Zaterdag 25/06/2022

Ebbenhouten aria's

'Ik hoop dat deze documentaire de Afrikaanse jongeren kan motiveren om van hun dromen te leven', zegt de Congolese operazanger Serge Kakudji over het bijzonder fraaie Rêve Kakudji, vanavond in première in Brussel.

Net twee minuten ver in Rêve Kakudji als Serge Kakudji, tegelijk brandpunt en lichtstraal van de film, zegt: "Opera kwam in mijn leven als een meteoriet. Toen ik zeven was, zat ik naar de televisie te kijken en zag ik plots een operascène voorbijflitsen. In de expressie van de zangers, het orkest en de figuranten zag ik een enorme passie. Ik was aan het scherm gekleefd en zei tegen mijn ouders: 'Dat is wat ik later wil doen in het leven.'"

Profetische woorden waren het, ondanks vaders oorspronkelijke tegenwind. Twintig is Kakudji intussen en is niet langer Lubumbashi maar Parijs zijn woonplaats. Hij studeert er aan het conservatorium en vervelt steeds meer tot de meteoriet uit zijn jongensdroom: Afrikaanse contratenor met even imposante torso als adelbrieven. Als een optelsom tot triomf lezen die, tot dusver: Kakudji verwierf als autodidact een plaats in het lokale jeugdkoor, werd ontdekt door het Franse cultureel centrum in Lubumbashi, werkte samen met choreograaf Faustin Linyekula in Kisangani, Wenen en dankzij KVS-leider Jan Goossens ook in Brussel en speelde de rol van Christus in Pitié, een dansvoorstelling van Alain Platel.

En nu is er dus ook Rêve Kakudji, een documentaire van Ibbe Daniëls en De Morgen-journalist Koen Vidal, die vanavond in de Brusselse KVS zijn première kent.

Zegt Kakudji: " Ma belle Bruxelles is misschien wel de belangrijkste stad in mijn leven geweest. Ik heb er heel veel goede mensen ontmoet, zoals Alain Platel, Jan Goossens en Stephan Vanfleteren, en heb er mijn leven opnieuw kunnen opbouwen."

American Dream

Maar, minstens even belangrijk, ook in thuisland Congo dient Rêve Kakudji getoond. Opera naar Afrika brengen en aldus twee diverse werelden verenigen - cultureel, maatschappelijk en muzikaal - , van die droom maakt Kakudji steeds meer werkelijkheid.

Hij zegt: "Ik hoop dat deze documentaire Afrikaanse jongeren kan motiveren en hen kan overtuigen dat ze ooit van hun dromen zullen kunnen leven. Ik besef zeer goed dat ik ook maar een kleine druppel in de zee ben, maar ik kan de anderen stimuleren om hun passie te ontplooien. Opera zit niet in de Afrikaanse cultuur geworteld, maar er groeit in Afrika steeds meer interesse voor klassieke muziek en er zijn ook steeds meer talenten die komen bovendrijven."

Twee jaar lang nestelden Daniëls en Vidal zich in Kakudji's spoor. Als een ebbenhouten Kuifje slalomt Kakudji langs lofts en repetitielokalen in Parijs, kippen en kokosnoten in Congo, zacht gejoel in de Teatro Real in Madrid en luid applaus in de wijken van Lubumbashi. Haast achteloos glijdt hij tussen staccato en sostenuto, Mozart en Monteverdi, roots en roeping.

Maker Koen Vidal: "Het mocht zeker geen American Dream-verhaal worden, want Serge leeft niet in een sprookje. Gaandeweg is er een kritische maar opbouwende dynamiek tussen ons ontstaan. Geen banale verwondering, maar elkaar een interculturele spiegel voorhouden die elkanders zoektocht naar zelfkennis stimuleert."

Erg mooi is de scène waarin de wijdvertakte familie-Kakudji in het ouderlijke huis is samengekomen om zoon Serge, aangekondigd als 'een ster van de klassieke muziek', op een Congolees tv-kanaal over zijn leven in het Westen te zien vertellen. Wanneer na nauwelijks tien seconden de elektriciteit de geest geeft, is het niet zozeer het spierwitte kaarslicht maar vooral de brede glimlach van moeder en trotse blik van vader die voor opklaring zorgen.

Peetmoeder

Kakudji: "Mijn ouders zijn superfier. Vroeger noemden ze mij een makelaar van dromen, maar nu wordt mijn droom steeds meer realiteit. Ik ben er nog niet en mijn weg is nog lang, maar nu ik op mijn sterkst ben, wil ik er vol voor gaan. En gelukkig heb ik voldoende mensen die mij enorm goed steunen."

Een van die houvasten is Laura Claycomb, een Amerikaanse operazangeres die als peetmoeder optreedt en halverwege Rêve Kakudji zegt: "Misschien moet je een bijkomende job in een supermarkt zoeken?"

Zegt Kakudji tot slot: "Dit is een scharniermoment in mijn leven, dat voel ik aan alles. Ca passe ou ça casse. Het is een grote uitdaging om alle vooroordelen te blijven overwinnen, wat niet evident is, en zowel muzikaal als menselijk te blijven evolueren. Maar door deze documentaire zal ik natuurlijk nog meer onder de aandacht komen en zal ik dus nog harder moeten werken om mijn droom waar te maken."

De première vindt vanavond om 20u plaats in de Brusselse KVS. www.offworld.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234