Donderdag 18/08/2022

Een gat in Europa

David Pefko (1983) is schrijver. Hij heeft een Griekse vader en een Nederlandse moeder. Afgelopen maand verscheen Daar komen de vliegen, een roman gebaseerd op de Madoff-affaire.

Toen iemand mij laatst vroeg Griekenland anno nu te beschrijven, stond ik een moment met een mond vol tanden.

'Een gat in Europa', was mijn antwoord.

Als zoon van een Griekse vader die tijdens de crisis in Griekenland is blijven wonen, deed het de afgelopen maanden pijn om te zien hoe dat gat in Europa tot op gisteren (Geheim spoedberaad over Griekse economie, DM 10/2), maandenlang verdween uit het nieuws. Niet helemaal waar: als het over vluchtelingen ging - ook alweer aan zijn einde binnen het nieuws, mark my word, nu hebben we immers Amerika - was er soms heel even een glimp van het Griekse landschap te zien: tentenkampen in de bloedhitte en later in de sneeuw. Niets over de crisis, niets over de Grieken, niets over schuld en boete.

Aan de telefoon met mijn vader was het een compleet ander verhaal. Zo vertelde hij dat het op de Griekse televisie nog steeds vierentwintig uur per dag over de nasleep van de crisis ging. Dat je bij de ziekenhuizen tegenwoordig je eigen medicijnen en verband moet meebrengen, dat mensen steeds zieker worden omdat ze een brood verkiezen boven een doktersbezoek. Hij vertelde over het voedsel dat langzaam onbetaalbaar is geworden. De inwoners van Griekenland houden zich allang niet meer aan het alom geprezen mediterrane dieet, ze eten tegenwoordig rotzooi.

Toen ik mijn vader moest vertellen dat je hier in het nieuws bijna nooit meer iets leest, was hij natuurlijk stomverbaasd. Terwijl we hier het idee hebben dat het wat beter met Griekenland zou moeten gaan, het geen nieuws is goed nieuws-principe, gaat het eigenlijk alleen maar slechter met het land.

Een week geleden keek ik naar Griekse winter, een documentaire van journaliste Ingeborg Jansen. In Griekse winterwordt een realistisch en bijna intiem portret geschetst van het Griekenland anno nu. Niet dat van de politiek, maar dat van de inwoners, en in dit geval dat van Tasos en Evdokia, een broer en zus die in een dorpse wijk in Thessaloniki een handel in petroleum bedrijven. In de documentaire breekt de winter aan, het moment waarop Grieken hun kachels moeten vullen. De kijker volgt aan de hand van de leveringen van Tasos, een nogal vermoeide man die continu aan het schelden is, verschillende slachtoffers van de crisis. Hij komt bij ze thuis en kan maar met moeite zijn betalingen voor de stookolie innen. Hij staat tegenover ouderen die hun volwassen kinderen moeten onderhouden, alleenstaanden die hem in een deken gewikkeld ontvangen en in tranen de olie afrekenen. Ook in de winkel, waar Tasos' zus aan de kassa zit, is het een komen en gaan van oudere mensen in dikke jassen die een halve jerrycan laten vullen omdat ze niet genoeg geld hebben voor meer.

Een van de meest tekenende scènes is er een waarin de zus van Tasos door een kasboek bladert waarin de klanten staan die nog niet betaald hebben. Evdokia zegt met tranen in de ogen dat ze natuurlijk op de pof verkoopt, dat ze mensen niet in de kou kan zetten en dat ze doorgaan tot ze zelf niet meer kunnen.

Het was fijn om dit beeld van Grieken te zien. Het beeld dat mijn vader schetst over de telefoon, het beeld dat ik vorige zomer in Athene met eigen ogen zag en waar wij maar nauwelijks iets van meekrijgen: van mensen die alles kwijtraakten, die gevangen zitten in een land waarin ze zich nauwelijks meer kunnen bewegen. Misschien is dat wel het treurigste van alles, dat door de beeldvorming de krantenlezer en televisiekijker helemaal niet weten wie de Grieken zijn op wie Europa zo boos is, de gewone Grieken zoals Tasos en Evdokia, zoals mijn vader.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234