Zondag 26/06/2022

"Een opengereten lichaam in een vliegtuigstoel: het is luguber, het is verschrikkelijk. Het is de hel"

null Beeld EPA
Beeld EPA

De Nederlandse correspondent Olaf Koens was afgelopen nacht een van de weinige journalisten ter plaatse. Hij sliep in het rampgebied en verblijft daar nu nog steeds. Een ooggetuigenverslag.

Lisette van der Geest

"Die lijken, die zagen we niet in het donker, maar je weet, terwijl je probeert te slapen, dat ze er zijn. Een op vijf meter afstand. Twee meter verder nog een. En daarna nog een. En nog een." Volkskrant-correspondent Olaf Koens sliep vannacht in een tent naast de wrakstukken van het vliegtuig. Hij was een van de drie aanwezige journalisten. CNN kwam in de loop van de nacht heel even langs, maar ging weer weg.

Om vijf uur 's ochtends was Koens wakker. Voor de eerste keer zag hij het rampgebied bij daglicht. "Hel en verdoemenis om je heen." Het pijnlijkst is de aanblik van de bezittingen. Van de duidelijke link met Nederland. "Het meest recente nummer van het Nederlandse magazine Linda, het boek 'Geachte heer M.' van Herman Koch. Een Hup-holland-hup shirt voor in de auto. Kolonisten van Catan. Een rompertje, of een kruidkoek. Een uitgeschreven reisplan."

"Tussen alle leugens, propaganda en bullshit die wordt verteld, kun je niet anders dan opschrijven wat je ziet", zegt Koens. Hij beschrijft het zicht op mensen die nog in een vliegtuigstoel zitten, een opengereten lichaam. De handtas nog naast de jonge vrouw. "Het is luguber, het is verschrikkelijk. Het is de hel."

Gevaar
Zijn reis begon op donderdagmiddag, vertelt hij. In de supermarkt. Hij stond er samen met een vriend, een fotograaf, om groente te halen voor de barbecue van later. Toen het bericht. De twee reden terug naar huis, Koens gaf snel zijn vrouw en kind een kus en vertrok. Met de trein van Moskou naar Charkov.

null Beeld AFP
Beeld AFP
null Beeld REUTERS
Beeld REUTERS

Dat was het relatief simpele gedeelte van de reis. Met de auto ging Koens verder naar beneden. Een gevaarlijke tocht van acht uur, langs ontelbaar veel checkpoints. Hoe dichter bij het front, hoe riskanter en agressiever het werd: kalasjnikovs naar zijn hoofd, een keer moest hij zijn paspoort laten zien aan een soldaat met een handgranaat, zijn wijsvinger zat om de pin.

"Ik kwam bij de eerste plaats van de crash. Daar kregen we het bevel om op te flikkeren", zegt Koens. Dat was tijdens een live-uitzending voor televisie. Ze reden naar een andere plaats. Daar trokken de rebellen net weg. "Ze dachten waarschijnlijk dat het Oekraïense leger in aantocht was."

De achtergebleven lokale reddingsdiensten zeiden dat hij daar kon blijven slapen. In een tent, naast de ramp, met het geluid van bombardementen op de achtergrond. Dat ging gewoon door. De onwerkelijke aanblik van het slagveld die ochtend ligt alweer uren achter hem. Op het moment van spreken zit Koens in een taxi, op weg terug naar zijn slaapplek van die nacht na een kort bezoek aan een nabijgelegen dorp.

Er zouden lijken zijn weggedragen door rebellen van het rampgebied. "Als dat waar is, zou dat niet best zijn." Hij probeert erachter te komen. En de verdere waarheid? "Die ligt in een veld met zonnebloemen, zoals ik vanmorgen in de krant schreef. Maar dat toegang wordt geweigerd, dat zegt wel iets."

Een stok markeert de plek waar een lichaam ligt in het zonnebloemveld. Beeld BELGA
Een stok markeert de plek waar een lichaam ligt in het zonnebloemveld.Beeld BELGA
null Beeld REUTERS
Beeld REUTERS
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234