Dinsdag 27/09/2022

Blik op BelgiëNamen

Een jonge zwaan schuift al snel 250 euro, en dat weten ze nu ook in Namen

Een zwanenkoppel met hun kleintjes - pulletjes genaamd - op het eiland Vas-t’y-Frotte in betere tijden. Beeld rv
Een zwanenkoppel met hun kleintjes - pulletjes genaamd - op het eiland Vas-t’y-Frotte in betere tijden.Beeld rv
Douglas De Coninck

‘Wat we vooral niet hadden moeten doen, was massaal schattige filmpjes posten op Facebook”, zucht een wat oudere dame in zomerbar La Guinguette, langs de oever van de Maas in Namen, ter hoogte van het eiland Vas-t’y-Frotte. “Wellicht hebben we zo zelf de bandieten hier naartoe gelokt.”

Tot in 2013 was het 700 meter lange eiland met de bizarre naam oefenterrein voor de ontmijningsdienst van het Belgisch leger. Na de verkoop aan het Waals Gewest werd Vas-t’y-Frotte beschermd natuurgebied. Bootjes mogen er niet meer aanmeren. Het is de broedplaats voor wildwatervogels, waaronder ook enkele knobbelzwanen.

Verdovend gas

De ene moederzwaan broedde eind mei vijf kuikens uit hun eieren, de andere maar liefst zeven. Vriendengroepen overtroefden elkaar van op de oever met steeds ontroerender opnames van vader- en moederzwaan, en het hele komische kroost daar achteraan - eerst met zijn allen achter op een ouderlijke rug, daarna tijdens de zwemles of harmonisch achter elkaar aan waggelend op het droge. Meer stappen in de evolutie van de pulletjes - babyzwanen - konden helaas niet worden waargenomen.

“Ineens waren ze weg. ’s Avonds waren ze er nog, ’s morgens zag je die vier volwassen zwanen paniekerig heen en weer peddelen over de Maas. Er is één getuige, die spreekt van enkele mannen met een spuitbus - vermoedelijk verdovend gas. Blijkbaar is dat de methode om de vader en de moeder te neutraliseren. Een wakkere vaderzwaan valt aan en vecht tot de dood als je in de buurt van zijn kleintjes komt.”

De lokale politie van Namen zegt geen weet te hebben van een twaalfvoudige zwanenroof, of een klacht daaromtrent. “Heeft ook geen zin”, weet iemand in La Guinguette. “Het gaat om Oost-Europese bendes. Die zijn allang ver weg van hier.”

Iemand denkt hardop: “Alsof de politie zich gaat bezighouden met zwanen.”

Delicatesse

Zwanendieven sloegen in juni 2019 ook al toe in het Nederlandse Lelystad. “In enkele dagen tijd zijn toen meer dan twintig nesten leeggeroofd, zowel eieren als pulletjes”, zegt Susan van de Waal van Stichting Dierennoodhulp Flevoland. “Ik ben toen dagenlang, zeven op zeven en vierentwintig op vierentwintig, in de weer geweest met het in kaart brengen van geroofde nesten. Pulletjes schijnen aardig wat op te leveren en die mannen kunnen ze hier gewoon gratis ophalen.”

Een knobbelzwaan wordt gemiddeld zeven jaar oud. Volgens Van de Waal is de roof van een complete generatie pasgeborenen in en rond Lelystad nog steeds voelbaar. “Er zijn in elk geval veel minder zwanen dan vroeger”, zegt ze. “Zwanen slapen op hun zij, meestal aan de rand van de sloot waar elk koppel een slaapplek heeft. De kleintjes werden in een kofferbak geladen. Het was een georganiseerde bende. We hadden een paar vage getuigenissen over de daders. Men sprak over Oost-Europees sprekende mannen.”

In 2018 werden ook diefstallen van pulletjes gemeld in Brugge, Ardooie en Veurne. Er was toen sprake van illegale circuits en een richtprijs van 250 euro per kuiken. “We kregen ooit een melding van op een recreatiedomein in Mechelen”, zegt vogelbeschermer Jan Rodts. “Het ging om een bende die uit was op volwassen zwanen, voor vleesconsumptie. Er zijn landen waar de zwaan blijkbaar een delicatesse is.”

In Lelystad startten ze drie jaar geleden met een pullenwacht. “Mensen gingen ’s nachts om beurt postvatten aan sloten en vijvers”, legt Susan van de Waal uit. “Waar dat kon richtten ze een vaste camera op een nest. De daders zullen dat vast wel gemerkt hebben. Sinds de pullenwacht zijn er geen diefstallen meer.”

Toch niet in Lelystad. In La Guinguette resten enkel filmpjes op smartphones en bijgespijkerde kennis over de symboliek van twee zwanen op de huwelijkstaart, of wat de dierenencyclopedie ook weer zegt: “De partners van een broedpaar zijn elkaar meestal een leven lang trouw.”

Rondom het eiland Vas-t’y-Frotte zijn de vier knobbelzwanen ruim een week na de feiten nog steeds voltijds zoekend. “Het is zo triest, ze geven het niet op”, zucht Marie-Jeanne, zestigster. “Ze zeggen dat een zwaan nooit iets vergeet.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234