Dinsdag 09/08/2022

"Een tweede Syrië zal Turkije nooit worden"

Een demonstrant op het Taksimplein in Instanbul beschermt zich tegen de rookwolken die een uitgebrande container verspeidt. Beeld REUTERS
Een demonstrant op het Taksimplein in Instanbul beschermt zich tegen de rookwolken die een uitgebrande container verspeidt.Beeld REUTERS

De 'parkprotesten' in Istanbul hebben zich uitgebreid over het hele land. Ook in Antakya, een stad dichtbij de Syrische grens, gingen duizenden mensen - met name jongeren - de straat op. Uit sympathie voor de demonstranten op het Taksimplein. Maar daarachter schuilt frustratie over de regering-Erdogan. "Mensen voelen zich hier onderdrukt en achtergesteld."

Irene de Zwaan

Er klinkt geroezemoes op de achtergrond, als we telefonisch contact hebben met Meltem Halaceli (35), een Arabiste en schrijfster van Turkse afkomst, die in Nederland woont. Ze verblijft momenteel een aantal weken in Antakya, waar haar moeder vandaan komt, om het boek over haar alawitische familiegeschiedenis af te maken.

"Ik dacht dat ik een rustig weekend tegemoet ging", grinnikt Halaceli. "Maar dat bleek niet het geval." Op het moment van spreken, loopt ze mee met een een optocht naar het huis van de 22-jarige Abdullah Cömert, die gisteren tijdens een demonstratie werd doodgeschoten. Vandaar het geroezemoes op de achtergrond. Sommige mensen huilen.

Hoewel de media berichtten over een "onbekende die tijdens de demonstratie begon te schieten", zijn de inwoners van Antakya ervan overtuigd dat die "onbekenden" politieagenten zijn. "Ik sprak met iemand die bij de autopsie aanwezig was", aldus Halaceli. "Daaruit bleek dat Abdullah geslagen was. Toen hij vervolgens vluchtte werd hij vanuit een politiebusje van dichtbij door zijn achterhoofd geschoten."

Halaceli beschrijft de sfeer in Antakya op dit moment als "verdrietig". Voor het huis van de overledene is een zee aan bloemen ontstaan en op de plek waar hij is doodgeschoten duiken veel foto's van Cömert op. "Ik krijg nu ook een foto van hem op m'n borst geprikt, dat is hier gebruikelijk".

Verdacht
De 22-jarige jongen was lid van de jongerentak van de oppositionele Republikeinse Volkspartij. Dat maakt het voor veel mensen extra verdacht dat nu juist hij het leven heeft gelaten. Ze zijn extreem wantrouwend naar de politie én de regering-Erdogan. Dat laatste heeft weinig te maken met de conservatieve instelling van de Turkse regering - die in het relatief liberale Istanbul niet goed valt - maar eerder met de steun die Erdogan levert aan de Syrische oppositie.

Antakya, een plaats op nog geen 30 kilometer van de Syrische grens, is namelijk een bakermat van alawieten, de bevolkingsgroep waar de Syrische president, Bashar al-Assad, uit voortkomt. Dat verklaart de protesten die zich al maandenlang in Antakya afspelen. Maar deze keer zijn de protesten van andere aard, vertelt Halaceli. "De afgelopen dagen gingen mensen de straat op uit sympathie voor de betogers op het Taksimplein en om te protesteren tegen het hardhandige ingrijpen van de politie. Maar als je doorvraagt, dan merk je dat mensen hier vinden dat de regering-Erdogan ze discrimineert. Een voorbeeld daarvan is de brug die hier wordt gebouwd. Die is vernoemd naar Yavuz Selin, een Ottomaanse sultan die verantwoordelijk is voor de dood van 40.000 alawieten. Dat zet kwaad bloed bij de bevolking. Ze voelen zich onderdrukt en achtergesteld."

Wilde verhalen
Inmiddels doen de wildste verhalen de ronde in Antakya: de AK-jongerenpartij, die gelieerd is aan de APK-partij van Erdogan, zou de protesten bewust uit de hand hebben laten lopen en zou nu van plan zijn om huizen binnen te vallen. Andere bewoners - zo gonst het door de straten - zijn van plan om een coup te plegen en Erdogan af te zetten.

Dat klinkt bijna als het begin van de ooit zo vreedzaam begonnen protesten in Syrië, waarvan de afloop voor iedereen bekend is. Maar dat is volgens Halaceli te zwartgallig gesteld. "In Syrië zijn mensen bewapend, dat is hier niet het geval. Bovendien zijn we een democratisch land. Mensen zeggen hier: wij laten ons niet uit elkaar drijven, dat komt uiteindelijk alleen maar ten goede aan Amerika. Een burgeroorlog, daar zal het hier niet van komen."

Meltem Halaceli Beeld kos
Meltem HalaceliBeeld kos
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234