Woensdag 17/08/2022

Huwelijk

Dit nieuwe huwelijksstelsel beschermt de thuisblijvende echtgenoot

null Beeld Thinkstock
Beeld Thinkstock

Als het van justitieminister Koen Geens (CD&V) afhangt, komt er binnenkort een nieuw huwelijksstelsel op maat van echtparen waarvan een van beide partners thuisblijft om bijvoorbeeld voor de kinderen te zorgen. Wie vandaag huwt, kan kiezen tussen een volledige scheiding van goederen, een volledige gemeenschap, of iets daar tussenin. Het vierde stelsel zal de nadruk leggen op solidariteit binnen het huwelijk.

Jill Casters

Is er, in een tijd waarin in de meeste gevallen beide partners gaan uit werken, nog nood aan een systeem op maat van gezinnen met een traditionele taakverdeling? Volgens de Federatie van Belgische Notarissen is het nieuwe systeem in sommige gevallen zeker nuttig. Bewijs daarvan is dat het nu soms al wordt toegepast.

Een voorbeeld: terwijl haar man zijn eigen zaak uitbouwt, kiest een vrouw ervoor thuis te blijven om voor de kinderen en het huishouden te zorgen. Komt het nadien tot een scheiding, dan zou het niet eerlijk zijn als de vrouw met lege handen achterblijft.

Verrekening van aanwinsten

Dat is echter wat bij de klassieke stelsels net wel vaak gebeurt, zeker bij een scheiding van goederen. Bij dat stelsel heeft elke echtgenoot zijn eigen vermogen. Een gemeenschappelijk vermogen is er niet. Lijnrecht daar tegenover staat het stelsel van de algehele gemeenschap, waarbij, zoals de naam aangeeft, alles gemeenschappelijk is.

De meeste koppels trouwen echter volgens het wettelijke stelsel. Dat houdt in dat beide echtgenoten een eigen vermogen hebben, dat bestaat uit de goederen die ze bezitten voor het huwelijk en goederen die verkregen worden via een nalatenschap, en er daarnaast een gemeenschappelijk vermogen is, dat bestaat uit alle inkomsten tijdens het huwelijk. Eventueel kunnen daarbij in een huwelijkscontract specifieke afspraken gemaakt worden rond een eventuele echtscheiding of overlijden.

De minister van Justitie wil daar nu dus nog een vierde stelsel aan toevoegen. Bij het stelsel van scheiding van goederen met verrekening van aanwinsten zijn alle bezittingen in principe gescheiden. "Maar als het huwelijk ontbonden wordt, gaan we de inkomsten die gemaakt werden tijdens het huwelijk verrekenen", legt Bart Van Opstal, woordvoerder van de Federatie van Belgische Notarissen en zelf ook notaris, uit. "De opbrengsten die door beide partners werden verworven tijdens het huwelijk, worden dan verdeeld tussen man en vrouw."

In het geval van de vrouw die thuisbleef zodat haar man zijn eigen zaak kon uitbouwen, zou zij bij een echtscheiding dan bijvoorbeeld de helft van dat bedrijf verwerven.

Onbillijk

Het systeem wordt in de praktijk nu al toegepast, zegt Van Opstal. "In sommige situaties raden we dit systeem aan en werken we het uit via specifieke regels in het huwelijkscontract. Het is zeker geen meerderheid die ervoor kiest, maar er is toch duidelijk vraag naar."

Het verschil is dat er nu een wettelijke standaardregeling wordt uitgewerkt, die in het Burgerlijk Wetboek wordt opgenomen. Op die manier moeten er geen ingewikkelde huwelijkscontracten meer opgemaakt worden als een koppel voor dit systeem kiest.

Volgens minister Geens is er nood aan het nieuwe stelsel. "Om elke vorm van vermogensverschuiving uit te sluiten, kunnen echtgenoten nu kiezen voor een zuivere scheiding van goederen. Dat is onbillijk wanneer een van de echtgenoten in de loop van het huwelijk de eigen beroepsactiviteiten terugschroeft omwille van huishoudelijke afspraken of van ziekte. Het nieuwe stelsel stelt de autonomie van de echtgenoten centraal maar schrijft ook een solidariteit voor bij beëindiging van het huwelijk."

Het voorstel van Geens kadert in de opfrissing van het erf- en het relatierecht. Naast de uitwerking van het nieuwe stelsel zal onderzocht worden of ook bij een zuivere scheiding van goederen een bijkomend correctiemechanisme kan worden ingevoerd zodat de rechter de mogelijkheid krijgt om in uitzonderlijke gevallen tussen te komen.

De huwelijksstelsels

De drie bestaande huwelijksstelsels en het nieuwe stelsel dat Geens wil uitwerken:

1. Wettelijk huwelijksstelsel

• Beide echtgenoten hebben een eigen vermogen, dat bestaat uit de goederen die ze bezaten voor het huwelijk en goederen die verkregen worden via een nalatenschap

• Daarnaast is er een gemeenschappelijk vermogen, dat bestaat uit alle inkomsten tijdens het huwelijk

• Bij ontbinding behoudt elke partner zijn eigen vermogen en wordt het gemeenschappelijke vermogen verdeeld

2. Scheiding van goederen

• Elke echtgenoot heeft zijn eigen vermogen

• Er is geen gemeenschappelijk vermogen

• Bij een ontbinding behoudt elke partner zijn eigen vermogen

3. Algehele gemeenschap

• Alle goederen zijn gemeenschappelijk, ongeacht de wijze waarop ze verkregen werden

• Bij een echtscheiding wordt alles verdeeld

4. Scheiding van goederen met verrekening van aanwinsten

• Elke echtgenoot heeft zijn eigen vermogen

• Bij ontbinding behoudt elk zijn eigen vermogen, maar wordt daarnaast gekeken naar de aanwinsten tijdens het huwelijk. Wie het minst heeft bijverdiend, krijgt het verschil bijgepast

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234