Dinsdag 09/08/2022

Een obsessieve fascinatie voor film

ROMAN. In haar vierde roman verweeft Dana Spiotta drie verhaallijnen over drie totaal verschillende vrouwen met elkaar.

Don DeLillo noemde haar zijn favoriete jongere auteur, en wie de nieuwe roman van Dana Spiotta (1966) leest, kan begrijpen waarom. Vermoorde onschuld (Innocents and Others) geeft niet alleen blijk van dezelfde, bijna obsessieve fascinatie voor film die we bij DeLillo aantreffen, maar deelt ook belangrijke thema's uit diens oeuvre.

De roman is opgebouwd uit nogal ongelijksoortige elementen: naast traditionele verhalende passages, zijn er uitgeschreven filmscripts, samenvattingen van films, lijstjes, analyses... Niet schrikken: het boek blijft er uiterst leesbaar bij.

Vermoorde onschuld begint met een essay, gepubliceerd op de site 'Vrouwen en film', waarin de gevierde documentairemaakster Meadow Mori terugblikt op het begin van haar loopbaan. Ze beschrijft hoe ze een relatie had met een ooit beroemde, inmiddels half vergeten, wanstaltig dik geworden filmregisseur, in wie we Orson Welles zouden kunnen herkennen.

Het essay wordt, in de beste internettraditie, gevolgd door een reeks reacties: van trollen, reaguurders en ook van enkele nuchtere lezers die inconsistenties en onjuistheden in Meadows tekst constateren. De lezer realiseert het zich nog niet, maar Spiotta heeft hiermee zowel een verhaallijn als een thema ontvouwd.

De rode draad van de roman wordt gevormd door het verhaal van Meadow en haar jeugdvriendin Carrie Wexler. Beiden groeien in de jaren 70 en 80 op in Los Angeles, raken gefascineerd door film, doorlopen een filmopleiding in New York en gaan ieder hun eigen weg. Meadow wordt een serieuze documentairemaakster die goed ligt in kunstzinnige kringen. Carrie wordt succesvol met haar, op een breed publiek gerichte, komedies.

De verhalen van Meadow en Carrie worden afgewisseld met dat van ene Jelly. Deze callcentermedewerkster heeft de gewoonte om mannen uit de filmwereld op te bellen met als smoes dat ze een verkeerd nummer heeft gedraaid. Ze weet de man in kwestie bekwaam aan de lijn te houden en hem nieuwsgierig te maken. Jelly vertelt amper iets over zichzelf en schept zo ruimte voor de verbeelding van haar gesprekspartners. Maar zodra iemand te dichtbij wil komen, seksuele toespelingen maakt of op een ontmoeting aanstuurt, kapt ze het gesprek af.

Alles voor de kunst

In de hoofdstukken die volgen, ontstaat het beeld van drie personen die ieder op eigen wijze vorm geven aan de werkelijkheid. Bij Carrie is dat het meest evident en, kun je zeggen, het onschuldigst: bij haar komedies is het van meet af aan duidelijk dat ze de werkelijkheid manipuleert ten behoeve van humor en entertainment.

In de docu's van Meadow ligt dat gecompliceerder. Zij deinst er niet voor terug belangwekkende beelden en geluidsopnamen bewust niet te gebruiken, ontbrekende historische opnamen zelf te vervaardigen en anderszins de feiten naar haar hand te zetten. Alles ten behoeve van haar kunstwerk.

Jelly schept door de telefoon een virtuele werkelijkheid. Ze stimuleert de mannen met wie ze belt een beeld van haar te creëren dat alles zegt over hun behoeften, en bevredigt daarmee tevens haar eigen behoefte begeerd te worden.

De climax van de roman volgt wanneer de verhaallijnen elkaar raken.

'Wat zijn wij mensen er toch goed in om troostrijke waanideeën te bedenken', verzucht Meadow ergens. Wie Spiotta's boek leest beaamt dat, maar constateert ook dat we vaak nog beter zijn in het om zeep helpen van diezelfde troost.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234