Dinsdag 27/09/2022

Een verjaardagsfeestje om niet snel te vergeten

interview

actrice-scenariste-regisseur jennifer jason leigh over 'the anniversary party'

Vrienden maken samen een film. Dat is in een notendop zowel de genese, de productiegeschiedenis als (een deel van) het onderwerp van The Anniversary Party, de uitstekende ensemblefilm waarmee de Amerikaanse actrice Jennifer Jason Leigh en de Britse acteur Alan Cumming dit jaar samen hun debuut maakten als scenarist-regisseur. Een opmerkelijke prestatie en een zowel grappig als aangrijpend resultaat.

Cannes / Eigen berichtgeving

Jan Temmerman

De film werd meteen geselecteerd voor de Un Certain Regard-sectie van de officiële selectie in Cannes, waar beide scenaristen-regisseurs fier en gelukkig hun eersteling kwamen presenteren. Actrice Jennifer Jason Leigh was reeds vaker te gast op de Croisette, onder meer met The Hudsucker Proxy van de gebroeders Ethan en Joel Coen en vorig jaar nog voor de Dogma-film The King is Alive van regisseur Kristian Levring. Bij de Coen-broers kon ze onder meer zien hoe creatieve samenwerking aan de schrijftafel en achter de camera in de beste harmonie kan verlopen en bij de Dogma-film merkte ze hoe draaien op digitale video de snelheid en efficiëntie van een opnameperiode kan beïnvloeden. En dus vond de getalenteerde actrice dat ze het zelf maar eens moest proberen.

"Alan Cumming en ik hebben elkaar voor het eerst ontmoet toen we in New York samen in Cabaret stonden. Ik heb die show zeven maanden gedaan, tot begin maart 1999. In de herfst van dat jaar zijn we beginnen praten over een film die we samen konden regisseren. Telkens als Alan naar L.A. kwam, logeerde hij bij mij thuis en dan brainstormden we over wie we erin wilden en waarover de film zou gaan. We wilden een soort portret maken van een huwelijk, een diepgaande studie van een koppel en hun vrienden.Tussendoor belden we onze eigen vrienden op, vertelden waar we mee bezig waren en vroegen of ze wilden meedoen. Iedereen zei meteen ja, al vermoed ik dat niemand dacht dat we het écht gingen doen (lacht). Maar we hebben het scenario dus specifiek voor de leden van de cast geschreven. We schreven echt met hun stem, hun ritme in gedachten. We dachten aan wat we hen wilden zien spelen, aan wat we samen met hen wilden spelen. In de zomer van 2000 hebben we de film gedraaid en nu zitten we hier in Cannes. Het is allemaal opvallend snel en makkelijk gegaan."

Hier en daar werd geschreven dat zij aan een Dogma-film bezig waren, maar Jennifer Jason Leigh weet waar die geruchten vandaan komen. "Ik had net The King is Alive, de vierde Dogma-film, gedraaid en in interviews heb ik toen verteld hoe inspirerend ik dat vond: de vrijheid, het gemak en de snelheid waarmee het allemaal gebeurde. Dat wilde ik dus ook voor deze film, maar zonder dat we rekening hoefden te houden met al die Dogma-regels. We hebben The Anniversary Party op amper negentien dagen gedraaid en op digitale video, omdat het zo'n low budget productie was. We hadden voor die prijs nooit op pellicule kunnen draaien. Maar we wilden wel dat het er echt als film uitzag en daarom hadden we een heel goede director of photography nodig en die hebben we gevonden in John Bailey. Gelukkig voor ons hield hij heel erg van het scenario. Daar hebben we trouwens heel hard op gewerkt, om het strak en scherp te houden, maar ook grappig. Het weerspiegelt echt ons beider gevoel voor humor." The Anniversary Party begint als een grappige en vlotte ensemblefilm in de lijn van The Big Chill, maar krijgt uiteindelijk toch ook dramatische trekjes à la Who's Afraid of Virginia Woolf.

"Oh! Good!", reageert Jennifer Jason Leigh blij verrast als ik naar dat ijzersterke huwelijksdrama verwijs. Maar in die film van regisseur Mike Nichols uit 1966, met Elizabeth Taylor en Richard Burton, draaide het in hoofdzaak om vier personages. Hier evolueert een veelvoud daarvan over het scherm. En dat voor een regiedebuut.

"Wel, we hadden dat soort waanzinnige vertrouwen, dat dicht in de buurt van arrogantie kwam", lacht ze hardop. "We wisten gewoon welke film we wilden maken. Het moest een echt portret van een groep vrienden worden. Niet alleen de studie van één specifiek huwelijk, maar van verschillende huwelijken. Al dan niet met kinderen, want de film gaat ook over de verschillende manieren waarop echtparen met kinderen omgaan, over de invloed daarvan op hun beroepscarrière, over de verschillende manieren waarop zij elkaar daarop beoordelen of zichzelf beoordeeld voelen, bij voorbeeld omdat ze geen borstvoeding geven, enzovoort. We wilden al die verschillende themata aan bod laten komen; al die elementen zijn zo menselijk, pijnlijk soms, maar vaak ook grappig. En vooral zo waar! We wilden een film maken over dingen we zelf goed kenden. En natuurlijk is The Anniversary Party daarom gesitueerd in Los Angeles en zijn de meeste personages actief in het filmbedrijf. Maar waar het uiteindelijk om draait is: huwelijk, zich binden, al dan niet kinderen krijgen, vriendschap. Het is dus enerzijds een zeer specifieke situatie, maar het wordt tegelijk ook erg universeel. In die zin vertegenwoordigen de buren in het verhaal zo'n beetje het publiek. Zij zijn de buitenstaanders, die even in dit afgesloten en afgezonderde wereldje worden binnengebracht. Als we Sally en Joe voor het eerst ontmoeten, ziet hun leven er zo perfect uit. Ze wonen in dat prachtige Richard Neutra-huis, hebben hun eigen yogaleraar: je krijgt bijna spontaan zin om ze te haten (lacht). Maar op het einde van de film hebben we zeker bepaalde dingen van onszelf in hen herkend. Daarom zegt de buurvrouw Monica ook dat zinnetje aan het zwembad: 'They're like us'."

De titel van deze film lijkt een duidelijke knipoog naar The Party, de hilarische komedie van Blake Edwards uit 1968, waarin een Indiër-figurant (vertolkt door Peter Sellers) toevallig want verkeerdelijk uitgenodigd terechtkomt op een chic Hollywood-feestje. Die knipoog wordt zelfs extra benadrukt door het personage van Levi Panes, een violist die makkelijk als dubbelganger van Peter Sellers zou kunnen bijklussen. In de film zien we hoe Levi helemaal gecharmeerd wordt door de jonge, ietwat naïef en oppervlakkig ogende actrice Skye (rol van Gwyneth Paltrow), omdat die tot zijn grote verbazing zoveel blijkt af te weten van zijn grote idool, de Russische componist Dmitri Sjostakovitsj.

"De man die Levi Panes speelt, heet in werkelijkheid Michael Panes en is al jarenlang een van mijn beste vrienden", legt Jennifer Jason Leigh uit. "In de film ziet hij er precies uit zoals hij er ook in werkelijkheid uitziet: als Peter Sellers dus. Dat is altijd zo geweest en dat zal altijd zo blijven. Hij gaat altijd op stap met van die prachtige vrouwen en slaagt er ook altijd in na twee dagen met een gebroken hart achter te blijven. Hij kan prachtig viool spelen en is ook echt een enorme fan van Sjostakovitsj, van wie hij werkelijk álles weet. En hij kan ook alle mogelijke Peter Sellers-imitaties doen; hij maakt er echt werk van en het is dus zeker niet zo dat hij zou proberen níét op hem te lijken (lacht). Om al die redenen hebben we alleen maar zijn voornaam gewijzigd. In de film noem ik hem trouwens de hele tijd Panes, net zoals ik ook in het echte leven doe."

"Eigenlijk bestaat de hele cast van The Anniversary Party uit vrienden van mij. Velen van hen zijn inmiddels ook vrienden van Alan geworden en sommigen heb ik ook wel via hem leren kennen. Phoebe Cates en ik kennen elkaar al twintig jaar, dus als zij in de film zegt dat ik al zolang haar beste vriendin ben, dan is dat wáár (lacht). Jane Adams heb ik leren kennen toen we samen Single White Female draaiden, maar haar personage werd toen uit de film gesneden. We zijn dan later vriendinnen geworden toen we Mrs. Parker and the Vicious Circle draaiden. Daar heb ik trouwens ook Jennifer Beals leren kennen. Gwyneth Paltrow, die ik had leren kennen op het trouwfeest van Kevin Kline en Phoebe Cates, speelde ook mee in Mrs. Parker. Op de set van Dolores Claiborne heb ik John Benjamin Hickey leren kennen. Aan John C. Reilly, die ik van vroeger kende, heb ik op de eerste draaidag van Dolores Claiborne gevraagd of hij drums speelde, want ik wilde met hem samenwerken voor de film Georgia. 'Niet echt, maar ik kan het misschien wel leren', was zijn flegmatieke reactie. 'Léér drummen', heb ik hem toen gezegd, 'maar zeg bij de auditie zeker niet tegen Ulu (regisseur Ulu Grosbard, JT) dat je geen echte drummer bent.' Want Ulu wou alleen drummers die echt in een band speelden (lacht). En John hééft het geleerd en natuurlijk heeft hij de rol gekregen, want hij is gewoon briljant. Hij is nu ook een van mijn beste vrienden. Denis O'Hare, die de buurman speelt, heb ik leren kennen toen we samen in de musical Cabaret stonden en Mina Badie, die zijn vrouw Monica speelt, is mijn halfzuster."

Iedereen van de cast wist dus dat Jennifer Jason Leigh en Alan Cumming de diverse personages met hen in gedachten geschreven hadden, maar in de film komt niet iedereen even sympathiek over. Zorgde dat niet voor problemen of spanningen? "Neen, want ze wisten natuurlijk ook wel dat ze niet zichzelf speelden. Ze vonden het gewoon goede en vaak ook wel erg grappige rollen. Nee hoor, geen spanningen op de set. Iedereen amuseerde zich en iedereen daagde op als dat van hem of haar verwacht werd. Omdat we amper negentien draaidagen hadden, kon er niet of nauwelijks geïmproviseerd worden. En trouwens, we hielden zelf heel veel van ons scenario (lacht). Hier en daar kwam Kevin (Kline) natuurlijk aanzetten met enkele pareltjes. Het enige dat Alan en ik niet geschreven hebben, waren de verschillende toespraakjes met gelukwensen van de gasten; omdat we in die toostscènes zelf ook acteerden, wilden we door hen verrast worden. Zoals kinderen op een kerstmorgen."

'Als we Sally en Joe voor het eerst ontmoeten, ziet hun leven er zo perfect uit. Je krijgt bijna spontaan zin om ze te haten.'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234