Donderdag 29/09/2022

Blik op BelgiëGenk

Er valt veel te zien in het stadspark van Genk, als we beslissen te kijken

Kinderen schilderen in de open lucht aan het Emile Van Dorenmuseum.
 Beeld Emile Van Dorenmuseum
Kinderen schilderen in de open lucht aan het Emile Van Dorenmuseum.Beeld Emile Van Dorenmuseum

Aya Sabi is schrijver en columnist.

Aya Sabi

Midden in het stadspark van Genk, het Molenvijverpark, zijn twee schildersezels vastgeschroefd aan de aarde. Als je achter de schildersezel staat, kijk je uit op de vijver en zie je in de verte het shoppingcenter. Het is deel van de wandelroute ‘In de voetsporen van’, waarbij je letterlijk in de voetsporen van vroegere landschapsschilder gaat staan.

De wandelroute is natuurlijk uitgestippeld op de ouderwetse manier, via een wandelkaart, maar de route is ook toegankelijk via de Erfgoed-app. Die is gratis te downloaden en verrijkt je wandel- of fietsroute met extra beeld, audio, augmented reality en zelfs spelopties.

Een paar meter verder ontmoet ik Kristof Reulens, conservator in het Emile van Dorenmuseum. Hij heeft vandaag de voorraad schilderspakketten aangevuld. Die pakketten bestaan uit een handige draagtas met canvas, verftubes, mengpalet, penselen, paletmesje, potlood, waterbeker en schildersdoek. Ze worden in het museum verkocht, waarna de bezoekers (vooral kinderen) zich kunnen installeren achter de schildersezels en zich met hun acrylverf in de buitenlucht kunnen uitleven, terwijl ze hun beker vullen met water uit de Molenvijver.

De schildersezels staan daar niet zomaar. Vroeger was dit het punt waar vele landschapsschilders uitkeken over de ongerepte heide en het dorpscentrum van Genk (toen nog Genck), dat een trekpleister is geweest voor bijna vijfhonderd landschapsschilders.

Schildersdialoog

Door de oprukkende industrialisatie tussen 1840 en de Tweede Wereldoorlog probeerden de schilders het natuurlandschap te vangen waarvan ze wisten dat het verloren zou gaan. Reulens vertelt me dat Genk een ware kunstenaarskolonie werd. “Landschapsschilders verlieten hun atelier en werden gastvrij ontvangen. Er was hier een hotel dat een warme slaapplek bood en de schilders met paard en kar zelfs naar de interessante plekken bracht. Na een lange dag schilderen stond er een warme maaltijd klaar.”

De kunstenaars kwamen en gingen. Er was echter één schilder die bleef. Emile van Doren (1865-1949) werd verliefd op de Genkse Cidonie Raikem. Ze trouwden, en het jonge koppel bouwde een succesvol hotel uit: Hôtel des Artistes.

Ze kochten een villa, waar ze samen met hun dochter Fanny en hun dienstmeid Maria woonden. Dat is nu het museum waar ik tussen de schilderijen van Maartje Elants sta.

null Beeld Emile Van Dorenmuseum
Beeld Emile Van Dorenmuseum

Elants is van opleiding fotografe, maar ruilde de lens al snel in voor verf en penselen. De tentoonstelling die nu loopt, heet Binnen buiten. Het is een schildersdialoog tussen Van Doren en Elants. Haar schilderijen hebben iets intiems en ongemakkelijks. Terwijl ik kijk, vraag ik me af of ik wel mag kijken.

Ik spreek deze gedachte hardop uit. “Misschien willen ze wel dat je kijkt”, zegt Elants over de figuren die ze schildert en die zich in vreemde posities binnenskamers bevinden.

Kastknop

Elants helpt me meer te zien in het oorspronkelijke werk van de landschapsschilder. “Van Doren werd lange tijd als een stoffige kunstenaar gezien, die oubollige landschapjes schilderde. Als je van ver kijkt, zie je een landschap, maar als je het schilderij nadert, wordt het steeds abstracter. Dan worden de wilde verfvegen zichtbaar, daar toont de artiest zich. Door die technieken in mijn werk te benadrukken, worden ze nu ook bij hem zichtbaar.” Inderdaad, ik zie het.

Maartje Elants is nu een deel van de hedendaagse Genkse kunstenaarskolonie waar schilders en kunstenaars deel worden van het landschap, toen en nu, en zich laten inspireren door het landschap en door de schilders die zich lieten inspireren door het landschap.

Ze nam twee schilderijen van de schilder mee naar huis en verwerkte soms delen van het schilderij, soms technieken in haar nieuwe werk. Ze toont me de maan in het landschap van Emile van Doren en laat zien hoe ze daar een kastknop van heeft gemaakt in haar eigen schilderij. Er valt eigenlijk veel te zien, als we beslissen te kijken.

Info: www.emilevandorenmuseum.be

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234