Vrijdag 01/07/2022

InterviewDavid Dehenauw

Een ‘omegablokkade’ zorgt voor stralend lenteweer, maar wat is dat eigenlijk? ‘Het is een mes dat aan twee kanten snijdt’

null Beeld ANP
Beeld ANP

Zonnebrillen, blote benen en ijsjes: de lente is in het land. De stralend blauwe hemel en hoge temperaturen blijven bovendien nog een tijdje, en dat komt door de zogenoemde ‘omegablokkade’. David Dehenauw, hoofd van de weerdienst van het KMI en weerman bij VTM en RTL, legt uit hoe dat precies zit.

Dieter Bauwens

Wat is een omegablokkade?

Denehauw: “Dat is een fors hogedrukgebied, zowel op kilometers hoogte als aan de grond, dat weinig van plaats verandert. Op de hoogtekaarten kan je daar de Griekse letter omega (Ω) in herkennen, vandaar de naam. Je moet weten: de luchtdruk is ongeveer 1.013 hectopascal. Al wat hoger is, wordt meestal gecatalogeerd als hoge druk, en wat lager is als lage druk.

“Bij een omegablokkade zie je uitzonderlijk hoge druk. Voor de komende dagen wordt een druk van 1.038 tot 1.040 hectopascal voorspeld. Het duurt een tijd eer je teruggaat naar een druk van 1.013 of daaronder. Het is niet dat je 20 hectopascal per dag verliest. Hoe hoger die druk is, hoe langer dat hogedrukgebied dus standhoudt.

“Dat hogedrukgebied zorgt dan gedurende een langere periode voor alleszins droog weer. Als dat in de winter gebeurt, is het soms bewolkt, maar wel droog. Wanneer je zo’n hogedrukgebied hebt tussen maart en september krijg je wel mooi weer, met hogere temperaturen.”

Hoelang blijft zo’n omegablokkade gewoonlijk hangen?

“Minstens een week, maar dat kan ook langer duren. Soms blijft het twee tot zelfs drie weken duren.”

Hoe werkt dat precies?

“In hoge druk heb je dalende bewegingen. Dat wil zeggen dat de druk stijgt, omdat die lucht gecomprimeerd wordt. Vergelijk het met een fietspomp: als je de band van je fiets oppompt, voelt je pomp nadien warm, omdat je de lucht gecomprimeerd hebt.”

Waar bevindt die blokkade zich?

“De echte omegablokkade zit op dit moment boven Polen en Oost-Europa, daar is de luchtdruk erg hoog. Die blokkade heeft wel gevolgen voor ons: wij krijgen een aanvoer van zuidelijke lucht en dus warmer weer.”

Zijn er verschillen tussen regio’s die zich in het midden of aan de rand van de omegablokkade bevinden?

“Wij zitten tussen die omegablokkade en een reeks lagedrukgebieden boven Ierland en de Atlantische Oceaan. Vandaar dat we die zuidelijke lucht hebben. Aangezien wij eerder aan de rand zitten, blijft het hier iets minder stabiel.”

Is het nu dan overal in Europa lenteweer?

“Neen. Een hogedrukgebied op een plek wordt gecompenseerd door een lagedrukgebied elders. Dat is het evenwicht in de atmosfeer. Waar die omegablokkade zit, heb je nu dat droge weer. Dat wil echter ook zeggen dat lagedrukgebieden die daar ten westen en ten oosten van liggen, ook geblokkeerd zitten. Dat is nu het geval in de Balkan en Turkije. Daar heb je nu veel meer neerslag en kans op zwaar onweer of overstromingen door dagenlange regenval. Er is daar zelfs sneeuwval.

“Het is dus een mes dat aan twee kanten snijdt: als je in zo’n hogedrukgebied zit, is het plezant, maar als je daar buiten zit en je zit wekenlang met nat weer, dan kan dat ook voor problemen zorgen.”

Hoe uitzonderlijk is zo’n blokkade?

“We hebben vaker blokkades. Ik hou er geen cijfers van bij, maar het komt courant voor. Als je de hele aarde bekijkt, is er altijd wel ergens een hogedrukgebied dat een week blijft hangen. Denk aan de droogteperiodes in de zomers van 2017 tot 2020.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234