Zondag 07/08/2022

'Een verstaanbaar gedicht is nog geen goed gedicht'

Morgen wordt de belangrijkste Vlaamse poëzieprijs, de Herman de Coninckprijs, voor de negende keer uitgereikt. Met haar charme-offensief en publieksprijs voor beste gedicht wil Boek.be het kwetsbaarste genre van de literatuur breed in de kijker zetten. Maar wat moet de man in de straat met poëzie?

Aan de vooravond van de Week van de Poëzie eert Boek.be al sinds 2007 "de man die zijn volk poëzie leerde lezen" met de uitreiking van de Herman de Coninckprijs. De vijf genomineerde dichters dit jaar zijn Peter Verhelst, Leonard Nolens, Maud Vanhauwaert, Els Moors en Geert Buelens.

Een vakjury, ditmaal voorgezeten door Bas Kwakman van Poetry International, bekroont de beste dichtbundel en het beste debuut met een geldprijs van respectievelijk 6.000 en 1.000 euro. Het publiek kiest online het beste gedicht, dat verspreid wordt op posters over heel het land.

Geen dichter die twijfelt aan het belang van de Herman de Coninckprijs voor de poëzie. "Het is een zeer onmodieus genre. Het is bedachtzaam en traag; het beantwoordt op geen enkele manier aan de verwachtingen van hedendaags entertainment. Onze samenleving heeft nauwelijks plaats voor zo'n kwetsbaar genre als poëzie; een dergelijk gemediatiseerd gebeuren als de Herman de Coninckprijs is echt uitzonderlijk", stelt Peter Verhelst. Met zijn prijs uit 2009 voor Nieuwe sterrenbeelden is Verhelst een Hermand de Coninck-laureaat die dit jaar opnieuw genomineerd is met zijn laatste bundel Wij totale vlam.

Ook poëzierecensent en dichter Paul Demets is zo'n laureaat; in 2012 won hij zowel de Herman de Coninckprijs voor beste bundel als voor beste gedicht. Hoewel die riante geldsom en stijgende verkoopcijfers van zijn bundel natuurlijk mooi meegenomen waren, benadrukt Demets het bredere belang van de prijs voor beste gedicht. "Zelfs bij de bakker kun je zo'n grote, mooie poster met het winnende gedicht op tegenkomen. Zo bereikt je gedicht veel mensen die anders nooit met poëzie in aanraking komen."

Maar is dat wel zo? Want laten we eerlijk zijn: wat schiet de doorsnee burger op met het lezen van een gedicht dat hij waarschijnlijk maar voor de helft begrijpt? "Poëzie is het enige genre dat over taal nadenkt. Taal wordt vandaag maar al te vaak verkracht of argeloos gebruikt, maar taal is macht. Wie zich met poëzie bezighoudt, oefent zich in het begrijpen van taal; het horen wat wel en niet gezegd wordt. Daarom is de keuze voor poëzie, hoewel uiterst oneconomisch, toch belangrijk", bepleit Verhelst.

Bizar gegeven

Toch wil Verhelst ook een kritische kanttekening bij die prijs voor beste gedicht plaatsen: "Ik ben er een beetje bang voor. Een gedicht dat door het publiek verkozen wordt is niet per se het beste; het toegankelijkste of sentimenteelste misschien, maar toegankelijkheid garandeert geen kwaliteit.

"Als je erover nadenkt is het hele gebeuren van die Herman de Coninckprijs best een bizar, of misschien eerder grappig gegeven. Zo'n wedstrijd maakt van dichters commerciële concurrenten, terwijl poëzie in feite allesbehalve een commercieel genre is."

Uitreiking Herman de Coninckprijs, op 27 januari in de Arenbergschouwburg (Arenbergstraat 28, Antwerpen). www.boek.be

De genomineerden

Els Moors - Liederen van een kapseizend paard

Peter Verhelst - Wij totale vlam

Leonard Nolens - Opzichtige stilte

Geert Buelens - Thuis

Maud Vanhauwaert - Wij zijn evenwijdig

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234