Donderdag 11/08/2022

Video

Dit zijn de gezichten van IS. De verkenner, de strijder en de geldbeheerder klappen uit de biecht

Laith Ahmed, Akram Ahmed en Abdelrahman al-Azy. Beeld videostill CNN
Laith Ahmed, Akram Ahmed en Abdelrahman al-Azy.Beeld videostill CNN

Op een geheime locatie in Noord-Irak worden door de Koerden honderden mannen vastgehouden die tot voor kort deel uitmaakten van IS. De Amerikaanse nieuwszender CNN kon met drie jihadi's spreken. Elk hadden ze een andere rol. Het schetst een hallucinant beeld van de lokale werking van de terreurorganisatie die momenteel vecht voor haar overleven. Dit zijn de gezichten van IS.

Karen Van Eyken

Drie mannen stemden toe om met CNN te spreken uit vrije wil - en dus niet onder dwang van de Koerden die de gevangenis runnen. Tegen elk van hen loopt een onderzoek.

Laith Ahmed Beeld CNN
Laith AhmedBeeld CNN

De strijder
Laith Ahmed werkte als schrijnwerker toen IS de controle verwierf over zijn dorp nabij de grotendeels soennitische stad Hawija in de zomer van 2014. Drie dagen later kwam een man naar hem toe die hem een salaris beloofde indien hij IS vervoegde. Ahmed was arm en ongeletterd. Hij beweert dat hij toestemde zonder de gevolgen ervan te begrijpen.

"Ik maakte een fout", zegt hij. "Ik kan niet lezen of schrijven. Alles wat ik deed was verkeerd."

Hij is 26 jaar met haar tot op de schouders en een baard. Hij heeft littekens op zijn neus en voorhoofd. In zo vele opzichten is hij de ideale strijder voor IS: onderdanig, onopgeleid en stammend uit een broeinest van de radicale soennitische islam.

"Ik zweer je dat ze ons er hebben ingeluisd. Ze brachten ons naar de stad Kirkoek. Ze stopten machinegeweren in onze handen en vertrokken", verklaart hij.

Volgens de Koerdische autoriteiten was Ahmed een zogenoemde inghamisi of 'zelfmoordstrijder' die een groepje van vijf mannen leidde tijdens de aanval op Kirkoek. De man vertelt aan CNN dat hij niet op de hoogte is van het feit dat hij een inghamisi zou zijn.

Beelden van een bewakingscamera die CNN kon bekijken, tonen hoe Ahmed betrokken was bij een schietpartij en een kogel in zijn voet kreeg alvorens hij al kruipend wegvluchtte. Later werd hij gevangengenomen door woedende lokale inwoners tot hij werd uitgeleverd aan de Koerden.

"Ik hoop dat dit snel over is. Ik ken mijn lot niet", vertelt Ahmed. "Maar ik zal voor de rechtbank verschijnen en hoop ooit mijn vrouw en kinderen weer te zien."

Akram Ahmed Beeld CNN
Akram AhmedBeeld CNN

De verkenner
De 22-jarige Akram Ahmed werkte in een herstelatelier voor mobiele telefoons toen een lid van IS hem benaderde voor een job. Ahmed geeft toe dat hij het een aanlokkelijk idee vond dat zijn land zou geregeerd worden door religieuze wetten. "Het kalifaat overtuigde ons met religie. Ik bestudeer de sharia aan de universiteit. Daarom spreken die denkbeelden me aan", legt hij uit.

De student werd gevraagd om een verkenningsopdracht uit te voeren voor de aanval op Kirkoek. Hij maakte met zijn mobiele telefoon beelden van strategische plaatsen in de stad. Vele sites die Ahmed filmde, werden vorige maand inderdaad aangevallen door IS.

"Ik draag verantwoordelijkheid voor alles wat er gebeurde", bekent Ahmed. "Het is allemaal mijn fout", zegt hij terwijl zijn lippen trillen. "Ik denk er voortdurend aan. Ik had vrienden bij de Iraakse veiligheidsdiensten."

De onthoofingen waar IS zo graag mee uitpakt in propagandavideo's waren voor hem een-ver- van-mijn-bed-show. Nu toont hij berouw voor de daden waarvan hij weet dat ze hem voor de rest van zijn leven zullen achtervolgen.

"Ik hoop dat er ooit voor mij weer een plaats zal zijn in de maatschappij", besluit de jongeman.

Abdelrahman al-Azy Beeld CNN
Abdelrahman al-AzyBeeld CNN

De geldbeheerder
Een jaar geleden zweerde Abdelrahman al-Azy trouw aan Abu Bakr al-Baghdadi en zijn zogenoemde kalifaat. Als inwoner van de Koerdische stad Kirkoek maakte hij deel uit van een slapende IS-cel en was verantwoordelijk voor de salarissen van de militanten en hun families.

Hij werkte een jaar voor de terreurorganisatie vooraleer hij werd opgepakt. "Ze zeiden dat diegenen die geen trouw zweerden aan het kalifaat geen moslims waren en dat overtuigde me", verduidelijkt hij aan CNN. "Ik geloofde in het kalifaat en in IS."

Wanneer een journalist van de nieuwszender hem vraagt wat er moet gebeuren met ongelovigen, zegt hij: "In het verleden geloofde ik dat alle ongelovigen moeten gedood worden."

Nu beweert al-Azy dat hij misleid was en niets meer te maken wil hebben met de terreurorganisatie waarvoor hij bereid was te doden zonder daar enige vragen bij te stellen.

"Ik geloof niet meer in het kalifaat. Uiteraard blijf ik een prakitiserende moslim. Daar is niets aan veranderd. Maar ik heb afstand genomen van IS", beweert hij.

De verhalen van deze mannen tonen aan dat IS een veerkrachtige organisatie blijft die vaak kan rekenen op verborgen steun van sommige delen van de bevolking.

"In Irak zal IS blijven bestaan omdat er zo veel slapende cellen zijn", voorspelt al-Azy. "Zelfs wanneer ze Mosoel verliest, zal de organisatie overleven."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234