Vrijdag 12/08/2022

een verleden met een ZWIERIG hoedje

Een hint voor nieuwkomers in Berlijn: als je wil bijhouden of je je in het oostelijke dan wel het westelijke deel van de stad bevindt, let dan op de verkeerslichten voor voetgangers.

De oostelijke versie van het rode en groene mannetje dat je vertelt of je mag oversteken of niet draagt een zwierig hoedje en schrijdt naar de overkant, of staat stil met de armen in de zij, om te voorkomen dat je tussen de pruttelende Trabantjes stapt.

De westelijke variant lijkt op de figuurtjes die talloze mannen-wc's in publieke gelegenheden sieren - statisch, de armen langs het lichaam geperst - en als hij aangeeft dat je mag oversteken loopt hij wel, maar blijven de armen stram op de plaats.

De twee Duitslanden werden negen jaar geleden officieel herenigd en tijdens het erop volgende interval werd het zwierige mannetje met zijn hoedje het symbool van Ostalgie, het verlangen naar de wel heel snel vervlogen DDR-tijden. De laatste jaren wordt hij volop commercieel uitgebaat, en verschijnt zijn beeltenis op de ramen van restaurants, op t-shirts, mokken en sleutelringen.

Het leek er lange tijd op dat alle Oostduitse producten tot de vuilnisbelt van de geschiedenis waren veroordeeld - tot ze opnieuw opdoken als modeverschijnsel. Net als de politieke opvolger van de socialistische eenheidspartij - de PDS, die bij de lokale verkiezingen van aanstaande zondag zeer hoog gaat scoren in het oostelijke stadsdeel - blijken tal van DDR-relikwieën een langere levensduur te hebben dan bij de hereniging werd gedacht.

Trabants met swingende opdrukken rijden rond in de trendy wijken van het oostelijke stadsdeel (met Oranienstrasse als vibrerend centrum), ondanks hun bewezen luchtvervuilende eigenschappen. En de met piercings en tatoeages getooide twintigers en jonge dertigers die rondhangen in de cafés en clubs van de wijk Prenzlauer Berg, nuttigen hun exotische cocktails niet met het westerse icoon Coke maar met Vita Cola.

Deze bijdrage van de Deutsche Demokratische Republik aan de softdrinksmarkt zonk in de eerste jaren na de hereniging weg in het Pepsi- en Coca-Cola-geweld, maar herrees vijf jaar later met de beloftevolle slogan dat Vita 'verfrissend anders' is - 'niet zo zoet, met een verrassend citrussmaakje'.

In de 'neue Bundeslanden', zoals de politiek correcte naam voor de voormalige DDR-gebieden luidt, heeft Vita Cola een marktaandeel van twaalf procent, Pepsi blijft steken op acht procent. Op de 'Ostalgienacht' afgelopen zaterdag kwamen honderden Vita-drinkers bijeen.

De eregasten op de 'Ostalgienacht' waren de lookalikes van de voormalige DDR-leiders Erich Honecker en Walter Ulbricht en hun ideologische meesters Lenin en Stalin, die oude speeches playbackten. In de menigte bewogen zich tal van feestgangers in het uniform van de ooit bloeiende DDR-jongerenorganisaties.

Alexander Bräutigam, vijfentwintig, had het met medailles bedekte uniform van zijn vader aangetrokken. In plaats van een, naar het aantal medailles te oordelen, vele malen onderscheiden soldaat is Bräutigam senior nu grafdelver. Alexander, die als ober in de Oost-Berlijnse wijk Treptow werkt, zei de Ostalgienacht niet al te serieus te nemen. "Het is gewoon grappig om dit uniform te dragen... Maar het is nu veel beter dan jaren geleden. Als ik een auto wil kopen zou het een Ford Fiesta worden. Ik zou mij nooit zo'n godvergeten Trabant aanschaffen."

De 'Erich Honecker' op de party is in werkelijkheid een gepensioneerde, Horst-Erich Riszmann. In DDR-tijden was hij bouwvakker, en hij ziet de voordelen van de hereniging, maar ook wat verloren is gegaan. "Er was recht op werk... En als vrouwen kinderen kregen werden ze gesteund, en niet gestraft voor het stichten van een gezin."

Inzake de zwierige stoplichtmannetjes doet het gerucht de ronde dat de Berlijnse senaat het advies gekregen heeft ze niet te verwijderen. Het compromis luidt dat ze mogen blijven zolang ze nog werken. Als ze versleten zijn, worden ze vervangen door hun westerse, karakterloze collega's.

© The Independent

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234