Maandag 27/06/2022

NieuwsBuitenland

Denemarken schrapt coronarestricties: in het hele land vieren de Denen ‘vrijheidsdag’

De Deense regering mag alleen maatregelen nemen als het virus als ‘maatschappijbedreigend’ wordt gezien. Beeld Liselotte Sabroe / AFP
De Deense regering mag alleen maatregelen nemen als het virus als ‘maatschappijbedreigend’ wordt gezien.Beeld Liselotte Sabroe / AFP

In diverse kantines lagen dinsdagochtend croissants of gebakjes op tafel. Zo vierden de Denen ‘vrijheidsdag’, de eerste dag dat alle coronamaatregelen zijn ingetrokken. Net als afgelopen zomer is Denemarken een van de Europese landen die versoepelingen doorvoeren.

Jeroen Visser

Vanaf dinsdag is de coronapas geschrapt, kan het mondkapje in winkels en het openbaar vervoer af en zijn de sluitingstijden voor de horeca als vanouds. Ook de nachtclubs gaan weer open. De vraag is hoe de Denen dat opnieuw klaarspelen, zeker gezien de nog altijd hoge besmettingscijfers. Dagelijks worden rond de 40.000 nieuwe gevallen ontdekt, nog altijd zes keer zoveel als in december. Gemeten naar de bevolkingsomvang (5,7 miljoen) behoren de Deense besmettingscijfers tot de wereldtop.

De belangrijkste reden voor de versoepeling is de stabiele ziekenhuisbezetting. Er liggen slechts 32 patiënten op de IC. Een paar weken terug waren dat er nog 80. Het totale aantal coronapatiënten in de ziekenhuizen ligt rond de 1.000, maar een groot deel daarvan, 40 procent, ligt daar vanwege een andere aandoening.

Juiste balans

“De restricties zijn niet langer te verdedigen”, zegt hoogleraar politieke wetenschappen Michael Bang Petersen, die sinds het begin van de pandemie het vertrouwen van de bevolking in de coronamaatregelen meet. “Er zijn sterke aanwijzingen dat de omikronvariant een relatief mild verloop kent, zeker in Denemarken, waar de vaccinatiegraad erg hoog is.” 61 procent van de Denen heeft een boosterprik gehad; dat is fors boven het Europees gemiddelde van 45 procent.

Wat ook meespeelt, is dat de Deense regering alleen maatregelen mag nemen als het virus als ‘maatschappijbedreigend’ wordt gezien. Deze classificatie is tijdelijk en het parlement moet deze telkens opnieuw bekrachtigen. De huidige termijn liep op 5 februari af en onder de volksvertegenwoordigers bleek onvoldoende steun te zijn voor verlenging. “Natuurlijk kun je langer wachten om absoluut zeker te zijn. Maar de Deense strategie is altijd geweest om te erkennen dat wachten ook schadelijk is. Voor het welzijn, voor de economie en voor de vrijheid. Het gaat om de juiste balans”, aldus Bang Petersen.

Volgens de politicoloog is het vertrouwen van de Denen in de corona-aanpak nog altijd hoog. Wat daarbij helpt, is dat de Denen nauwkeurige gegevens hebben over het virusverloop. Op een gemiddelde dag worden maar liefst 250.000 testen afgenomen. In de labs wordt ook gekeken naar welke variant het gaat. Zo kan het virusverloop op de voet worden gevolgd. Het Deense nationale infectieziekten-instituut SSI voorspelde eerder dat de omikronpiek eind januari zou plaatsvinden. Dat lijkt nu ook het geval te zijn. “Zelfs de meeste 65-plussers steunen de versoepelingen. Zij accepteren het feit dat ze zich nog een tijdje moeten isoleren, uit solidariteit met jongeren die nu vrij zijn”, aldus Bang Petersen.

Slag om de arm

Het is onduidelijk of de Denen nu voorgoed verlost zijn van de coronarestricties. De Deense premier Mette Frederiksen hield op de publieke radio nog een slag om de arm. “We weten niet wat er in de herfst zal gebeuren en of er een nieuwe variant komt.”

In juli vorig jaar versoepelde Denemarken ook als een van de eerste Europese landen. Tien weken later waren opnieuw maatregelen nodig. De regering blijft burgers adviseren zich regelmatig te laten testen, zodat er “indien nodig snel maatregelen kunnen worden genomen”. Volgens Bang Petersen wordt deze lijn door de meeste Denen geaccepteerd. “Er is niet slechts één juiste strategie, alleen een afweging van risico’s. De Denen zijn nu bereid dit risico te nemen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234