Dinsdag 04/10/2022

Einde van een tijdperk

De invloed van de mens op het aardoppervlak is zo groot geworden dat daardoor een nieuw tijdperk is aangebroken, het antropoceen. Tot die vaststelling kwam een team van de Geological Society of London na bestudering van veranderingen in afzettingspatronen, de koolstofkringloop en de flora en fauna op aarde. Door de industrialisering is het landschap volgens de geologen zo ingrijpend veranderd dat het holoceen als voorbij moet worden beschouwd.

Crisis door biobrandstof

Het toenemend gebruik van graan voor de productie van brandstof in plaats van voedsel leidt tot een wereldwijde voedselcrisis. Dat hebben hoge vertegenwoordigers van diverse organisaties, waaronder de Verenigde Naties, gezegd nadat er in maart en april in verscheidene arme landen voedselrellen waren uitgebroken. Volgens Dominique Strauss-Kahn, de directeur van het Internationaal Monetair Fonds (IMF), omschrijven steeds meer ministers de gevolgen van de productie van biobrandstof als een 'humanitaire crisis'.

Sichuan, en andere bevingen

De rampzaligste aardbeving van het jaar deed zich op 12 mei voor in de Chinese provincie Sichuan. Bij de beving, die een kracht van 7,9 op de schaal van Richter had, vielen minstens 69.000 doden.

Ongeveer vijftien miljoen Chinezen moesten worden geëvacueerd, ruim vijf miljoen mensen raakten dakloos. De schade bedroeg naar schatting meer dan 60 miljard euro.

• In de Pakistaanse provincie Baluchistan kwamen op 29 oktober honderden mensen om het leven bij een aardbeving met een kracht van 6,4.

• Er waren ook dodelijke aardbevingen in het zuiden van Peru, de Grote Riftvallei in het oosten van Afrika, Kirgizië, het westen van Sumatra, het noorden van Japan en in het grensgebied tussen de Chinese provincies Sichuan en Yunnan.

CO2-balans verstoord

Het natuurlijke mechanisme waarmee het CO2-gehalte in de atmosfeer honderdduizenden jaren lang in evenwicht werd gehouden, is door menselijk handelen ontoereikend geworden. Dat is de conclusie van een team van Amerikaanse wetenschappers. Een van de onderzoekers, Richard Zeebe van de University of Hawaii in Honolulu, bevestigde in het blad Nature Geoscience de al langer bestaande theorie dat de CO2 die bij vulkaanuitbarstingen vrijkomt, door verwering uit de lucht wordt gefilterd en in de vorm van slib via de rivieren naar de zeebodem wordt getransporteerd. Maar volgens Zeebe en zijn collega's brengt de mens tegenwoordig zoveel CO2 in de atmosfeer dat dit zuiveringsmechanisme niet meer volstaat.

Verwoestende cycloon in Birma

Birma werd begin mei getroffen door de cycloon Nargis. Het was de zwaarste natuurramp in de geschiedenis van het land. Meer dan 146.000 mensen kwamen om het leven door het geweld van de cycloon.

• Op de Filippijnen en in de Chinese provincie Guangdong vielen in juni ruim 1.350 doden door de tyfoon Fengshen.

• De orkaan Gustaf, die rond 1 september door het Caribisch gebied en de Golf van Mexico raasde, eiste 138 mensenlevens.

• De orkaan Ike sloeg een week later toe in hetzelfde gebied. Voor de VS was het de op twee na meest verwoestende orkaan ooit. Ook Haïti en Cuba werden zwaar getroffen. Het dodental bedroeg ruim 130.

Vulkaanuitbarsting in Chili

De stad Chaiten in het zuiden van Chili werd in mei onbewoonbaar na een uitbarsting van de gelijknamige vulkaan. In een groot deel van Patagonië werden gewassen, weidegronden en watervoorraden vergiftigd door de as. Het was voor het eerst in minstens negenduizend jaar dat de Chaiten actief was.

Rondvaart om de Noordpool

Het zeeijs in het Noordpoolgebied smolt sneller dan ooit. Daardoor was het voor het eerst sinds misschien wel 125.000 jaar tijd in theorie mogelijk om een rondje rond de Noordpool te varen. 2008 was het op een na zachtste jaar ooit in het Noordpoolgebied gemeten.

Nieuwe vlekken op de zon

In november kwam een eind aan de rust op de zon met de verschijning van de eerste vlekken van de nieuwe elfjarige zonnecyclus. Het is de 24ste cyclus sinds in 1755 met het observeren van de zonneactiviteit werd begonnen.

Apen in spanje extra beschermd

In twee Europese landen kregen dieren meer rechten. Spanje besloot dat apen ('onze niet-menselijke broeders') niet meer mogen worden gedood of gevangen gehouden. En Zwitserland verruimde de rechten voor alle dieren. Zo is het voortaan verboden om levende goudvissen door de wc te spoelen, om vissen te vangen en terug in het water te gooien en om levend aas te gebruiken. Papegaaien en hamsters mogen niet meer in eenzame opsluiting worden gehouden, en schapen en geiten moeten op z'n minst 'oogcontact met hun soortgenoten' kunnen maken. Bovendien bepaalde een federale commissie dat planten respect verdienen en dat het onethisch is om ze zomaar te doden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234