Woensdag 05/10/2022

Eric de Kuyper is niet langer een literator

literatuur

prozaschrijvers zwichten voor de lokroep van de planken

Eric de Kuyper (60) keert de literatuur de rug toe. De schrijver van onder meer Aan zee, De hoed van tante Jeannot, Mowgli's tranen en Grand Hotel Solitude wil zich voltijds concentreren op het schrijven en regisseren van toneelstukken en opera's. 'Het leven is kort en er zijn nog zoveel andere interessante dingen te doen dan literatuur schrijven', zegt hij. De Kuyper is zeker niet de enige proza-auteur die zwicht voor de lokroep van het theater, of moeten we zeggen: het grote geld?

Brussel

Eigen berichtgeving

Jeroen de Preter

Eric de Kuyper was een befaamd scenarist, filmregisseur, -criticus en -docent toen hij in 1988 debuteerde als schrijver met Aan zee, het eerste van een reeks autobiografische werken waarin hij zijn ontwikkeling van kind tot volwassene beschrijft. Zijn tweede boek in de reeks, De hoed van tante Jeannot, werd in 1990 bekroond met de NCR-prijs.

Zijn jongste boeken zijn Met gemengde gevoelens (2000), een bundel bespiegelingen over eigenheid, identiteit en nationale cultuur, en Een vis verdrinken (2001), beschouwingen van "een niet-Nederlander tussen de Nederlanders". Samen vormen de boeken een tweeluik waarin respectievelijk de Belgische en de Nederlandse cultuur kritisch tegen het licht worden gehouden.

Aan waardering en lezers heeft het De Kuyper en zijn werk nooit ontbroken. En toch lijkt er aan zijn carrière als schrijver een definitief einde te zijn gekomen. "Goed een jaar geleden was ik begonnen aan een boek", zo verklaart De Kuyper, "maar toen kwam er plots een vraag van Guy Cassiers van het Ro-theater om een bewerking van Prousts A la recherche du temps perdu te maken en mee te regisseren. Ik ben op zijn verzoek ingegaan. Het wordt een echt mammoetproject, qua omvang vergelijkbaar met Lanoyes Ten oorlog. Daarnaast heb ik ook nog de opdracht van Frie Leysen aanvaard om het draaiboek te schrijven voor een film van Chantal Akerman. Die film gaat allicht in première op het volgende Festival d'Automne in Parijs en wordt later mogelijk ook nog opgevoerd tijdens Gerard Mortiers triënnale in het Roergebied. U begrijpt dat ik alleen al daaraan mijn handen meer dan vol zal hebben."

Het punt dat u achter uw schrijverscarrière hebt gezet, is dus nog niet zeker definitief?

"Never say never natuurlijk, maar toch: toen ik eind jaren tachtig besloot geen films meer te regisseren, heb ik me aan dat besluit gehouden. Weet u, het leven is erg kort en er is nog zoveel meer interessants te doen dan literatuur schrijven. Bovendien interesseert de context van de literatuur mij niet meer zo."

Wat bedoelt u daarmee?

"Om niet onopgemerkt te blijven binnen het aanbod moet je tegenwoordig enorm investeren in promotie. Voor mijn laatste boek, Een vis verdrinken, heb ik misschien wel meer tijd besteed aan interviews en lezingen dan aan het schrijven zelf. Daar komt nog bij dat het tegenwoordig wel heel erg hard gaat in het boekbedrijf. Om Een vis verdrinken nog maar eens als voorbeeld te nemen: het boek verscheen net voor de zomer van vorig jaar. Tegen de Boekenbeurs was iedereen het blijkbaar al vergeten. Niemand heeft me uitgenodigd om er iets te komen doen.

"Op de koop toe moet ik vaststellen dat ik steeds minder goed mijn weg vind in de uitgeverswereld. Mijn uitgeverij (SUN, JdP) is, zoals wel meer uitgeverijen de laatste jaren, volledig gereorganiseerd. Er heerst nu een volledig andere sfeer en mentaliteit."

Onder veel anderen Benno Barnard, Stefan Hertmans, Peter Verhelst, Jeroen Olyslaegers, Paul Mennes, Oscar van den Boogaard en Christophe Vekeman schrijven tegenwoordig voor het toneel. Is hier sprake van een trend?

"Dat zou best kunnen. Een verklaring heb ik er niet onmiddellijk voor. In mijn geval gaat het toch in de eerste plaats over de vervulling van een oude droom: ik wilde al van kindsbeen af toneelstukken en, vooral, opera's schrijven en regisseren. Ongetwijfeld zal die trend ook wel iets met geld te maken hebben. Als je niet het geluk hebt om een van de schaarse bestsellerauteurs te zijn, is het heel moeilijk om hier als schrijver alleen van je boeken te leven. Wij, schrijvers, zijn kruideniers, zoals Tom Lanoye zegt. En als die kruidenier merkt dat de tomaten niet verkopen, doet die er misschien ook maar beter aan om zich om te scholen tot tapijtenverkoper."

'Ik wilde al van kindsbeen af toneelstukken en opera's schrijven en regisseren'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234