Dinsdag 09/08/2022

Rechts

"Een kernbom op Mekka, hilarisch grappig, toch?"

Milo Yiannopoulos, de man die even snel van haarsnit verandert als hij hatelijkheden spuit. Beeld Getty Images
Milo Yiannopoulos, de man die even snel van haarsnit verandert als hij hatelijkheden spuit.Beeld Getty Images

Alles kan gezegd worden. Zolang het maar politiek incorrect is. Milo Yiannopoulos (33) is een van de golden boys van nieuw rechts in Amerika. En dat zal iedereen die tot de progressieve elite behoort, geweten hebben. "Fuck you, linkse losers!"

Michael Persson

Oh, stop it!”, zegt Milo Yiannopoulos quasi verontwaardigd met zijn geaffecteerde Britse accent, als het publiek in de studentenstad Athens, Ohio, grinnikt om weer een botte belediging. Hij heeft net een foto laten zien van de “weerzinwekkende lesbiennes” die hier aan Ohio University de afdeling genderstudies leiden, en die “de meest verschrikkelijke leugens verspreiden over mannen”. “Kan iemand me vertellen waarom zij bittere, mannenhatende vrouwen van middelbare leeftijd zijn geworden? Oh, niet zo gemeen! Stop daarmee!”

Alsof hij er niet zelf mee was begonnen.

Hij gedraagt zich als een deftige onderwijzeres achter de katheder, compleet met parelkettinkjes en een bril die hij af en toe onderwijzerachtig afneemt om de klas in te kijken, maar is gekleed in hemd en korte broek, volgehangen met gereedschap – hij speelt een homo-erotische variant van de hardwerkende arbeider. Halverwege de toespraak haalt hij een föhn tevoorschijn, omdat hij haarspelden vergeten is.

Had je twee jaar geleden aan een Republikein verteld dat deze figuur het gezicht zou worden van nieuw rechts in Amerika, dan zou die je hard hebben uitgelachen. Maar Milo Yiannopoulos, kortweg Milo, een Britse joods-katholieke homo met Griekse wortels, opgeleid aan een privéschool en na twee jaar gestopt in Cambridge, is met zijn grove provocaties, bijdehante incorrectheid en welbespraakte ongrijpbaarheid een van de vaandeldragers geworden van de nieuwe tijd.

Op zijn “gevaarlijke nichtentoernee” doet hij de campussen van Amerika aan, waar hij, soms best geestig, uithaalt naar feministen, zwarten, moslims, journalisten, lesbiennes en academici – tot groot enthousiasme van het aanwezige publiek, de rechtse minderheid die nu ineens het intellectuele discours op de universiteit bepaalt.

“Wij hebben fucking gewonnen!”, zegt Milo in Athens, op een vrijdag een paar weken terug. “Wen er maar aan!”

Eén constante

De beëdiging van Donald Trump heeft vrijdag in Washington (als er niets tussen is gekomen) een einde gemaakt aan acht jaar progressieve politiek. Milo en zijn fans proberen een einde te maken aan jaren van progressieve cultuur. Maar wat komt er voor in de plaats?

Nog steeds is dat onzeker. Tijdens de campagne sprak Trump zich soms in één zin tegen; hij week regelmatig af van de conservatieve orthodoxie, om daar later van terug te komen of juist niet. Vlak voor zijn inauguratie wist hij de wereld met een dubbelinterview in The Times en Bild verbijsterd achter te laten. De NAVO is tegelijkertijd “achterhaald” en “heel belangrijk”. Aan de EU lijkt hij nauwelijks waarde te hechten. Hij vertrouwt Vladimir Poetin evenveel als Angela Merkel.

Op de hoorzittingen de afgelopen twee weken bleek dat zijn beoogde ministers soms het tegenovergestelde willen van wat hij wil (vriendschap/ruzie met Rusland, wel/geen TPP, wel/geen respect voor de NAVO). Trump zelf pleitte deze week ineens voor een overheidszorgverzekering als vervanging van het publiek-private Obamacare, een idee waar Republikeinen zich al jaren tegen verzetten. Bij vroegere presidenten was de vraag vooral welke ideeën ze waar konden maken. Bij deze president is voortdurend de vraag welke ideeën überhaupt serieus bedoeld zijn. Wat hij wil nu echt? Wanneer meent hij wat hij zegt?

Wel zeker is dat er altijd opponenten moeten zijn, groot of klein, groepen of individuen. Het nieuwe rechts van Trump, Milo en anderen mag dan ongrijpbaar zijn, er is een constante: het daagt uit en bluft, beledigt en dreigt. Mexicanen, moslims, vrouwen, zwarten, gehandicapten: alles wat ooit kwetsbaar is verklaard, is nu een doelwit geworden. En het overkoepelende doelwit is de progressieve elite die daarvoor verantwoordelijk wordt gehouden, de bewoners van de ivoren torens van links Amerika: de universiteiten, de media, Hollywood. Hun voorheen vanzelfsprekende gelijk wordt ondergraven door Trump en zijn helpers, door trollen en treiteraars op internet, door rechtse radio- en tv-persoonlijkheden, en natuurlijk door de website Breitbart, waarvan Milo afkomstig is.

Lachen met Meryl Streep

Andere nieuwe namen die daar verder bij horen: blogger Mike Cernovich, een van de drijvende krachten van Pizzagate, een nepschandaal dat uitmondde in een schietpartij, en blogger Charles Johnson, verspreider van neproddels. Ze hebben korte lijnen naar Trumps veiligheidsadviseur Mike Flynn, Trumps chefstrateeg Steve Bannon (ex-Breitbart) en financier Rebekah Mercer. Andere opkomende naam is Million Dollar Group, komieken die de hofnarren van alt-right zijn genoemd.

Yiannopoulos werd afgelopen zomer van Twitter gegooid omdat hij de zwarte actrice Leslie Jones lastig viel met tweets over haar uiterlijk. Milo’s 300.000 volgers gingen erop en erover, met een modderstroom aan racistische en misogyne tweets, waarna Jones tijdelijk stopte met Twitter. Beeld Andy Kropa/Invision/AP
Yiannopoulos werd afgelopen zomer van Twitter gegooid omdat hij de zwarte actrice Leslie Jones lastig viel met tweets over haar uiterlijk. Milo’s 300.000 volgers gingen erop en erover, met een modderstroom aan racistische en misogyne tweets, waarna Jones tijdelijk stopte met Twitter.Beeld Andy Kropa/Invision/AP

In deze nieuwe wereld maakt een kritische toespraak van Meryl Streep tijdens de uitreiking van de Golden Globes geen enkele indruk meer. Sterker nog, in die wereld wordt ze met haar eigen kritiek om de oren geslagen. De actrice noemde Hollywood zondag een van de “meest onder vuur liggende segmenten van de Amerikaanse samenleving”, en werd dus op Breitbart meteen hartelijk uitgelachen. De site citeerde de rechtse columnist Piers Morgan van The Daily Mail: “Toen ze dat zei, draaiden de camera’s zich naar het publiek, naar honderden van de rijkste, meest geprivilegieerde mensen in de Amerikaanse samenleving, in hun smokings van tienduizend dollar en jurken van twintigduizend dollar, die luid juichten om de erkenning van hun verschrikkelijke slachtofferschap.” Elitair snobisme, was het oordeel.

Die twee woorden vormen de kern van de hernieuwde cultuuroorlog. De populisten van Trump mogen dan een afkeer van ‘de elite’ hebben, dat is niet de groep die links als de elite beschouwt. Geld en macht zijn namelijk geen probleem, zoals ook blijkt uit Trumps aanstelling van zijn kabinet van multimiljonairs. Nee, het gaat om de snobistische elite, de mensen die zich door kennis, talent of moeilijke hobby’s onderscheiden, en zich daarop laten voorstaan. Niet de machthebbers, maar de gelijkhebbers. Het is de elite van de politieke correctheid, met haar eufemismen en verboden woorden, waarop nu eindelijk een antwoord mogelijk is: fuck you.

Milo is de verpersoonlijking van die woorden. “Deze mensen hebben jullie decennia genaaid”, zegt hij, als hij tijdens zijn presentatie in Athens het e-mailadres laat zien van de baas van Iowa University, die het gewaagd heeft een optreden van hem te verbieden. “Deze mensen fucked you over and over again, met hun maffiapraktijken. Het is tijd om ze een koekje van eigen deeg te geven. Succes met je
e-mail de komende maanden, vriend.”

De man als slachtoffer

Hij fulmineert deze avond vooral tegen feministen. “Feminisme is een ingewikkelde manier om anderen de schuld te geven”, zegt hij. “Zoals ook Black Lives Matter doet. En zoals ook de Democraten doen.” Hij zegt dat vrouwen wél evenveel betaald krijgen als mannen, en dat er helemaal geen sprake is van een verkrachtingscultuur op universiteiten. Allemaal uitvluchten van mensen die zichzelf graag als slachtoffer zien. “Het betekent gewoon dat ze niet hard genoeg werken.”

De echte slachtoffers, zegt Milo, dat zijn de mannen. Wie gaan er gemiddeld eerder dood? Wel?

Sommige vrouwen, zegt hij, denken dat hij als homo een extreme vorm van misogynie heeft: “Ze zeggen: je hebt zo’n enorme hekel aan ons dat je ons niet eens wilt neuken. Je haat ons zo erg dat je liever seks hebt met andere mannen dan met ons.”

Alles willen ze kunnen zeggen, in deze nieuwe tijd. Milo vloekt en scheldt en maakt foute grappen, in hoog tempo en studentikoos-flamboyant. Hij heeft het voortdurend over de vrijheid van meningsuiting, zoals ook Geert Wilders dat recht altijd bij de hand heeft. Diversiteit, een van de linkse geloofsartikelen, is volgens hem onzin – het gaat er niet om zo veel mogelijk minderheden binnen de universiteitsmuren te krijgen, maar alleen om “politieke diversiteit”. Dat is de zaak waarvoor moet worden gestreden: want conservatieve geluiden mogen volgens Milo nog steeds niet worden gehoord.

Hij noemt een universiteitsbestuurder die een muur met daarop ‘Trump 2016 – Bouw die Muur’ wilde aanmerken als hate speech, omdat sommige studenten daar “een andere betekenis” aan zouden geven dan degenen die de tekst hadden aangebracht. Milo: “Ja natuurlijk. Zij hebben verloren. Leer ermee leven.”

Andere universiteitsbestuurders, die de vrijheid van meningsuiting schenden door een optreden van Milo te verbieden of onmogelijk te maken, krijgen ‘de Milo-behandeling’: pek en veren, in de vorm van een foto en
e-mailadres.

Aan de schandpaal

Die schandpaaltactiek is overal in de nieuw-rechtse gelederen terug te vinden. Trump zelf heeft er een handje van weg, onder andere door de naam van een kritische vakbondsman rond te tweeten – waarna die telefonisch werd bedreigd. Er is een ‘Professor Blacklist’ van hoogleraren die zijn aangegeven wegens te progressieve gedachten. In Washington probeerde Trumps transitieteam alle namen te achterhalen van ambtenaren die zich bij het energieministerie met klimaat bezighielden. Stafchef Reince Priebus waarschuwde deze week het hoofd van de ethische regeringswaakhond OGE dat hij “voorzichtig” moet zijn met kritiek op aankomend president Donald Trump.

Soms gaat die aanpak mis: afgelopen week, toen een vrouw tijdens een hoorzitting in de Senaat in de aantekeningen van Rex Tillerson (de beoogde minister van Buitenlandse Zaken) leek te kijken, werd zij op de tv-beelden herkend als een journaliste van The Washington Post, die vervolgens werd overspoeld met scheldwoorden en dreigementen. Alleen: zij bleek helemaal niet bij de hoorzitting te zijn geweest.

Milo zelf heeft een reputatie hoog te houden met zijn op personen gerichte pestpartijen. Hij maakte naam tijdens Gamergate, een online aanval op een paar vrouwelijke game-ontwikkelaars, en werd afgelopen zomer van Twitter gegooid omdat hij de zwarte actrice Leslie Jones lastig viel met tweets over haar uiterlijk. Milo’s 300.000 volgers gingen erop en erover, met een modderstroom aan racistische en misogyne tweets, waarna Jones, bekend van Ghostbusters en Saturday Night Live, tijdelijk stopte met Twitter.

Bang om te praten

Die avond in Athens is de dreiging van persoonlijke intimidatie ook merkbaar. Het stadje, in het oosten van Ohio, is een college town zoals je ze in de film ziet. De studenten staan in Star Wars-­outfits op de veranda’s van de fraternity-huizen, het is tegen het vriespunt maar er is veel bloot op straat, en in de cafés zitten de professors te praten over de nieuwe president.

Maar vragen over Milo worden niet beantwoord. “Ik wil er niet over praten”, zegt een vrouwelijke hoogleraar in Jackie O’s, een kroeg met zelfgebrouwen bier, en ze vlucht halsoverkop weg uit een beginnend gesprek. “Ik weet niet wie jij bent. Wat gebeurt er met wat ik zeg? Staat mijn foto straks op een of andere website? Mensen worden de hele tijd geprovoceerd en dan te kijk gezet. Dat is de sfeer waarin we nu zitten.”

Amerikanen die niet willen praten: dat is bijna onwerkelijk. Het is de keerzijde van de vrijheid van meningsuiting van Milo en zijn trollenleger: om hun geschreeuw te voorkomen, zwijgt de andere partij bij voorbaat.

Trump-seksueel

Milo zegt in een traditie te staan van eerdere Europese buitenstaanders zoals Alexis de Tocqueville en Christopher Hitchens, “die de Amerikanen ook aan hun eigen geweldigheid hebben herinnerd”. Hij denkt als cultureel figuur op lange termijn meer invloed te zullen hebben dan de politieke figuur Trump (“Ik ben er over dertig jaar nog steeds”). En: “Ik heb een unieke combinatie van kwaliteiten waardoor ik bijzonder gevaarlijk ben voor links. Ik ben een belachelijke homo die maar blijft doorpraten over zijn zwarte vriendje – ik zou aan de kant van links moeten staan. Maar daar sta ik niet. Ik vind het absurd dat je, omdat je een bepaalde huidskleur hebt of een vagina of een man bent die ervan houdt om aan pikken te zuigen, automatisch een bepaalde politieke oriëntatie moet hebben. Ik ben het beste voorbeeld waarom politiek gebaseerd op identiteit, zoals de Democraten jaren hebben gedaan, bagger is.”

Dat Milo voor internettrol wordt uitgemaakt, maakt hem weinig uit. Hij gebruikt het woord zelf ook. “I trolled the hell out of her”, zegt hij over zijn gedrag in een interview met een journaliste van The New York Times, aan wie hij verkondigde dat hij “Trump-seksueel” was. “Dat schreef ze nog op ook! Journalisten zijn zulke idioten.”

Wat is gemeend? Wat is provocatie? Milo, zelf journalist, heeft een postmoderne omgang met de waarheid. Net als bij Trump is het onduidelijk wat letterlijk moet worden genomen en wat als signaal, wat een dreigement is en wat een grap.

In Athens zegt Milo die avond tegen zijn publiek van een paar honderd man, en dus ook tegen de paar honderdduizend fans die het optreden op YouTube zullen bekijken, dat hij het “volledig eens is” met Trumps plan om moslims uit Amerika te weren. Sterker nog: “Ik zou willen dat hij ze allemaal het land uitgooit. Mijn militaire natte droom: een atoombom op Mekka.”

Geert Wilders

Het past bij zijn islamofobe imago. Maar na afloop, tijdens een interview, neemt Milo gas terug.

Q: “Je zegt dat je alles wilt kunnen zeggen. Zijn er nog taboes? Of is alle politieke correctheid vogelvrij?”

A: “Ik zal nooit het n-woord gebruiken. Dat is een lelijk en verschrikkelijk woord. Het woord heeft een bepaalde betekenis, een hoop bagage uit het verleden, die witte mensen niet zomaar mogen oproepen.”

Q: “Je hebt zelf lange tijd een relatie met een islamitische jongen gehad. Moet die ook het land uit?”

A: “Nee, ik overdreef een beetje, ik denk niet dat ze moeten worden gedeporteerd.”

Q: “Maar dat zei je net wel. Hoe kunnen mensen weten wat je bedoelt?”

A: “Natuurlijk weten ze wat ik bedoel. Dit zijn slimme mensen. Het is kinderachtig om te denken dat ik het serieus bedoel.”

Q: “En die kernbom op Mekka?”

A: “Dat is toch hilarisch grappig?”

Voor een deel van zijn parochie wel. Tijdens zo’n toespraak is te zien dat de nieuwe rechtse beweging niet alleen uit laagopgeleide hillbilly’s bestaat: hier in de zaal zitten mensen die met harde humor en meedogenloze logica in hun eigen gelijk geloven. Ja, ze lachen om de kernbom op Mekka. Maar met de deportaties van de moslims zijn veel aanwezigen het eens. Ze hebben niet gehoord dat hun idool daar eigenlijk helemaal niet zo’n voorstander van is.

De verwarring is groot. Milo zegt dat de alt-rightbeweging is gekaapt door rechts-extremisten, waar hij zich niet bij thuis zegt te voelen. Maar Milo is ook degene die tijdens de Republikeinse Conventie in juli een avond organiseerde voor conservatieve homo’s, waarop ook Geert Wilders kwam spreken. “Gurt! Gurt! Gurt!”, werd er die avond gescandeerd, toen hij een paar felle anti-islamideeën verkondigde. De PVV-leider is veel minder wispelturig dan Trump en Milo, maar is net zo’n liefhebber van hyperbolen. Koranverbod, moskeeverbod, “kopvoddentaks”, minder Marokkanen, schoon schip. Daarover kunnen dezelfde vragen worden gesteld als over de overdrijvingen van Trump en Milo. Wat is gemeend? Wat is provocatie?

Verzet

Intussen is Milo’s ster verder gerezen. Vrijdag was hij de presentator van het Deploraball in DC, een homofeestje ter ere van de inauguratie. Begin januari werd bekend dat hij 250.000 dollar heeft gekregen voor een boek dat hij nog moet schrijven; hij heeft al dreigend aangekondigd dat “strijders voor sociale gerechtigheid”, zoals hij burgerrechtenactivisten noemt, er “bang voor moeten zijn”. Maar het verzet groeit ook. In een reactie op de deal zeiden enkele auteurs bij deze uitgever, Simon & Schuster, te willen vertrekken.

Meer verzet: afgelopen weekend werd een show van Milo op de Universiteit van Californië geschrapt wegens dreigende rellen. Hij zou optreden met Martin Shkreli, de geldwolf uit Brooklyn die vorig jaar tot volksvijand nummer één werd verklaard omdat hij met zijn farmaceutisch bedrijf de rechten op een oude pil had gekocht om de prijs daarvan meteen te vervijftigvoudigen.

Dus in de week dat ‘daddy’ Trump zelf beloofde dat hij de farmaciebedrijven de duimschroeven ging aandraaien en de prijzen omlaag ging onderhandelen, omarmde Milo de man die de hebzucht van de sector verpersoonlijkt. Zolang het maar politiek incorrect is, is alles toegestaan.

Milo erkent dat hij en Trump soms inconsistent zijn – zo zijn ze voor vrijheid van meningsuiting, maar tegen het verbranden van Amerikaanse vlaggen. “Maar het algemene effect van Trumps presidentschap, los van specifieke tweets, zal zijn dat hij de politieke correctheid vernietigt. Dat is een consequente positie.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234