Woensdag 28/09/2022

Een klassieker vertaald

Jane Grigsons 'Vegetable Book' nu ook in het Nederlands

Een van de meest geciteerde kookboeken, Jane Grigsons Vegetable Book, verscheen al in 1978 en Joosje Noordhoek maakte nu een puike vertaling van deze kanjer. Grigson groeide op in het noordoosten van Engeland, waar men goed eten erg belangrijk vindt. Ze deed vertaalwerk en begon in 1968 aan haar lange samenwerking met The Observer Magazine. Later woonde ze drie maanden per jaar in Frankrijk en het zou daar zijn dat ze echt geïnteresseerd raakte in eten. Ze schreef verschillende kookboeken en twee jaar na haar vroegtijdige dood in 1990 verscheen een compilatie van haar beste recepten, The Enjoyment of Food, met een voorwoord van haar dochter Sophie Grigson, ook al een kookboekenschrijfster. Dit boek is voorlopig nog niet vertaald maar misschien kan daar verandering inkomen als Jane Grigson zaliger met haar Groentekookboek Vlaanderen en Nederland verovert.

Jane Grigsons Groentekookboek behandelt meer van zeventig groenten in alfabetische volgorde. Bekende groenten zoals aardappelen, courgettes, rode kool en tomaten; minder bekende groenten als pastinaak, okra of bieten en voor mij onbekende groenten als chayote of zeekool. Opvallend is dat Grigson het in 1978 al heeft over zeekraal, rucola, patisson of hopscheuten, groenten waarvan wij denken dat ze pas de laatste jaren bekend raakten. Per groente een inleiding met culturele (wat Joyce schrijft over brandnetelsoep), historische (wanneer de eerste savooikolen uit Holland naar Engeland worden aangevoerd) en andere wetenswaardigheden. Ze legt uit hoe je de groenten uitkiest en voorbereidt. Voor ervaren koks misschien overbodig maar de tekst is nooit uitvoerig of vervelend lang.

Voor minder gekende groenten als rode bieten of aardpeer krijg je de noodzakelijke informatie om aan de slag te gaan en verder te komen dan 'ik wil dat wel eens proberen maar hoe moet ik daaraan beginnen?'. Wat een aanbod, wat een verscheidenheid. Neem nu de recepten met bloemkool. Bloemkoolsoep van Michael Smith, salade van bloemkool en sperziebonen, Griekse bloemkool, bloemkool met peterselieboter, bloemkool met parmezaankaas, gepeperde bloemkool, bloemkool op z'n Siciliaans, bloemkoolgratin, Dubarry-garnituur voor kalfs- en lamsvlees, bloemkool met roomsaus, chou-fleur à l'aurore, bloemkool met amandelen, bloemkool met garnalensaus, bloemkool bourbonnaise, bloemkool op z'n Pools, bloemkool à la grecque en bloemkool-moussaka.

Wat is het verschil tussen Griekse bloemkool en bloemkool à la grecque, merkt de aandachtige lezer op. Griekse bloemkool is de manier waarop bloemkool in Griekenland vaak opgediend wordt, lauw met een dressing van olijfolie en citroensap. Bloemkool à la grecque is een recept uit Frankrijk voor koude bloemkool, met een saus op basis van het ingekookte kookvocht, witte wijn, citroen en kruiden. De recepten haalt ze zowel dicht als ver van huis. Zoals je kunt afleiden uit de dankbetuigingen in haar inleiding, beschikt ze over een netwerk van informatie via vrienden, kennissen en collega's uit heel Europa en ook daarbuiten.

Dit groentekookboek is geen zuiver vegetarisch boek zoals het boek van Maddhur Jaffreys, waar het wat van weg heeft, maar de weinige vleesgerechten kunnen mits wat creativiteit worden aangepast. Achteraan in het boek vind je een beperkt appendix met uitleg over basisbereidingen zoals de verschillende manieren om groenten te snijden en een resem sausen. Weliswaar zonder keukenrobot, microgolf of andere machines die in 1978 nog minder in gang waren. Een verklarende woordenlijst en een degelijk en uitgebreid register sluit het boek af. Het groentekookboek van Jane Grigson is rijk gedocumenteerd, aangenaam om te lezen en pretentieloos van stijl. Misschien zal de prijs een drempel vormen. Een kleine 50 euro is niet niets, maar deze klassieker is dan ook zeer mooi vormgegeven en prachtig uitgegeven. Naar aanleiding van een recept voor rode bieten citeert Grigson Joseph Conrad. Hij vond dat van alle boeken alleen kookboeken boven alle verdenking waren gesteld. Hun enige doel is, schreef hij, het geluk van de mensheid te vergroten en volkeren opgewekter te laten zijn. Dat lijkt me wat hoog gegrepen, maar met Jane Grigsons Groentekookboek zijn we goed op weg. Zowel door in dit boek te lezen als door het maken of proeven van een van de recepten.

Groentekookboek van Jane Grigson. Uitgegeven bij Lannoo, 175 x 25 mm, 525 pagina's, 49,50 euro.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234