Dinsdag 04/10/2022

Eén op vijf laatstejaars in Brussel wantrouwt moslims

BRUSSEL l Etnische spanningen en racisme zijn vrij sterk aanwezig in het Franstalige middelbaar onderwijs in Brussel. Dat blijkt uit een studie van de ULB onder laatstejaars.

Door Nathalie Carpentier

Sociologen Dirk Jacobs en Andrea Rea van de Université Libre de Bruxelles (ULB) peilden bij meer dan zeshonderd laatstejaarsscholieren van het Franstalig onderwijs in Brussel naar hun sociale achtergrond, naar racisme en discriminatie en naar delinquentie en onveiligheid.

Bijna 43 procent van al die leerlingen zei ooit het slachtoffer te zijn geweest van racistische beledigingen. Ook al geldt dat vooral voor kinderen van allochtone ouders, omgekeerd racisme tegenover autochtonen komt evengoed voor, zij het in mindere mate. Nieuw is evenwel dat er ook vrij veel - en soms zelfs meer - racistische beledigingen zijn onder allochtonen onderling.

Aan de basis daarvan ligt een duidelijk wantrouwen tegenover groepen met een andere etnische achtergrond of religie. Zo wantrouwt bijna 27 procent van de ondervraagde Brusselse laatstejaars, zelf van erg gevarieerde origine, Marokkanen. Iets meer dan één op de vijf vertrouwt moslims niet of weinig.

Op het vlak van onveiligheid worden Marokkanen in het bijzonder gestigmatiseerd, aldus de onderzoekers. Jongeren met Marokkaanse ouders worden door alle niet-Marokkaanse jongeren uit alle onderwijstypes het meest geassocieerd met onveiligheid. Nochtans blijken daar geen aanwijzingen voor in het onderzoek. De leerlingen konden zelf delinquent gedrag opbiechten en uit die gegevens blijkt slechts weinig verschil tussen de groepen van etnisch verschillende afkomst.

Opmerkelijk is nog dat jongeren met allochtone ouders in het a.s.o. makkelijker voor die achtergrond uitkomen dan jongeren in eenzelfde situatie in het tso of bso. Jacobs: "Leerlingen die het beter doen dan de achtergrond waaruit ze komen of toekomstperspectief hebben, zullen zich makkelijker definiëren als allochtonen."

De verklaring is vrij logisch, aldus Jacobs. "A.s.o.-scholieren zijn fier op wat ze bereikt hebben, beseffen dat het niet vanzelfsprekend is om vooruit te geraken. Jongeren die het gevoel hebben dat ze in hetzelfde straatje blijven hangen, willen die allochtone identiteit veel minder opnemen omdat het zou neerkomen op het verdubbelen van een negatief stigma."

Nochtans is in die laatste groep het alledaagse racisme, zoals racistische beledigingen en etnische spanningen, meer aanwezig dan in het a.s.o., vervolgt Jacobs. "Net op die plaats waar leerlingen zichzelf niet willen identificeren met hun eigen etnische achtergrond, taxeren ze anderen daarop. Dat toont dat ze een heel complexe verhouding hebben met dat anders-zijn."

Hoewel Brusselse laatstejaars zeer divers zijn van afkomst blijft de sociale mix ver te zoeken in het Brusselse onderwijs, zeker in het tso en bso. "Het is bedroevend dat het gros van de leerlingen uit laaggeschoolde gezinnen enkel in het tso en bso terechtkomt. Dat is een teken dat ons schoolsysteem ondanks de mooie ideologie over meritocratie en democratisering van het onderwijs in de praktijk blijft falen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234