Zondag 02/10/2022

Democraten moeten hun eisen inslikken

Barack Obama. Beeld EPA
Barack Obama.Beeld EPA

De Republikeinen hebben gewonnen. Dat was de consensus gisteren in Washington nadat de grote lijnen uitlekten van een ultiem compromis dat op stapel stond. Dat zou het schuldplafond verhogen in ruil voor duizenden miljarden dollars aan besparingen. Crisis vermeden? Daar leek het op. President Obama heeft echter stevige averij opgelopen. En hij is niet de enige.

Tom Vandyck

Om een bij de drieduizend miljard besparingen. Geen cent nieuwe belastingen. Een belofte van de president om te snoeien in het door zijn partij zo geliefde sociale vangnet voor ouderen en armen. Dat is in een notendop de buit waarmee de Republikeinen zouden wegkomen van een stellingenoorlog rond het Amerikaanse schuldplafond die de VS tot aan de rand van de economische afgrond bracht.

De laatste puntjes moesten weliswaar nog op de i gezet worden, maar gisteren zag het er naar uit dat de VS zijn schuldplafond zou verhogen voor de deadline van morgen. Een crisis wordt dus wellicht vermeden. De rentes op Amerikaans schuldpapier zullen in dat geval niet de hoogte in schieten. De waarde van Amerikaanse obligaties in de kluizen van internationale investeerders zal niet gedecimeerd worden. De gevreesde nieuwe recessie zal zich niet vanaf morgen over de wereld verspreiden.

Het imago van de VS is wel stevig gedeukt. Het land heeft nog maar eens aangetoond dat het op kritieke momenten zo goed als onbestuurbaar is. De extremistische Tea Party blijkt baas te zijn binnen de Republikeinse partij. President Obama staat weer eens te kijk als een leider die als het erop aan komt geen vuist kan maken.

Addertjes
Het eindspel werd zaterdag ingezet, nadat de partijen elkaars voorstellen definitief afgeschoten hadden. Vrijdag al had de Senaat een plan van de Republikeinse voorzitter van het Huis van Afgevaardigden John Boehner gekelderd nauwelijks twee uur nadat het in het Huis was aangenomen. Zaterdag retourneerde de Republikeinse meerderheid in het Huis dat compliment door een alternatief plan van de Democratische Senaatsvoorzitter Harry Reid weg te stemmen nog vóór het in de Senaat goedgekeurd was.

Meteen was duidelijk: geen enkel plan dat in het Congres circuleerde kon op een meerderheid rekenen. Vervolgens trok de Republikeinse Senaatsfractieleider Mitch McConnell het laken naar zich toe. Een paar uur nadat hij vicepresident Joe Biden - een man met wie hij jarenlang in de Senaat zetelde - contacteerde, en na daaropvolgende onderhandelingen met Obama en Boehner, lagen de grote lijnen van het ultieme compromis er.

De deal was gisterenmiddag nog niet rond, aangezien er nog een aantal addertjes onder het gras zaten. Nadat een eerste schijf van 1.000 miljard dollar besparingen onmiddellijk wordt doorgevoerd, moet een parlementaire commissie van Democraten en Republikeinen 1.800 miljard bijkomende besparingen vinden.

Vraag was naar verluidt hoe men die kon dwingen om resultaten te boeken voor de deadline van 24 november, Thanksgiving Day. Volgens de Amerikaanse media bestond er gisteren nog onenigheid over automatische sancties die dan in werking zouden treden. Mogelijk zijn dat verplichte besparingen in de sociale uitkeringen als stok achter de deur voor de Democraten en hogere belastingen voor de Republikeinen.

Bovendien was het niet zeker of het compromis goedgekeurd zou raken door het parlement. Voor de linkervleugel van de Democratische partij gaat het compromis te ver. Die is ontstemd dat er geen hogere belastingen komen en dat er geraakt zal worden aan het sociale vangnet. Voor de Republikeinse rechtervleugel, die principieel van geen enkele verhoging van het schuldplafond wil weten, gaat het dan weer niet ver genoeg. Presidentskandidate Michele Bachmann, de voorzitster van de Republikeinse Tea Party-groep in het Huis, liet weten dat ze in geen geval voor zou stemmen.

Aangenomen werd gisteren dat het compromis goedgekeurd zou worden. De tijd is eenvoudigweg op. Als het dit compromis niet wordt, is de kans dat de VS een betalingscrisis kan vermijden voor de deadline van morgen zo goed als nihil, tenzij het schuldplafond om extra onderhandelingstijd te kopen voor een paar dagen verhoogd wordt, of de president grondwettelijke kunstgrepen toepast om het schuldplafond op eigen houtje te verhogen (zie kader).

Onmachtig
Hoe het ook afloopt: niemand komt ongeschonden weg uit deze episode. De Republikeinen hebben aangetoond dat ze de Tea Party-extremisten in hun rangen niet onder controle hebben. De deal die gisteren gemaakt werd, had Huisvoorzitter John Boehner vorige week al grotendeels in handen, maar hij werd wandelen gestuurd door de Tea Party-lui in zijn eigen fractie.

De Democraten toonden zich onmachtig. President Obama moest zijn al bij al bescheiden eis om de begroting aan te zuiveren met hogere belastingen voor de rijkste 2 procent van de bevolking voor de zoveelste keer inslikken. Dat zal hem heel wat krediet kosten bij zijn progressieve achterban in het Congres en het electoraat.

De volgende confrontatie staat overigens al gepland voor september, wanneer er beslist moet worden over de begroting voor 2012. Slagen beide gehavende partijen er dan niet in om een compromis te maken, dan komt er een sluiting van de overheidsdiensten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234