Zaterdag 28/05/2022

NieuwsNovavax

EMA oordeelt positief over ‘klassiek’ vaccin Novavax, toelating tot markt lijkt formaliteit

In een test op 30.000 Amerikanen bleek het vaccin Novavax in elk geval voor meer dan 90 procent te beschermen tegen ziekte, en – in drie maanden tijd – volledig tegen ernstige ziekte. Beeld AP
In een test op 30.000 Amerikanen bleek het vaccin Novavax in elk geval voor meer dan 90 procent te beschermen tegen ziekte, en – in drie maanden tijd – volledig tegen ernstige ziekte.Beeld AP

Eindelijk heeft Europa er ook een meer klassiek vaccin tegen corona bij. Het vaccin van Novavax, dat maandag werd goedgekeurd door de Europese geneesmiddelenautoriteit EMA, zal naar verwachting vooral twijfelaars over de streep trekken die de huidige vaccins te experimenteel vinden.

Maarten Keulemans

Het vaccin van Novavax is een eiwitvaccin, gebaseerd op stukjes synthetisch uitsteekseleiwit van het coronavirus die aaneen geplakt zitten tot nanoklontjes. Dat is een techniek die ook al decennia wordt gebruikt voor vaccins tegen onder meer hepatitis-B, kinkhoest en het baarmoederhalskankervirus HPV. Een van de veelgehoorde klachten onder vaccinweigeraars is dat ze de ‘mRNA-vaccins’ van Pfizer en Moderna en de ‘vectorvaccins’ van Janssen en AstraZeneca te vernieuwend vinden.

Het vaccin werkt ruwweg net zo goed als de inentingen van Pfizer en Moderna. In een test op 30.000 Amerikanen en 15.000 Britten bleek het vaccin voor meer dan 90 procent te beschermen tegen ziekte en – gedurende drie maanden tijd – volledig tegen ernstige ziekte. In de gevaccineerde groep Amerikanen kregen veertien personen corona en werd niemand ernstig ziek; bij een groep die ter controle een nepprik kreeg, werden 63 mensen ziek van wie vier ernstig.

Bejubeld wordt de prik van Novavax ook als het vaccin dat in armere landen uitkomst moet bieden. Het vaccin is makkelijk te maken, goedkoop en houdbaar in de koelkast: allemaal eigenschappen die het geschikt maken voor lage- en middeninkomenslanden in vooral Afrika. De alliantie voor vaccinverdeling Covax bestelde om die reden begin dit jaar al 1,1 miljard doses van het vaccin. Europa heeft 200 miljoen doses van het vaccin besteld.

De bijwerkingen van het vaccin zijn licht en vergelijkbaar met andere coronavaccins. Bij de proeven kreeg ongeveer acht op de tien mensen een zere arm, en zeven op de tien een grieperige reactie: hoofdpijn, vermoeidheid, spierpijn. Alle bijwerkingen trokken na een paar dagen weer weg. Bij een op de honderd zijn de bijwerkingen ernstig genoeg om een of meerdere dagen thuis te blijven.

Dat het vaccin nu pas op de markt komt, heeft vooral te maken met technische problemen waar de Amerikaanse fabrikant Novavax tegenaan zegt te zijn gelopen. Het bedrijf zou er maar niet in slagen om de juiste methode te vinden om de zuiverheid van zijn vaccin aan te tonen – een cruciale controlestap bij het productieproces.

Noodlijdend bedrijfje

Het verhaal van Novavax geldt als een van de wonderlijke biotechnologische verhalen van de laatste tijden. “Novavax probeert een van de meest herculische prestaties in de geschiedenis van de industrie te bewerkstelligen”, in woorden van de vakwebsite Endpoints: “het schoppen van een onbekend, nauwelijks rendabel bedrijfje zonder goedgekeurde producten of productiefaciliteit, tot een biotechbedrijf dat jaarlijks twee miljard doses kan uitstuwen van ’s werelds meest gezochte product.”

Novavax was een noodlijdend bedrijfje dat net zijn fabriek had verkocht en nog nooit een vaccin had gemaakt, toen het begin 2020 zijn eiwitvaccin uitdokterde en zijn oude geldschieters verleidde om nog eenmaal in het bedrijf te investeren. Inmiddels wordt het vaccin geproduceerd bij onder meer Fujifilm in de VS, vaccinreus het Serum Institute in India, en in fabrieken in Tsjechië en Kopenhagen.

De eiwitten zelf worden gekweekt in grote kweekvaten met insectencellen die de eiwitten maken. Het vaccin wordt vervolgens aangevuld met extract uit de Chileense boom Quillaia sapponaria, om het afweersysteem extra op te porren.

Het vaccin is een klassiek eiwitvaccin, gebaseerd op stukjes synthetisch uitsteekseleiwit van het coronavirus die aaneen geplakt zitten tot nanoklontjes. Dat is een techniek die ook al decennia wordt gebruikt voor vaccins tegen onder meer hepatitis-B en kinkhoest. Een van de veelgehoorde klachten onder vaccinweigeraars is dat ze de ‘mRNA-vaccins’ van Pfizer en Moderna en de ‘vectorvaccins’ van Janssen en AstraZeneca te experimenteel vinden.

Volg alle ontwikkelingen rond het coronavirus in onze liveblog.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234