Zaterdag 29/01/2022

AnalyseCoronavirus

Duitse artsen waarschuwen voor een volle intensieve zorg: het gaat mis in het ‘voorbeeldland’

Een coronapatiënt in een ziekenhuis in Dresden: Beeld Robert Michael/dpa-Zentralbild/d
Een coronapatiënt in een ziekenhuis in Dresden:Beeld Robert Michael/dpa-Zentralbild/d

De druk op Duitse ziekenhuizen neemt toe. Artsen waarschuwen dat de diensten intensieve zorgen (ic’s) binnen drie tot vier weken vol liggen met covidpatiënten. Waarom klinken de alarmbellen in het land dat tijdens eerdere coronagolven nog een voorbeeld was? Drie vragen over de situatie in Duitsland.

Hessel von Piekartz

Hoe ernstig zijn de Duitse coronacijfers?

Het is een ongewone situatie voor de oosterburen: afdelingen intensieve zorg (ic’s) die volstromen en ambulances die covidpatiënten tussen ziekenhuizen verplaatsen. Momenteel liggen er 3.190 covidpatiënten op Duitse intensive cares, ziekenhuizen verwachten dat de capaciteit van 4.000 ic-bedden binnenkort wordt overschreden. Duitsland heeft meer ic-bedden, maar niet voor covidpatiënten.

Net als de rest van Europa is ook Duitsland niet immuun voor de snelle verspreiding van de deltavariant van het coronavirus. Het aantal besmettingen stijgt de afgelopen weken. En dat merken de Duitsers in de ziekenhuizen.

Daar komt bij dat de spreiding van besmettingen in Duitsland ongelijk verdeeld is. Enkele deelstaten zoals Thüringen, Saksen en Beieren kampen met veel hogere besmettingscijfers, tot ver boven de 700 per 100.000 inwoners per week. Vooral in die eerste twee deelstaten hebben inwoners gemiddeld minder vertrouwen in de overheid en is de vaccinatiegraad lager. Beieren ligt vlakbij Oostenrijk, waar het aantal besmettingen de afgelopen weken explosief toenam. Ziekenhuizen in die deelstaat moesten zelfs enkele covid-patiënten overbrengen naar Italië.

De huidige situatie in Duitsland verschilt van eerdere coronagolven, zegt Alex Friedrich, arts-microbioloog in Groningen, tegenwoordig werkzaam in het UMC van Münster. ‘We zien een veel hogere verspreiding van het virus dan eerder en zelfs met een grotendeels gevaccineerde bevolking zie je dat terug in ziekenhuizen’, zegt Friedrich.

Duitsland heeft veel meer ic-bedden, hoe kan het nu misgaan?

Duitsland staat bekend als het land met de vele ic-bedden, met zo'n 34 bedden per 100.000 inwoners. Maar richting de nieuwe coronagolf is de Duitse voorsprong wat geslonken.

‘Momenteel kan zo’n 30 procent van de ic-capaciteit in mijn deelstaat Noordrijn-Westfalen, met bijna 18 miljoen inwoners, niet gebruikt worden omdat verpleegkundigen ziek zijn, gestopt zijn met werken of zelfs staken’, zegt Friedrich. ‘Dat betekent dat we hier van 6.500 ic-bedden naar zo’n 4.400 zijn gegaan, een flinke klap.’

Net als in de Belgische ziekenhuizen is ook het Duitse zorgpersoneel ‘fysiek en emotioneel op’, zegt Andreas Voss, hoogleraar infectiepreventie aan de Radboud Universiteit en vroeger zelf werkzaam in Duitse ziekenhuizen. Ondanks de hogere zorgcapaciteit hebben ook Duitse verpleegkundigen constant overuren gedraaid. Voss: ‘De crisis duurt te lang, tijdens een eerste golf kan je nog voor 200 procent draaien, maar nu betaal je daar de prijs voor.’

Het UMC in Münster waar Friedrich werkzaam is kan de toestroom van covidpatiënten momenteel nog goed opvangen maar als de crisis doorzet is de grens eerder bereikt dan tijdens eerdere golven. ‘Als we hier in het ziekenhuis binnenkort patiënten uit andere ziekenhuizen moeten overnemen, gaan we het merken’, zegt Friedrich. ‘De inschatting dat als er niks gebeurt de ic’s binnen drie tot vier weken vollopen acht ik realistisch.’

Duitse ic's kunnen 4.000 coronapatiënten opnemen, de totale Duitse ic-capaciteit is groter:

Kunnen Duitse ziekenhuizen straks nog buitenlandse patiënten overnemen?

De Duitse alarmbellen mogen dan luid klinken, de problemen in Duitsland zijn nog lang niet zo dreigend als in Nederland en België, zegt Voss. In de lage landen moeten ziekenhuizen noodgedwongen zorg afschalen. Nu zijn dat nog vooral planbare behandelingen, zoals knie- en heupoperaties, maar op een bepaald punt moet er mogelijk een keuze worden gemaakt tussen essentiële zorg, zoals kankerbehandelingen, en covid-zorg.

Op dat punt zijn de Duitsers nog lang niet, zegt Voss. ‘Ik geloof niet dat Duitsland over drie of vier weken in een code zwart scenario komt waarin ze kritieke zorg moeten afzeggen. Maar ze komen vermoedelijk wel voor de voor hen ongewone keuze te staan om reguliere zorg uit te stellen: een punt dat we hier allang hebben bereikt.’

Ook Friedrich ziet voorlopig nog wat ademruimte, hij denkt zelfs dat het mogelijk moet zijn om net als tijdens eerdere coronagolven weer Nederlandse patiënten over te nemen als dat nodig is.

Maar volgens Friedrich is er nog geen officieel hulpverzoek van de Nederlandse regering binnengekomen. Zolang dat er nog niet ligt, maken de Duitse ziekenhuizen geen plek vrij. ‘Wanneer er een officieel verzoek komt, is het hier in Noordrijn-Westfalen niet moeilijk uit te leggen dat we patiënten overnemen. Nu kunnen we daar nog ruimte voor maken.’

Al is het niet zeker of dat over enkele weken ook nog zo is. ‘Als hier de bedden straks ook vol liggen, wordt het steeds moeilijker. De coronawinter kan tot april door blijven gaan, we hebben nog een lange crisis te gaan.’

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234