Woensdag 18/05/2022

AchtergrondBijbel

Dit bordspel moet wielerliefhebbers dichter bij God brengen: ‘Spring bij God op een tandem’

Nonnen in Cap d'Agde wachten langs de weg op de Tour-karavaan. Beeld Klaas Jan van der Weij
Nonnen in Cap d'Agde wachten langs de weg op de Tour-karavaan.Beeld Klaas Jan van der Weij

Het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap brengt het bordspel ‘Rondje Bijbel’ uit: een poging om de Bijbelse dimensies van de wielersport te tonen. De vraag is of de Bijbel zich op deze manier laat populariseren.

Sander van Walsum

Zelfs grondig ontkerkelijkte wielerliefhebbers spreken in Bijbelse metaforen over de Tour de France, waarvan zaterdag de eerste etappe werd gereden. Met een beetje goede wil, en gevoel voor drama, gaat het bij de Tour al snel om lijden, (overdrachtelijk) sterven en weer opstaan. Er is een helse tocht naar een beloofd land in te zien. Of anders wel een lotsverhaal over offervaardigheid, zonde – in het geval van doping – en vergeving.

Het is dus niet zo gek dat het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap (NBG) nu een gezelschapsspel op de markt brengt waarin de Tour de France en de Bijbel met elkaar worden samengebracht. ‘Rondje Bijbel’ heet dat spel: een speelse gang langs acht Bijbelse thema’s met de gouden trui voor de winnaar in het verschiet. Onderweg kunnen de deelnemers God tegenkomen, die zich op een ‘versnellingsloze tandem’ verplaatst. Wie moe is of gewond is geraakt, kan bij Hem achterop stappen.

Lastige vragen

“We hopen dat de deelnemers tijdens het spel met elkaar in gesprek raken”, zegt Peter Siebe, persvoorlichter van het NBG. “Misschien bespreken ze wel lastige vragen die ze doorgaans uit de weg gaan. En ja: misschien bevordert deelname ook wel de betrokkenheid bij de Bijbel.” Hij zegt het haast verontschuldigend, want hij wil beslist niet de indruk wekken dat het NBG aan het evangeliseren is geslagen. “We gaan niet trekken aan mensen die niet willen. We willen vooral voorzien in de behoeften van mensen met een, al dan niet sluimerende, belangstelling voor de Bijbel.” Met dat oogmerk geeft het NBG bijbels voor uiteenlopende doel- en leeftijdsgroepen uit, en houdt het de website www.debijbel.nl in de lucht, die vorig jaar door 1,1 miljoen unieke gebruikers werd bezocht. In het coronajaar 2020 waren ‘liefde’, ‘vrede’ en ‘licht’ de meest gebruikte zoekwoorden.

En nu is aan het assortiment van NBG-producten dus het gezelschapsspel ‘Rondje Bijbel’ toegevoegd. “Dat spel kan door kerkelijke groepen of met het gezin thuis gespeeld worden”, zegt theologe Anne-Mareike Schol-Wetter, hoofd Bijbelgebruik bij het NBG. “Maar doordat er geen Bijbel-kennis wordt verondersteld, kan het ook daarbuiten voor een mooie avond zorgen. We zijn ons er goed van bewust dat hier een uitdaging zit: zelfs in kerkelijke kringen neemt Bijbel-kennis af, en in de maatschappij heeft de Bijbel niet de beste reputatie. Hij wordt gauw in verband gebracht met geweld of mensbeelden die we moeilijk kunnen rijmen met hoe we daar vandaag tegenaan kijken. Met producten zoals ‘Rondje Bijbel’ proberen we de moeilijke teksten niet weg te poetsen, maar wel te laten zien dat ze absoluut niet de boventoon voeren.”

Bakbijbel

Daarbij valt haar overigens wel iets paradoxaals op: terwijl het gezag van de Bijbel al lange tijd tanende is, worden standaardwerken over pokeren, Indonesisch koken en andere liefhebberijen als ‘bijbel’ aangeprezen. Zijzelf raadpleegt bijvoorbeeld geregeld een bakbijbel. Maar de enige echte Bijbel is in dit deel van de wereld moeilijk te verkopen. Om aan ‘die uitdaging’ het hoofd te bieden, wordt de Bijbel gepopulariseerd – een proces dat al gaande is sinds de vroege 19de eeuw, toen de ‘modernen’, een theologenstroming, de Bijbel ook voor leken toegankelijker wilden maken. Tot afgrijzen van orthodoxe vakgenoten die meenden dat gelovigen niet met melk maar met ‘vaste spijs’ (zware Bijbelse kost) moesten worden gevoed. Want vrijzinnigheid kon zomaar ontaarden in lichtzinnigheid.

null Beeld Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap
Beeld Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap

Eigenlijk is dit debat onder theologen nog steeds gaande. Want tegenover degenen die menen dat de Bijbel niet toegankelijk genoeg kan worden gemaakt, staan theologen als Eep Talstra die vrezen dat de kerk “kapotgaat aan het Bijbel-lezen met het hart”. In de kerk zou niet meer de taaie en soms wat ondoorgrondelijke Bijbel centraal staan, maar de persoonlijke ervaring van gelovigen. Schol-Wetter neemt in dit theologendebat een middenpositie in: wat haar betreft gaat het niet om melk of vaste spijs, maar moeten beide worden opgediend.

Publicist en marketingdeskundige Erwin Wijman acht het onwaarschijnlijk dat van een bordspel een aansporing uitgaat op ongelovigen om de Bijbel te gaan lezen. “De metaforen en verhalen over offervaardigheid, doorzettingsvermogen, afzien en weer bovenkomen liggen al besloten in het wielrennen zelf. Dit is een paradox uiteraard, die de Bijbelmarketeers parten speelt. Ze willen mensen warm maken met aansprekende verhalen over woekeren met talenten, contemplatie, spelen en preken, enzovoort, maar daar hebben we die Bijbel niet meer voor nodig.”

Niet alleen heeft de (wieler)sport veel sociale functies van de kerk overgenomen – inclusief zondagse bijeenkomsten met het daarbij behorende wij-gevoel – de verhalen óver de sport hebben de Bijbel vergaand vervangen. “Het eeuwenoude boek heeft zijn relevantie verloren en is daardoor nauwelijks meer aan de man te brengen. Het spel ‘Rondje Bijbel’ benadrukt dat onbedoeld. De bedoeling, de Bijbel promoten, is tenslotte al gestorven in de schoonheid van de wielersport op zichzelf. Daar is geen God voor nodig.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234