Dinsdag 28/06/2022

Een retourtje van 900 miljoen frank

De ruimtetoerist

Suzanna Jansen

Decennialang is erover gefantaseerd, maar nu wordt het eindelijk bewaarheid: de lancering van de allereerste ruimtetoerist. De Amerikaanse miljonair Dennis Tito reist dit weekend af voor een midweek in het internationale ruimtestation ISS. De Russen hebben 40 jaar na de eerste mens in de ruimte dan toch weer een primeur: de eerste toerist kocht zijn ticket bij hen, voor 20 miljoen dollar (900 miljoen frank).

De 60-jarige Californische zakenman bezet de derde stoel in het Sojoez-ruimteschip, naast twee Russische kosmonauten. Met zijn lancering vanaf hetzelfde platform in Baikonoer als destijds de eerste mens, Joeri Gagarin, hoopt hij de weg te bereiden voor meer vakantiegangers.

Exploratie van de ruimte door gewone stervelingen heeft al lang de verbeelding geprikkeld. Al in de jaren vijftig werkte een respectabele natuurkundige van de Princeton University aan de creatie van enorme bollen in het luchtledige, waarin desnoods de voltallige aardbevolking zou kunnen wonen. Naarmate de kennis van deruimte toenam, spitsten dergelijke siencefictionideeën zich meer en meer toe op toerisme. Een maandelijkse ruimtebus met vijftig kosmosbezoekers, dat moest toch kunnen?

Enthousiastelingen en charlatans lieten zelfs reisfolders maken. "Er zijn stoelen voor u gereserveerd bij het raam. Tijdens de vlucht zult u televisiebeelden zien van de aarde. U krijgt twee maaltijden geserveerd. Wetenschappers houden onderweg interessante lezingen." Zo prees in 1988 het Amerikaanse bedrijf Space Expeditions de toekomstige vakantietripjes aan.

De bestemming, het ruimtehotel, zou iets kunnen zijn zoals een Japanse bouwondernemer het ooit had uitgedacht: hotelkamers die langzaam draaien rond een 270 meter lange liftschacht. Onderaan die kolom hangen de ruimtetaxi's, klaar om de gasten mee te nemen voor een ritje door het luchtledige.

De reis van Dennis Tito zal wellicht iets minder comfortabel verlopen: hij moet liggen als een foetus met opgetrokken knieën om de haast onverdraaglijke druk van de lancering aan te kunnen. Het onderkomen van de eerste toerist is dertien meter lang, en kent geen privacy. In Zvezda, of Ster, de ruimtemodule van zijn Russische gastheren, moeten drie mensen werken en slapen.

Alleen de kosmische toerist zelf ziet eruit zoals voorzien: heel gewoon. Een kleine, kalende man met een bril. Beslist geen held, al oogt hij vastberaden. Het was de Spoetnik, het eerste voorwerp in de ruimte, dat in 1957 zijn verlangen wekte om te verkennen wat er buiten de dampkring was. Als zoon van een Italiaans immigrantengezin in Queens, New York, besloot hij daarom vliegtuigbouwkunde te studeren. Hij werkte zelfs enige tijd in een technisch laboratorium dat de vluchtroutes voor Mars-sondes berekende voor het Amerikaanse ruimtevaartagentschap Nasa. Maar het bracht zijn droom niet dichterbij.

Pas veel later, toen bij zijn investeringsmaatschappij de miljoenen dollars binnen begonnen te stromen, zag hij zijn kans schoon. De armlastige Russische ruimte-industrie kon het geld goed gebruiken en bood hem een vlucht naar de Mir. Tito nam zijn intrek in het Russische Sterrenstadje, en onderging de vereiste tests en oefeningen in het Joeri Gagarin Trainingscentrum. Kort voor de geplande reis besloot Moskou de Mir wegens geldgebrek in de oceaan te dumpen. Geen nood: de betalende passagier kon mee naar ISS.

Maar dat ging ISS-mede-eigenaar Nasa te ver. De aanwezigheid van een amateur aan boord zou de veiligheid van de hele bemanning in gevaar brengen. De Russen reageerden geprikkeld: 'de Amerikanen willen ons zeker onze primeur afnemen, én onze inkomsten'. Ze benadrukten hun vijftien jaar ervaring met ruimtestations en eisten het recht op te beslissen over hun eigen deel van het station.

Pas vier dagen voor de vlucht stemde de Nasa schoorvoetend in. Ze beloofden zelfs dat de zakenman in hun module op bezoek zou mogen komen, uiteraard onder begeleiding van een Amerikaanse astronaut. Voor de Nasa is dit eens en nooit weer.

Zelf heeft ruimtetoerist nummer Een zich wijselijk verre gehouden van de machtsstrijd tussen de twee vroegere concurrenten in de ruimtewedloop. Dennis Tito is van plan intens van zijn langgekoesterde droom te genieten.

Fenomeen

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234