Dinsdag 28/06/2022

AchtergrondKernuitstap

En wat als de regering vrijdag beslist om twee kerncentrales tóch langer open te houden?

De kerncentrale in Doel.  Beeld Wouter Van Vooren
De kerncentrale in Doel.Beeld Wouter Van Vooren

Stel: de federale regering kiest er vrijdag voor om de twee jongste kerncentrales langer open te houden. Moeten er dan nog nieuwe gascentrales gebouwd worden om onze bevoorrading te verzekeren in nood? Ook deze vraag dreigt voor discussie te zorgen.

Jeroen Van Horenbeek

Voor Open Vld en MR is het antwoord alleszins ‘neen’. De blauwe redenering luidt als volgt: het doel van een nucleaire verlenging is om onze honger naar Russisch gas zo snel mogelijk af te bouwen. Een of meerdere gascentrales bijbouwen in ons land is dan dus geen goed idee. Als de bevoorrading toch in gevaar komt de komende winters, moeten er andere oplossingen gezocht worden.

Open Vld kijkt onder meer naar de bestaande energiecentrales in België. In het verleden is bij dreigende stroomtekorten gekozen voor de uitbouw van een zogeheten strategische reserve met daarin (oude) energiecentrales die in het geval van nood opgestart kunnen worden. MR wil verder ook laten onderzoeken of er meer dan twee kerncentrales langer open kunnen blijven.

‘Luisteren naar de CREG’

“Gezien onze afhankelijkheid van Rusland oordeelt de energiewaakhond CREG (Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas, red.) dat we geen nieuwe gascentrales mogen bijbouwen”, zegt MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez. “Ik vind dat we best luisteren naar de CREG.” Bouchez is al langer een fervent tegenstander van de kernuitstap. Eind december was het zijn verzet dat de regering van een akkoord hield over de sluiting van alle kerncentrales in 2025. “Wat een geluk dat ik dat gedaan heb.”

Georges-Louis Bouchez is al langer een fervent tegenstander van de kernuitstap. Beeld Photo News
Georges-Louis Bouchez is al langer een fervent tegenstander van de kernuitstap.Beeld Photo News

Groen en Ecolo benadrukken al maanden dat ook als twee kerncentrales langer openblijven, er geïnvesteerd moet worden in gas. Zij zwaaien met de studies van netbeheerder Elia over de stroombevoorrading van het land. In die studies wordt gewaarschuwd dat de kernuitstap uitstellen tot na 2025 niet volstaat om het risico op stroomtekorten naar een aanvaardbaar niveau te brengen. Daarvoor is nog minstens één nieuwe gascentrale nodig, stelt Elia.

Voor de groene partijen is die vaststelling altijd een argument geweest voor de kernuitstap. Het bewijs dat het langer openhouden van de twee jongste kerncentrales geen wonderoplossing is voor het klimaat, de hoge energieprijzen of onze toekomstige stroombevoorrading.

Subsidies

Een artikel in zakenkrant De Tijd heeft de discussie over de bouw van nieuwe gascentrales in ons land woensdag op scherp gesteld. In het artikel wordt een scenario geschetst waarin de nucleaire verlenging van twee kerncentrales wordt gecombineerd met de komst van twee nieuwe gascentrales. Een combinatie van ‘plan A’ en ‘plan B’, zeg maar.

In plan A – de kernuitstap tegen eind 2025 – wordt momenteel de bouw van twee gascentrales voorzien om de bevoorrading te verzekeren. Die gascentrales moeten er komen met behulp van subsidies: het CRM-systeem (capaciteitsremuneratiemechanisme), waarvan de kosten over een looptijd van vijftien jaar worden geschat op goed 3,6 miljard euro. In plan B is de bouw van één nieuwe gascentrale gepland. Weliswaar in de veronderstelling dat de twee jongste kerncentrales draaien in 2025.

Hier dreigt een probleem. Engie Electrabel heeft de voorbije jaren meermaals gezegd dat het te laat is om die kerncentrales langer open te houden. Het bedrijf zou daar – nu een nucleaire verlenging in de lucht hangt – ook aan vasthouden. Engie Electrabel heeft naar eigen zeggen vijf jaar nodig voor de hele operatie. Voor een verlenging zijn grote veiligheidswerken nodig in beide kerncentrales, waar een factuur van ruim 1 miljard euro aan vasthangt. Er moeten ook nieuwe vergunningen aangevraagd worden. Wellicht zullen milieubewegingen in binnen- en buitenland zich hiertegen verzetten. En er moet nucleaire brandstof besteld worden.

Veiligheidswerken

Volgens de nucleaire waakhond FANC is het technisch gezien mogelijk om de noodzakelijke veiligheidswerken uit te voeren tegen eind 2025, het moment waarop vijf van de zeven kerncentrales zouden sluiten, maar er is geen dag meer te verliezen. Voor het FANC moet er vrijdag een definitief groen licht komen voor een nucleaire verlenging. Iets wat onmogelijk lijkt, aangezien de politieke discussie met Engie Electrabel nog maar net begonnen is.

In het parlement heeft minister van Energie Tinne Van der Straeten (Groen) woensdag laten verstaan dat zij rekening houdt met het scenario waarin er twee kerncentrales worden verlengd en er twee gascentrales bijkomen. “De exploitant heeft al vaker te kennen gegeven dat hij een verlenging niet ziet zitten en in ieder geval niet realiseerbaar acht voor de winter van 2025 - 2026.”

Subsidies

De liberalen zien het dus anders. Zij willen het CRM volledig overboord gooien. “Als je twee kerncentrales langer openhoudt, lijkt het ons niet zinvol om dit systeem nog te behouden”, laat een welingelichte Vlaamse liberaal weten. Een tweede gascentrale bijbouwen met behulp van subsidies om één moeilijke winter in 2025 te overbruggen is helemaal te gek, luidt het.

De langverwachte discussie vrijdag, wanneer de regeringstop zich opnieuw buigt over het dossier van de kernuitstap, dreigt op deze manier alleen lastiger te worden. Van der Straeten heeft sinds haar aanstelling als minister veel tijd gestopt in de uitwerking van het CRM. En het is uitkijken naar de houding van de socialisten. Ook daar worden de wenkbrauwen gefronst bij het idee om twee gascentrales bij te bouwen. Een socialist: “Maar we wachten af.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234