Vrijdag 01/07/2022

ETA en Spaanse regering in gesprek

Volgens de Spaanse kranten zijn de ETA en de regering in Madrid - eindelijk - met elkaar aan het praten. Maar dat wil niet zeggen dat er meteen schot in de zaak komt.

DOOR Rudy Pieters

MADRID l Op 14 december hielden vertegenwoordigers van de regering en de ETA een bijeenkomst 'in een Europees land'. Dat schreef de Baskische krant El Correo vorige woensdag.

Het leek het langverwachte begin van de formele dialoog tussen de terreurgroep en het kabinet-Zapatero. De premier had die dialoog in juni al aangekondigd, drie maanden na het begin van het staakt-het-vuren, maar oplopende spanningen verhinderden een eerste ontmoeting.

Minister van Binnenlandse Zaken Alfredo Pérez Rubalcaba ontkende noch bevestigde het bericht in El Correo. Hij wilde alleen kwijt dat het zogeheten vredesproces nog "in een voorbereidende fase" zit. "Wanneer er relevante informatie is, zullen de parlementaire fracties dat als eerste vernemen. Dat moment is nog niet aangebroken."

De regeringsgezinde krant El País schreef 's anderendaags dat er inderdaad een twee dagen durend gesprek had plaatsgevonden, dat het enkel een informeel karakter had gehad, maar dat het tegelijk het eerste contact van dat kaliber was. De ETA en de regering vaardigden elk drie vertegenwoordigers af. In de ETA-delegatie zat veteraan en hardliner José Antonio Urrutikoetxea, alias Josu Ternera, een van de kopstukken de organisatie. Het Zwitserse Henry Dunant Centre for Humanitarian Dialogue was als getuige aanwezig. Zowel de ETA als de regering willen het huidige vredesproces voortzetten, maar meer leverde de bijeenkomst niet op. Een doorbraak naar het begin van de formele dialoog kwam er dus niet.

Niettemin heeft het nieuws Spanje weer een sprankel hoop gegeven, want sinds deze zomer zit het Baskische vredesproces in een patstelling. Batasuna en de ETA eisen dat de regering haar nek uitsteekt en ze klagen aan dat de vervolging van etarras (ETA-leden) en radicaalnationalisten doorgaat. Aanvankelijk werd dat ongenoegen enkel verbaal geuit, maar sinds augustus is het straatgeweld in Baskenland weer in alle hevigheid opgelaaid. Op een nationalistische meeting in september doken gewapende etarras op, die aankondigden de gewapende strijd niet te zullen staken. Een maand later overviel de ETA een wapenmagazijn in Zuid-Frankrijk. Hij maakte daarbij 350 pistolen buit.

De regering verzet geen voet zolang niet alle geweld gestopt is. Ze weigert zelfs de overplaatsing van zieke ETA-gevangenen naar Baskische gevangenissen. De laatste weken zagen de wolken boven het vredesproces er zo dreigend uit dat de media over het einde van de wapenstilstand begonnen te speculeren.

Over enkele weken komt er een nieuwe bijeenkomst tussen regering en ETA, maar volgens minister Rubalcaba bestaat er geen concreet tijdsschema. Met de lokale en regionale verkiezingen van mei volgend jaar kondigt zich in elk geval een cruciale deadline aan. Volgens de huidige wet op de politieke partijen mag Batasuna zich niet aan de kiezer presenteren, zolang de partij het ETA-geweld niet veroordeelt. En de separatistische formatie blijft dat weigeren. Rubalcaba was deze week duidelijk: de wet op de politieke partijen is de enige weg naar verkiezingsdeelname.

De onzekerheid over het Baskische vredesproces blijft dus duren. Op straat lijkt niets veranderd. In het volle centrum van San Sebastián gooide een groep gemaskerden donderdag molotovcocktails in een stadsbus, die helemaal uitbrandde. Diezelfde dag sprak Batasuna weer dreigende taal. Wie zegt dat het vredesproces er goed voor staat, "liegt", zei woordvoerder Joseba Permach.

Vredesproces zit in voorbereidende fase

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234