Donderdag 29/09/2022

Enkele vragen bij de arrestatie van Abou Jahjah

'Laat ons, beste collega's, zeer voorzichtig en neutraal blijven in onze berichtgeving'

Open brief aan mijn collega-journalisten

Als journalist is het onze deontologische plicht om de rechtsstaat en de democratie te helpen vrijwaren.

Wij mogen niet meedrijven op de waan van de dag of op de baren van de huidige tijdgeest die in ons volk leeft en die het voortaan ook voor intellectuelen steeds salonfähiger maakt om te zeggen dat Marokkanen en Arabieren niet deugen. Ik zeg dat omdat ik vrees dat er in de berichtgeving over en de politieke reactie op het fenomeen AEL en Dyab Abou Jahjah een axioma geslopen is dat zegt: Abou Jahjah is een gevaar voor de maatschappij en moet op alle mogelijke manieren het zwijgen worden opgelegd. Vrijwel iedereen - democratische politici en media - lijkt het daarover eens, het is niet im Frage. Ik vind dat uitermate gevaarlijk. Als we niet oppassen, worden er straks vakbondsleiders of journalisten op basis van tijdgeest in de cel gekegeld.

Wie de verklaring van premier Verhofstadt donderdagmiddag heeft gezien waarin hij zich sterk maakt dat Abou Jahjah zal worden gestopt, kan niet anders dan vermoeden dat Jahjahs arrestatie politiek geïnstrueerd is. Nog afgezien van het feit dat zoiets mogelijk de scheiding der machten hypothekeert, vraag ik mij af in welke mate die eventuele politieke instructie het resultaat is van de hete Vlaams Blok-adem in de nek van de regering? De uitvoerende of wetgevende macht, de politici in het algemeen hebben het gerecht niks op te dragen. Een uitzondering daarop is het positief injunctierecht van de minister van justitie, waarbij die krachtens artikel 274 het gerecht wel degelijk een bevel kan geven om iemand te vervolgen. Voor zover ik weet, is dat artikel bedoeld voor hoogst uitzonderlijke en ernstige gevallen. Ik vermoedde dus dat minister Verwilghen semtex had gevonden in het clublokaal van de AEL, verstopt onder grondplannen van de Wetstraat 16. Maar blijkens een persbericht van het Antwerpse parket gistermiddag wordt Jahjah verdacht van "mededaderschap aan weerspannigheid in bende met voorafgaande afspraak en wapenvertoon, weerspannigheid in bende met voorafgaande afspraak, kwaadwillige belemmering van het verkeer, onbruikbaarmaking van voertuigen in bende en opzettelijke slagen aan een agent". Het moet zijn dat de minister een slag om de arm houdt.

Voor alle duidelijkheid: ik heb een hartgrondige afkeer van Jahjah zijn meningen. Arabisch als vierde landstaal, vrouw-aan-de-haard, sympathie voor Hezbollah... het zijn in mijn ogen stuk voor stuk ongepaste of abjecte denkbeelden, maar welke wet verbiedt een mens om ze erop na te houden? In ons land mag je je mening tot nader order van de daken schreeuwen. Of in het het gezicht van een politieman zelfs, zo lang je hem of zijn ambt niet eerrooft. Wegens mijn onverkort misprijzen voor Jahjah zijn gevaarlijke standpunten en zijn onmiskenbaar demagogische kwaliteiten, hoop ik eigenlijk uit de grond van mijn hart dat het gerecht alsnog met een keihard dossier tegen Jahjah op de proppen komt, dat men dingen weet die de meeste journalisten kennelijk niet weten, zodat men Jahjah effectief kan blijven aanhouden, veroordelen en opsluiten of anderszins in het spoor van de wet laten lopen. Als dat zo is, dan heb ik niks gezegd en hoop ik dat de publieke opinie er (via ons, de media) snel kennis van zal kunnen nemen, zodat de allochtonen geen martelaar kunnen maken van Jahjah.

Maar in de mate dat die harde gegevens uitblijven, vraag ik me af welke strafbare feiten Jahjah heeft gepleegd? Als het dat is wat de parket gisteren liet weten, heeft Jahjah geen topadvocaat nodig. Tegen de politiecommissaris zeggen dat je een betoging zal organiseren, dat er 10.000 man zal zijn en dat hij dan pas zal lachen, is allicht demagogisch maar welk artikel verbiedt zulke uitspraken? De politie in de gaten houden (op de openbare weg!) is allicht om problemen vragen, maar welk artikel verbiedt het?

Waar heeft meneer Abou opgeroepen tot geweld? Waar heeft hij auto's of etalages vernield? Waar en wanneer heeft hij welk strafbaar feit gepleegd? Dat men het snel duidelijk make.

Met ontstelling merk ik dat de meeste politici die ik er tot nu toe (vrijdagmiddag 14u) over gehoord heb, de arrestatie steunen, van welke partij ze ook zijn. Met nog grotere ontstelling merk ik in de berichtgeving erover het begin van een min of meer subtiele of impliciete aanvaarding van de houding die de overheid aanneemt tegen Jahjah en van de arrestatie in het bijzonder. Er duikt ook her en der gekleurd taalgebruik op. Over een wake van allochtonen wordt gezegd dat die "wellicht te maken had met de moord op een jonge Marokkaan", aangevende dat dat mogelijk ook niet het geval was en dat de dood van een allochtoon mogelijk werd misbruikt om amok te maken. Het feit dat de dader een psychiatrische problematiek had, wordt zonder veel verdere vragen aanvaard als "bewijs" dat er geen racisme in het spel was. Dat zal het onderzoek wel uitmaken. Overigens hoeven geestelijke problemen en racisme elkaar niet uit te sluiten, misschien zelfs integendeel. Er wordt niet altijd vermeld dat de beelden van de boze Jahjah bij politiebaas Luc Lamine volgens sommige bronnen geschoten zijn kort nadat Jahjah traangas in de ogen had gekregen, wat zijn woede zou verklaren. Dat soort dingen.

Als Bryce De Ruyver vindt dat er bij ontstentenis van een wettelijk kader om Jahjah het zwijgen op te leggen desnoods een wettelijk kader moet worden gecreëerd om dat te doen, dan is dat zijn goed recht. En als het door ons verkozen Parlement dat vervolgens goedkeurt, is ook dat democratisch, tot spijt van wie het benijdt. Maar Jahjah laten arresteren als voorschot op dat kader, zou wel eens een historische vergissing kunnen blijken, als men hem bij gebrek aan bewijzen moet laten gaan. Op dat moment zal men ter extreme rechterzijde niet meer zwijgen, maar integendeel van de daken schreeuwen dat paars-groen er weer een zooitje van heeft gemaakt.

Het zou wel eens een warme winter, lente én zomer kunnen worden. Laat ons, beste collega's, zeer voorzichtig en neutraal blijven in onze berichtgeving, nu en de volgende dagen, weken en maanden. Wat het Vlaams Blok ook doet, wat de allochtonen ook doen, wat de regering ook doet - laat ons een aantal dingen nooit vergeten:

- Een mens of organisatie is onschuldig zolang hij niet veroordeeld is.

- Er zijn talrijke bange machten en krachten in het spel die de media voor hun kar willen spannen.

- De verkiezingen komen eraan en de allochtonen zullen daarin hoe dan ook een hoofdthema zijn.

- Mensen hebben in België vrijheid van meningsuiting, ook al deugen die meningen voor geen millimeter.

Nogmaals, als er zaken staan in het dossier tegen Jahjah die zijn aanhouding en eventuele veroordeling legitimeren, mag je mijn oproep als onbestaande beschouwen. Maar als dat niet zo is, horen die journalisten en politici die nu sneller schrijven en spreken dan hun democratische schaduw diep beschaamd te zijn. Na de magere persmededeling van het parket gistermiddag hoorde ik sommige politici die donderdag nog op de autochtone borst trommelden, de verantwoordelijkheid al helemaal bij het parket leggen. Laat ons onszelf nooit tot dat niveau verlagen.

Met collegiale groeten,

Marc Geenen

Marc Geenen is beroepsjournalist bij de VTM-nieuwsdienst.

'Het debat stopt niet bij Abou Jahjah' De mening van Patrick Janssens en van Fatima Bali, Jos Geysels, Meryem Kaçar en Fauzaya Talhaoui over het migrantenbeleid in België vindt u op pagina 64

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234