Maandag 26/09/2022

'Dit is perfect te verantwoorden'

Een uurtje voor hij in Laken zijn kersverse minister Jef Tavernier aan koning Albert moest voorstellen, was premier Guy Verhofstadt meer dan gerust op de afloop van het parlementaire debat over de wapenhandel. 'Natuurlijk, waarom ook niet? Deze beslissing blijft perfect te rechtvaardigen.'

Brussel

Eigen berichtgeving

Yves Desmet

Dan denkt een mens rustig van vakantie uit Toscane te kunnen terugkomen...

Guy Verhofstadt: (grijnst) "Maar dan zijn jullie er wel om roet in het eten te gooien."

Wij hebben het dus weer gedaan?

"Je weet toch dat De Morgen in de Wetstraat het koosnaampje 'het staatsblad van de groenen' heeft? Wanneer jullie het vuurtje opstoken, breekt het zweet bij de groenen uit. En wanneer je dat lang genoeg volhoudt, breekt er bijvoorbeeld bij Magda Aelvoet iets. Voor mij was dat absoluut niet nodig geweest, want ik kan perfect met de Nepal-beslissing leven. In vergelijking met wat er nog aan dat soort dossiers op de ministerraad passeert, was de afweging omtrent de wapenlevering aan Nepal niet eens de moeilijkste beslissing."

Is dat een uitnodiging om ook de andere dossiers boven te spitten?

"O, je kunt je de moeite besparen. Sinds het aantreden van deze regering voeren we een transparant beleid terzake. De lijst van landen waarheen we wapens uitvoeren, wordt jaarlijks aan de Kamer overgemaakt, in een document dat je maar hoeft op te vragen. Vroeger had je daar het raden naar. Je kreeg hooguit de naam van het continent te horen. Wel, er zit bijvoorbeeld ook Algerije bij, en nog wat landen waarvan het democratische karakter meer in vraag valt te stellen dan dat van Nepal."

Nepal dat, zoals we allen weten, een modeldemocratie is met een grenzeloos respect voor de mensenrechten.

"Dat heb ik nooit gezegd, en ik weiger ook om in karikaturen te redeneren. Maar ik weet wel dat de regering van Nepal gekozen heeft voor de democratie. Goed, ze staat aan het beginpunt en er is nog een hele weg af te leggen, maar ik heb, ook na mijn ontmoeting met de Nepalese premier, geen twijfel over hun intenties. En die vind ik waardevoller om te ondersteunen dan die van een maoïstische guerrilla die erop uit is om in Nepal een regime naar Noord-Koreaans model te installeren. Het makkelijkste is dan om aan de zijlijn te blijven staan, het moeilijkste om ook in zo'n zaak partij te kiezen en je verantwoordelijkheid te nemen. Wel, ik heb er geen enkel probleem mee om een democratisch regime, hoe pril ook, te verkiezen boven de installatie van een nieuwe communistische dictatuur."

Ook al zijn er nogal wat rapporten te vinden die melden dat respect voor de mensenrechten bij uw 'prille democratische regime' ver te zoeken is.

"Het klopt dat die rapporten bestaan, maar ze zijn ook al een beetje gedateerd. Het klopt dat je bedenkingen kon hebben bij een aantal gebeurtenissen in Nepal in het begin van dit jaar, maar sinds mei zijn de waarnemers, ook van de Europese Unie, het erover eens dat de situatie op dat gebied aan het verbeteren is. Ik geef graag toe dat deze beslissing in het begin van het jaar waarschijnlijk gevoeliger gelegen zou hebben, en ik sluit niet uit dat het net om die reden is dat Duitsland in die periode tot zijn beslissing is gekomen. Maar die bezwaren golden dus niet langer op 11 juli."

Ook al is het gevaar van een burgeroorlog...

"Kijk, daar word ik nu zo moe van, van die semantische discussies over de termen interne spanningen en burgeroorlog..."

Ik betwijfel of iemand die een salvo van een Minimi van FN Herstal te verwerken krijgt, dat als een semantische ervaring beschouwt...

(verwijtende blik) "Mag ik even? Jullie moeten toch eens leren af te stappen van het romantische beeld van een per definitie slechtmenend en onderdrukkend regime dat per definitie goedmenende en bevrijdende verzetsgroepen aanpakt. Je zou er Hans Magnus Enzensberger eens op moeten nalezen, die het in Oog in oog met de burgeroorlog, geschreven vlak na Sarajevo, heeft over het totaal veranderde karakter van wat met de term burgeroorlog aangeduid wordt. Die bestaat niet meer in de klassieke zin van het woord, als strijd tussen oppressief regime en een naar bevrijding strevend deel van de bevolking.

"Burgeroorlogen vandaag, waar ze ook woeden in Afrika en Azië, hebben geen ideologische component meer, gaan niet meer over onderdrukking en bevrijding, maar zijn conflicten over macht, geld, aanvoerlijnen van drugs, noem maar op. Het enige wat overblijft, is de pure notie van conflict en geweld, en elke ideologie of romantiek is daaruit verdwenen. Wel, dan blijf ik bij mijn stelling dat je in zo'n conflict het best de kant kiest van diegenen die een oprechte poging doen de weg van de democratie op te gaan en bereid zijn daarvoor ook enige garanties te geven, zoals het toelaten van internationale waarnemers."

Zelfs al ga je daarmee in tegen de letter van de Belgische wapenwet?

"Zoiets blijft altijd een kwestie van appreciatie, en die komt tot nu toe de regering toe. Maar als je kijkt naar de voorbereidende teksten van de wapenexportwet, dan zul je merken dat zelfs de meer pacifistische leden van het parlement destijds er nooit graten in hebben gezien om democratische regimes te steunen tegen hun belagers. Waarom zouden wij dan plots van die filosofie moeten afwijken?"

Is het eigenlijk wel goed dat alleen de regering die appreciatie kan uitbrengen?

"Daar valt over te praten. Iedere appreciatie bevindt zich in een vork van perfect verdedigbare beslissingen, waartoe ik dus voor alle duidelijkheid Nepal reken (glimlach) en dingen die misschien betwistbaarder zijn. Ik heb er geen probleem mee, sterker, ik ben zelf vragende partij dat in de toekomst zulke controversiële dossiers onderworpen worden aan een procedure waarin niet uitsluitend de regering betrokken partij is."

En die belofte zal voldoende zijn om Agalev te paaien?

(schouderophalend) "Ik behoor niet tot hun fractie."

Ondertussen is het nieuwe jaar goed begonnen. Leuk is anders, kan ik me voorstellen.

"Ja en nee. Ik betreur het verlies van Magda, die ik als collega zeer heb weten te appreciëren en die ik dikwijls aan mijn kant vond bij de pogingen om dingen daadwerkelijk te veranderen in dit land. Dat verlies betreur ik, maar ik denk niet dat het een goed functioneren van de regering in het laatste jaar in de weg zal staan. Bovendien, als ik het goed heb bijgehouden heeft deze regering minder mensen verloren dan nogal wat vorige."

Bent u nu zo naïef of speelt u dat?

"Maar nee, ik meen dat."

Ach kom. Aelvoet en de groenen worden eventjes keihard de gracht in gereden door Louis Michel en u denkt dat zoiets geen openstaande rekeningen creëert, en dat een jaar voor de verkiezingen niets de harmonie van uw ploeg in de weg staat?

"Discussie hebben we altijd al gehad in deze ploeg. Dat zouden jullie nu toch stilaan moeten weten. Kijk, we hebben gekozen voor het model waarin meningsverschillen open, maar ook correct worden behandeld, en waarin we niet kiezen voor de hypocrisie, waarbij een valse façade van eensgezindheid een slangenkuil verbergt. Ik heb inmiddels de verzekering gekregen in mijn contacten met de groenen dat dit meningsverschil en de spijtige afloop daarvan geen invloed zal hebben op het verdere functioneren van de coalitie. Dit is een incident, en dat is jammer, maar het is zeker niet het einde van het paars-groene project. Dus gaan we door. We hebben nog werk genoeg."

Het volledige interview met premier Verhofstadt leest u in de zaterdagkrant.

'In vergelijking met wat er nog aan dat soort dossiers op de ministerraad passeert, vormde Nepal een vrij eenvoudige afweging'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234