Dinsdag 05/07/2022

NieuwsNatuur

Een vleermuis in het nauw maakt rare geluiden: ze zoemt als een wesp

null Beeld Getty images
Beeld Getty images

Een in het nauw gedreven vale vleermuis maakt een verrassend, zoemend geluid. Hiermee doen ze agressieve wespen na, en schrikken daarmee roofdieren af, blijkt uit Italiaans onderzoek. ‘De resultaten zijn interessant, maar er is meer onderzoek nodig.’

Redactie

Deze vleermuizen zijn niet de enige prooidieren die andere, gevaarlijke soorten na-apen uit zelfverdediging: zo hebben niet-giftige koningsslangen bijna dezelfde kleuren en patronen op het lichaam als giftige koraalslangen, waardoor vogels voor de zekerheid maar wegblijven. Interessant is de manier waarop de vleermuizen zich vermommen: niet met kleur of textuur, maar met geluid. Dat is bij zoogdieren nog niet eerder waargenomen.

De wetenschappers stuitten bij eerder veldonderzoek bij toeval op het gedrag: gevangen vale vleermuizen begonnen wild te zoemen als onderzoekers ze vastpakten. Het Italiaanse team vermoedde dat de vleermuizen agressieve wespen nabootsten als verdedigingsmechanisme. Bij het afspelen van het geluid van zoemende wespen en ‘zoemende’ vleermuizen zagen de wetenschappers dat die voor uilen, die veel op vleermuizen jagen, moeilijk te onderscheiden zijn. Daarna bekeken de onderzoekers hoe bosuilen en kerkuilen op het geluid reageerden. Ze plaatsten uilen in een ruimte met een speaker, waaruit wespengezoem, vleermuizengezoem of normale kreten van vleermuizen klonken. De uilen benaderden de speaker maar al te graag als er het gebruikelijke geluid van vleermuizen uit klonk. Maar als ze wespen dachten te horen, bleven ze juist weg, óók als het geluid van een vleermuis kwam.

Vluchtten de uilen omdat ze het geluid associeerden met wespen, of alleen omdat ze ervan schrokken? Om die vraag te beantwoorden deden de onderzoekers het vorige experiment met zowel wilde uilen als in gevangenschap geboren uilen, die nog nooit een wesp hadden gezien. Het resultaat: voornamelijk de wilde uilen schrokken van het gezoem, schrijven ze in het vakblad Current Biology.

Voor Lysanne Snijders, gedragsbioloog aan de Universiteit Wageningen en niet betrokken bij het onderzoek, is het spannend nieuws dat zoogdieren elkaar akoestisch zouden kunnen nabootsen om roofdieren te misleiden. Het onderzoek heeft haar echter nog niet overtuigd: “Uilen en vleermuizen zijn ’s nachts actief, wespen overdag. Ik snap niet waarom de uilen zouden terugdeinzen van het geluid van wespen, waar ze misschien niet eens mee te maken hebben gehad.”

Of de wilde uilen ooit zijn gestoken door wespen, en het gezoem daarom met wespen associëren, kunnen de onderzoekers ook niet weten, zegt Snijders. “De resultaten zijn zeker interessant, maar er is nog meer onderzoek nodig.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234