Dinsdag 26/10/2021

AnalyseDeltavariant

Deltavariant dwingt wereldwijd nieuwe strategieën af: ‘We moeten leren leven met het virus’

In Israël krijgen leerkrachten en veertigplussers al hun derde prik. Beeld REUTERS
In Israël krijgen leerkrachten en veertigplussers al hun derde prik.Beeld REUTERS

Israël is overgegaan tot een derde ronde vaccinatie, Nieuw-Zeeland is weer in lockdown en zelfs het Pfizer-vaccin is niet onfeilbaar tegen de deltavariant van corona. De erg besmettelijke mutatie dwingt landen tot een andere koers. Maar welke?

Israëliërs dachten dat ze klaar waren met de coronapassen, de mondkapjes en de lockdowns. Maar toen begonnen de ziekenhuisopnames toch weer op te lopen. Aanvankelijk met overwegend ongevaccineerde mensen. Maar ook met steeds meer oude, kwetsbare mensen bij wie het vaccin kennelijk niet goed werkt, of misschien zelfs uitgewerkt begon te raken. Dus zit Israël in de problemen: deze week besloot men ook veertigplussers en leraren een derde prik te geven, als extra bescherming tegen het virus.

Het is een belangrijke waarschuwing voor de rest van de wereld – Israël loopt als land waar men al vroeg begon met vaccineren wat op de troepen vooruit. Ook elders pakken de eerste donkere wolken zich samen. In de VS zijn in sommige binnenruimtes mondmaskers weer verplicht. In het Verenigd Koninkrijk vond men aanwijzingen dat ook gevaccineerden in sommige gevallen net zo besmettelijk kunnen zijn als ongevaccineerden. De situatie is zo ongewis dat de modellen er niet mee uit de voeten kunnen.

Het strijdplan tegen corona leek zo simpel. Vaccineer de bevolking totdat het virus geen kant meer op kan en er ‘groepsimmuniteit’ is.

Zerocovidstrategie

Toen was daar de deltavariant, dat gemuteerde coronavirus dat niet alleen eenvoudiger cellen binnenglijdt, maar ze vervolgens ook opdraagt om extra veel virus aan te maken. De deltavariant is tweemaal besmettelijker dan het klassieke coronavirus van vorig jaar. Dat is een probleem. Zelfs het bejubelde Pfizer-vaccin blijkt na een tijdje maar ruwweg driekwart van de besmettingen met de variant te voorkomen.

Delta, de grote verstoorder die het spel op zijn kop zet. Opeens zijn gevaccineerden niet meer per definitie veilige mensen die het virus niet zullen hebben. Opeens kunnen we er niet meer van op aan dat we binnenkort af zijn van het virus. De nekslag voor groepsimmuniteit, zo mag u de deltavariant gerust noemen.

Groot is de ontreddering in landen als Nieuw-Zeeland, Australië en China, die inzetten op een ‘zerocovidstrategie’: het volledig uitbannen van het virus. Achttien maanden lang was die koers succesvol. Terwijl Europa worstelde met volle ziekenhuizen, oplopende sterfte en de ene lockdown na de andere, vierde men aan de andere kant van de wereld gewoon feest.

Maar nu zit men in de rats. Ooit zal men de grenzen weer moeten openen. Aangezien vaccins niet afdoende zijn om het virus buiten de deur te houden, haalt men zich daarmee onvermijdelijk ook ziekte en sterfte op de hals. “De keuze is: wanneer wil je starten met mensen te laten sterven?”, zoals epidemioloog Karen Grépin van de Universiteit van Hongkong deze week onomwonden zei tegen CNN. “Het wordt geen perfecte overgang. Delen van de bevolking zullen het krijgen en eraan overlijden.”

In Europa, de VS en landen als Israël twijfelt men intussen of de zorg het allemaal wel aankan. Nog altijd liggen er in ons land ongeveer 180 personen op intensieve zorgen, vaak mensen die niet (volledig) gevaccineerd zijn. Dat aantal kan nog wat oplopen als straks blijkt dat ouderen minder beschermd zijn dan gehoopt, de vaccins minder lang blijken te werken, of er bijvoorbeeld een griepgolf komt die ook voor extra ziekenhuisopnames zorgt.

Dynamisch evenwicht

Zo ontpopt het coronavirus zich steeds meer als ieder ander luchtwegvirus: een ziektekiem die elk seizoen opnieuw rondgaat, waartegen we ons kunnen wapenen met een prik, maar waaraan ook ieder jaar opnieuw mensen zullen overlijden. De hoop was dat corona zoiets zou worden als mazelen, een virus dat na één keer inenten voorgoed wordt verbannen uit de samenleving. Virologen zeiden het eigenlijk altijd al: verwacht eerder zoiets als een nieuw griepvirus, dat iedere winter opnieuw een grimmige ronde maakt door de bevolking.

Het nieuwe spel wordt om ermee te leren leven – in ‘dynamisch evenwicht’ met het virus, zoals microbiologen dat noemen. Want ja, vaccins werken. Ze voorkomen de meeste besmettingen en zorgen ervoor dat u zo goed als zeker niet op de intensieve zorgen belandt of overlijdt als u toch besmet raakt. Maar we zullen er ook aan moeten wennen dat vaccins slechts hulpmiddelen zijn, niet het definitieve antwoord dat het virus volledig het zwijgen oplegt.

“Het is tijd om de wereld te erkennen zoals die is, niet zoals we graag zouden willen dat die is”, zei de Britse hoogleraar microbiologie David Livermore deze week nog. “Laten we een beperkte overwinning uitroepen en leren leven met het virus.”

Delta verovert de wereld

Australië

Verdubbeling aantal gevallen. Hoofdstad Sydney is in lockdown tot zeker eind september, avondklok ingesteld voor delen van de stad.

Nieuw-Zeeland

Landelijke lockdown tot volgende week, na een uitbraak van tot dusver 31 gevallen.

Israël

Uitbreiding derde prik naar veertigplussers en leraren. Inmiddels zo’n zeshonderd mensen in het ziekenhuis, van wie een kleine meerderheid volledig gevaccineerde ouderen.

Verenigde Staten

Mondmaskers zijn weer verplicht op diverse scholen, in veel openbare gebouwen en in nationale parken.

Duitsland

Delen van Duitsland kleuren rood na stijging aantal besmettingen. Het Robert Koch Instituut spreekt van een ‘vierde golf’.

Verenigd Koninkrijk

Sterke roep om een derde prik voor de kwetsbaarste personen. Meer dan honderd coronadoden per dag.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234