Zaterdag 08/10/2022

ReportageOnderwijs

Deze zomerschool stoomt leerkrachten klaar om voor de meest kwetsbare klasgroepen te staan

null Beeld © Eric de Mildt
Beeld © Eric de Mildt

Kunnen cursussen ‘klasmanagement’ en intensieve begeleiding leerkrachten in het beroep houden? Ja, bewijst Teach for Belgium, al voelt ook deze organisatie de gevolgen van de negatieve sfeer rond het beroep.

Jorn Lelong

“Als ik weet dat er meer gebeurd is dan de leerling vertelt, moet ik dan meteen doorvragen?”, vraagt een van de aspirant-leerkrachten uit de zomercursus van Teach for Belgium. Ze hebben net in groepjes een rollenspel afgewerkt waarbij een fictieve leerling een halsketting van een klasgenootje scheurde na beledigende opmerkingen. “Jazeker”, zegt leerkracht Anouk Vroemans, die de workshop ‘herstelgericht communiceren bij conflicten’ geeft. “Je moet zo snel mogelijk tot de feiten komen. Dan kun je vragen waarom die leerling zo reageerde, en hoe die dat anders had kunnen aanpakken.”

Voor Lillofee (26) is de workshop een verademing. “Het is goed om te weten dat je veel meer kunt doen dan sanctioneren als er een conflict ontstaat. Door deze technieken voel ik me veel capabeler om voor een klas te staan.” Nooit had ze overwogen om leerkracht te worden, tot ze - mede door het lerarentekort - een aantal maanden terug gevraagd werd om in te vallen voor de talenvakken. Het bleek verrassend goed mee te vallen, en na een zomercursus bij Teach for Belgium gaat ze vanaf september talen geven op een school in Molenbeek.

Het is precies dat soort profielen waar Teach for Belgium, dat in 2013 werd opgericht, op zoek naar is. De non-profitorganisatie heeft zich als doel gesteld om alle leerlingen dezelfde slaagkansen geven, ondanks hun socio-economische achtergrond. Want hoewel het Vlaamse onderwijs als geheel nog steeds goed scoort, blijken de slaagkansen van leerlingen met een moeilijke thuissituatie of andere thuistaal heel wat lager. Een probleem waar veel leerkrachten mee worstelen. Minder dan een vijfde van de Vlaamse leerkrachten voelt zich competent om voor een meertalige of multiculturele klas te staan, en het zijn doorgaans net de minst ervaren leerkrachten die de meest kwetsbare klasgroepen voor zich krijgen.

Teach for Belgium zet zich in om net die leerkrachten die les willen geven aan de meest kwetsbare leerlingen te ondersteunen met een intensief tweejarig traject. Nadat de leerkrachten (in spe) twee weken ondergedompeld worden in klasmanagement, conflicten oplossen of lesgeven voor een meertalige klasgroep, mogen ze hun opgedane vaardigheden meteen uittesten in een zomerschool voor kwetsbare leerlingen. De komende twee jaar zullen ze deeltijds vormingen krijgen en les geven onder intensieve begeleiding. Nieuw dit jaar is dat er ook een traject gestart is voor leerkrachten die in het lager onderwijs willen lesgeven. Daarvoor slaat Teach for Belgium in een pilootproject de handen in elkaar met de Karel de Grote Hogeschool.

null Beeld © Eric de Mildt
Beeld © Eric de Mildt

“In de reguliere lerarenopleidingen wordt vaak opgesomd wat de meest gangbare leertheorieën zijn”, zegt Cathy Crabbe, die aspirant-leerkrachten opleidt, al jaren in de Karel de Grote Hogeschool en nu ook voor Teach for Belgium. Het geeft beginnende leerkrachten veel vrijheid, maar net daardoor hebben velen van hen vaak het gevoel op zichzelf aangewezen te zijn.

“Bij Teach for Belgium proberen we leerkrachten in de eerste plaats concrete technieken mee te geven waarvan we weten dat ze goed werken”, zegt Klaartje Volders van Teach for Belgium. Die technieken gaan bijvoorbeeld over non-verbale communicatie, duidelijke verwachtingen opstellen voor elke les, of het belang van leerlingen meteen bij binnenkomst te betrekken.

Die aanpak blijkt zijn vruchten af te werken. Waar in het Vlaamse onderwijs een op de drie startende leerkrachten binnen de vijf jaar het onderwijs verlaat, is meer dan acht op de tien alumni van Teach for Belgium nog steeds actief in het brede onderwijsveld. En dat terwijl slechts een vijfde van de mensen die het traject starten bij aanvang al een lerarenopleiding genoot.

Meer nodig

Omdat Teach for Belgium erin slaagt om zij-instromers aan te trekken en in het onderwijs te houden, wil Groen meer middelen naar het initiatief zien gaan. “De Brusselse regering heeft al 100.000 euro geïnvesteerd om de werking van Teach for Belgium te versterken”, zegt Groen-covoorzitster Nadia Naji, die de zomerschool woensdag bezocht. “We zouden graag zien dat ook de Vlaamse regering een inspanning doet om Teach for Belgium te helpen uitbreiden, omdat het erin slaagt om zij-instromers aan te trekken om les te geven in de grootsteden. En daar is de nood het hoogst.”

Bezoek van Groen-covoorzitter Nadia Naji. Beeld © Eric de Mildt
Bezoek van Groen-covoorzitter Nadia Naji.Beeld © Eric de Mildt

Toch zal er meer nodig zijn om het lerarentekort op te lossen. Bij Teach for Belgium beginnen er zelfs minder aspirant-leerkrachten dan andere jaren aan de cursus. Terwijl het twee jaar geleden nog 240 aanvragen kreeg, waren er dat dit jaar maar 150. “Een jammerlijk gevolg van de negatieve perceptie die vandaag over het beroep heerst”, zegt Marlies de Meester, die de werving en selectie voor Teach for Belgium doet.

Voor anderen, zoals Hans Ulens (60) waren de vele berichten over het lerarentekort net een extra reden om zich aan te melden. Na een lange carrière als humanitair medewerker in het buitenland begint hij in september als leerkracht natuurkunde en aardrijkskunde. Aan vakkennis heeft de ingenieur van opleiding geen gebrek, alleen de vele les- en communicatietechnieken moeten er de komende weken nog ingeslepen worden. “In mijn tijd op de schoolbanken was het: hier is de stof, tot op het examen. Het is voor mij dus nog even wennen met die workshops ‘verbindend communiceren’.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234