Woensdag 28/09/2022

Een klik te ver

Wie de vruchten van de digitale technologie wil plukken, moet ook maar weten wat hij kan aanrichten, of met zijn fikken van het internet afblijven. Meer en meer krijgen computerfreaks het op hun heupen van de analfabeten die met een eenvoudige klik virussen ruim baan geven op de digitale snelweg.

Een virus als MyDoom verspreidt zich als surfers een elementaire verkeersregel op het internet met de voeten treden: klik nooit op een onbekende bijlage in een mailtje. Als je dat doet, begint die zichzelf namelijk te versturen naar alle namen in je digitale adresboekje. De vernietigende kracht van het virus wordt ontketend door de onverlaten die niet weten wat ze doen, zo hoor je steeds vaker van computerspecialisten. "Om besmet te raken moet je eerst zelf iets fout doen", schrijft Scott Bowling, voorzitter van het World Wide Web Artists Consortium. Op het discussieforum daarvan ventileert hij zijn frustratie. "Hoe kunnen we de mensen dat in godsnaam inprenten?"

Vele van de miljoenen mensen wier computer ooit besmet raakte, zeggen dat dat niet hun fout is. Het virus duikt dikwijls op in een mail van iemand die ze kennen met een onschadelijk onderwerp als test of fout. Het zit in de menselijke natuur, verdedigen de argelozen zich, om zo'n mail en de attachments ervan te openen. Technofiele surfers zien daarin het bewijs van een gebrekkige kennis van elementaire computervaardigheden. Vooral omdat iedereen het slachtoffer wordt van zo'n fouten van één persoon. De kloof tussen leken en kenners, die toch moeten samenleven in dezelfde digitale wereld, gaapt daardoor alsmaar breder.

"Virussen zijn nog maar het topje van de ijsberg", zegt Bill Melcher, eigenaar van een zaak in San Francisco die technische steun geeft bij computerproblemen. "Als het over computers gaat, besluiten een pak intelligente mensen, die normaal snel iets onder de knie hebben, dat ze er niks van kennen."

Veel van die leken zeggen dat ze oprecht geïntimideerd zijn, dat ze zelfs in paniek slaan door die mysterieuze machines waarop ze moeten vertrouwen bij zoveel dagelijkse dingen. Virusschrijvers, mensen die spams versturen, fraudeurs, dat zijn de verantwoordelijken voor die chaos, niet wij, verdedigen ze zich.

Het andere kamp stelt daartegenover dat diezelfde mensen zich uitrusten met blitse computers en hun voordeel halen uit het internet met elektronisch winkelen en bankieren. Ze worden de voortdurende staat van verwarring van de virusanalfabeten stilaan beu.

Sommige technofielen pleiten zelfs voor een licentie, een soort rijbewijs voor computergebruikers. Anderen zijn voorstander van een straf voor nalatigheid. Providers zouden bijvoorbeeld wie een virus opent van het internet kunnen gooien tot je kunt bewijzen dat je computer gedesinfecteerd is. Kenners die het beu zijn als gratis hulplijn te fungeren beginnen zelfs de rebel uit te hangen. Ze zeggen vrienden, familie of kennissen dat ze hun eigen boontjes maar moeten doppen.

"Ga naar de winkel en koop een boek", stelt Zack Rubenstein voor. Hij is 28 en heeft jarenlang zijn kennissen uit de nood geholpen. "Je bent naar school geweest, je hebt een diploma, je kunt blijkbaar toch leren. Speel ermee, een computer zal je niet vermoorden." Rubenstein werkt op de helpdesk van een hogeschool in New York, op zijn werk is zo'n advies uit den boze. Eindeloos zijn de telefoontjes over niet werkende monitors die niet aangesloten blijken, over kapotte printers die opnieuw werken nadat hij een stukje papier verwijdert heeft dat het apparaat duidelijk blokkeert.

Nog niet zo lang geleden had Rubenstein er nog plezier in om mensen in te leiden in de nieuwe, digitale wereld waarin hij zich met zoveel gemak bewoog. Nu iedereen een technische vraag heeft, heeft het gidsen in die wereld zijn charme verloren. Zijn 24-jarige vriendin Miriam Tauber ziet niet in waarom ze zich moeten schamen voor haar gebrek aan computerkennis. Voor haar zijn computers zoals lastige mensen die zich onlogisch gedragen. "Als mensen zoals Zack willen dat je hen begrijpt, dat ze dan eerst leren praten in een taal die ik begrijp, in plaats van in belachelijke acroniemen en achtervoegsels", zegt ze. "Je hebt mp3's, pdf's en nog een miljoen andere dingen waarvan je niet eens weet wat ze zijn", zegt Tauber. "Ik vind niet dat ík computers moet doorgronden."

Heeft de ergernis van de digitale elite effect? Als daar al een bewijs voor is, dan wel de toenemende gêne van de foutenmakers en de vragenstellers. Zelfs ouders worden tegenwoordig aan hun lot overgelaten omdat hun kinderen geen tijd meer hebben om hen te helpen. David Hale, een advocaat uit St.-Louis, zegt dat hij de voorbije maanden de computer van zijn ouders verschillende keren gedesinfecteerd heeft. Toen ontdekte hij dat zijn vader elke spam-mail beantwoordde om aan de verzenders te vragen hem met rust te laten. Hij klikte ook vaak op allerlei pop-ups en reclame, boodschappen van Microsoft, zo bleek, om hem te vragen zijn computer te upgraden. "Mijn ouders ruzieden over de betrouwbaarheid van mails, maar spam is dat nooit", zegt hij. Daarna probeerde hij zijn ouders zo geduldig mogelijk het probleem uit te leggen. Vader Hale zegt dat zijn zoon gefrustreerd raakte door zijn vragen en die van zijn vrouw. Op hun beurt raakten zij gefrustreerd door de bevelen van zoonlief. Ten slotte kochten ze maar antivirussoftware. "We hebben ons lesje met vallen en opstaan geleerd."

© The New York Times

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234