Vrijdag 07/10/2022

Erfgoed

Toen Joeri (41) en Sophie (38) samen met enkele vrienden domein Boterberg kochten, stapten ze in een groots avontuur. Het kasteel was al jaren niet meer bewoond, de stallen en de bijgebouwen lagen er verkommerd bij. Maar vandaag leven de zeven gezinnen in een waar stukje paradijs.

Bij het bezoek aan Boterberg zijn we al meteen onder de indruk van zoveel grandeur. Een brede en lange laan in een eiken- en sparrenbos eindigt op een heuvel, waarop het kasteel in al zijn glorie ligt te pronken. Even verderop kijk je uit over een grasveld met in de verte twee vijvers. Overal rondom is groen. "Eigenlijk zijn we hier toevallig beland", vertelt Joeri Bal. "Mijn vrouw en ik zijn psycholoog. We waren samen met twee anderen op zoek naar een locatie voor een nieuw psychologisch centrum, om mensen te behandelen met burn-out en depressie. Het moest iets high end zijn. Dit kasteel stond al acht jaar leeg en was aan het verkommeren. De gemeente kon of wou niet kopen, de eigenaar wou niet dat er een plat hotel van gemaakt werd."

"Het project is uiteindelijk afgesprongen, maar we waren onder de indruk van de locatie. Mijn vrouw wou hier graag komen wonen. Ik heb getwijfeld, ik vond het ver van de stad. We woonden toen nog in cohousinggroep D-Factory in Deurne, vlakbij Antwerpen. We zijn dan eens komen kijken met enkele buren. Vier gezinnen waren laaiend enthousiast en besloten te verhuizen. Via Immoweb werden nog drie andere kandidaten gevonden die graag mee in het project wilden stappen."

Opmerkelijk is dat niemand ervoor koos om in het kasteel te wonen, maar wel in de bijgebouwen. De conciërgewoning werd een tweewoonst, net als de schuur. De overige gezinnen kozen voor de voormalige koeien-, varkens- en paardenstallen. "Het kasteel is een prachtig gebouw", zegt Joeri. "Maar als gezin is het niet zo vanzelfsprekend om er te wonen. De indeling is niet compact. Je hebt een zeer brede traphal, de leefruimtes zouden ver van de tuin liggen. De verbouwing van een stal is structureel veel eenvoudiger." De bijgebouwen staan weliswaar op de lijst van erfgoed Vlaanderen, en ze liggen in een natuurgebied. Dat betekent dat er ook hier enkele beperkingen zijn. De volumes moesten behouden blijven, evenals de buitenmuren. Maar de raamopeningen mochten wel aangepast worden.

Voor de renovatie gingen de bewoners allen in zee met B-architecten. De ruwbouw gebeurde gezamenlijk, de afwerking individueel. Zo kon er eenheid gecreëerd worden in de cluster van gebouwen. In de eerste plaats werden de gevels gereinigd en herschilderd of gekaleid. Alle stalgebouwen kregen een nieuw zadeldak van mat gesmoorde pannen. De uitstraling is klassiek, ze gaat mooi samen met de sfeer van de oude bakstenen muren. De nieuwe dakkapellen in zink en de ramen in afromosia creëren dan weer een hedendaagse touch.

Beton en hout

B-bis architecten (de interieurpoot van B-architecten, red.) namen de binnenafwerking voor hun rekening. Het interieur van Joeri en Sophie kreeg een moderne look, met een combinatie van beton en hout. Enkele originele elementen bleven behouden, zoals de houten balken van het plafond, de schouw en de oude pomp, waaruit vandaag zelfs drinkbaar water loopt. Om de eerste verdieping extra te ondersteunen, werden nog houten balken van een oude scheepswerf geïnstalleerd.

De meubels, de keukenkasten en ook de trap werden op maat gemaakt met multiplex platen. In de trap is ook een bureau en een kast verwerkt. "We vonden het wel mooi dat je de dunne lijnen ziet van het samengeperst hout", merkt Joeri op. De gelijkvloerse verdieping is opgedeeld in twee delen. De slaapkamer van de ouders met de badkamer en de sauna is afgesloten van de keuken en de leefruimtes. Een kastwand scheidt de slaapkamer van de gang. Op de eerste verdieping zijn de kinderkamers en de kinderbadkamer. Zo heeft iedereen voldoende privacy. De woning van Joeri en Sophie is uitgerust met de meest hedendaagse technieken. Zo is er een warmtepomp, vloerverwarming en een ventilatiesysteem met warmterecuperatie. Alle toiletten worden gespoeld met regenwater.

Oude glorie

Het kasteel zelf werd gezamenlijk aangekocht met enkele bewoners. Aanvankelijk was er weinig animo voor de aankoop van zo'n immens groot en oud gebouw, maar de voormalige eigenaar wilde het domein enkel in zijn geheel verkopen. Bij de renovatie werd de integriteit van het gebouw zoveel mogelijk bewaard. De vloeren werden opgeschuurd, evenals alle houtwerk, en ook de plafonds werden gerestaureerd. Elektriciteit en loodgieterij werd vervangen en overal kwam dubbel glas.

Op de bovenste verdieping waren vroeger de personeelsvertrekken. De verdieping werd ingericht als loft en verhuurd. Daaronder zijn ook twee gastenkamers. Verder huisvest het kasteel nog een afdeling van het psychologisch centrum d_Link en een grafisch bureau. Er komt nog een nieuwe keuken en een salon, die gebruikt kunnen worden door de gasten van het kasteel of de bewoners. En dan is er nog de tuin, die eveneens gemeenschappelijk is. Voor de veertien kinderen die hier wonen is Boterberg een waar paradijs. Er zijn altijd wel vriendjes in de buurt om samen op de kabelbaan in het bos of in de zwemvijver te spelen. Achteraan sluit het domein aan bij het natuurpark van de Kalmthoutse heide. "Omdat dit gebied natuurgebied is, valt het onder een bosbeheerplan. Enkel het gras afrijden doen we zelf, net als het onderhoud van de zwemvijver. Maar daar hebben we een beurtrol voor. We nemen het er graag bij."

"We hebben er nog geen moment spijt van gehad"

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234