Woensdag 28/09/2022

EU- rapport schetst apocalyptisch beeld van Nepal

Zelfs een afstandelijke interpretatie van de wapenwet van 1991 maakt duidelijk dat de uitvoer van 5.500 zware mitrailleurs naar een land als Nepal problematisch is. Het argument van minister van Buitenlandse Zaken Louis Michel als zou in Nepal geen burgeroorlog heersen, lijkt zwakjes.

Brussel

Eigen berichtgeving

Koen Vidal

Ter verdediging van de wapenlevering aan Nepal zegt minister Michel dat in dat land geen echte burgeroorlog woedt, maar wel een relatief kleinschalige guerrilla-opstand waarbij gewelddadige hit and run-acties worden uitgevoerd. De visie van minister Michel wordt tegengesproken door het Internationaal Comité voor het Rode Kruis in Genève (ICRC), de internationale organisatie die wereldwijd toeziet op de naleving van het oorlogsrecht. "Deze burgeroorlog kun je niet zomaar herleiden tot kleinschalig intern geweld."

De wapenwet van 1991 verbiedt trouwens niet enkel de uitvoer naar landen in (burger)oorlog, maar ook naar landen waar een wapenlevering zal bijdragen tot manifeste schendingen van de mensenrechten. In een gezamenlijk persbericht verklaarden organisaties als Vrede vzw, 11.11.11 en Pax Christie dat er wat hen betreft geen twijfel is dat de 5.500 Belgische mitrailleurs een nefaste impact zullen hebben op de mensenrechtensituatie in Nepal. "In dat straatarme land woedt sinds 1996 een bloedige burgeroorlog tussen de Nepalese regering en de maoïstische rebellen die al aan 4.700 mensen het leven kostte. De wapenstilstand die in november werd afgekondigd heeft niet kunnen verhinderen dat sindsdien nog 2.800 mensen omkwamen. Amnesty International heeft al verscheidene malen rapport uitgebracht van grootschalige schendingen van mensenrechten door beide partijen in het conflict. Volgens die rapporten deinst de Nepalese politie er niet voor terug om willekeurige arrestaties uit te voeren en de bevolking systematisch aan folteringen te onderwerpen."

Ook een rapport van de Europese Commissie over Nepal doet het ergste vrezen over de mensenrechtensituatie. "De oorlog die is afgekondigd door de Communistische Partij van Nepal is aan het uitgroeien tot een langdurig intern conflict dat de ontwikkeling en de democratisering van het land zal hinderen. De maoïsten maken zich schuldig aan systematische mensenrechtenschendingen en de respons van de veiligheidstroepen is extreem gewelddadig. Door het mislukken van de vredesonderhandelingen van vorig jaar is de kans klein dat er in de nabije toekomst opnieuw een dialoog op gang komt. Gezien de grote tegenstellingen is het momenteel niet zinvol dat de Europese Commissie bemiddelingspogingen op hoog niveau onderneemt. (...) Het kastensysteem en klassendiscriminaties, etnische spanningen en corruptie maken inherent deel uit van de Nepalese maatschappij. (...) De maoïstische opstand is de gewelddadige uitbarsting van de diepe en wijdverbreide ontevredenheid van de bevolking. Ontelbare andere latente conflicten staan op het punt om te escaleren in gewapende conflicten. (...) De huidige burgeroorlog waarin Nepal wegzinkt, verergert al die factoren en lijkt misbruiken te normaliseren." Die apocalyptische beschrijving van de situatie in Nepal lijkt te beantwoorden aan het criterium van de Belgische wapenwet dat bepaalt dat er geen wapens mogen worden geleverd aan een land dat "het hoofd moet bieden aan zware interne inspanningen die van die aard zijn om te leiden tot een gewapend conflict".

Ondanks die rapporten zijn er experts die de wapenwet van 1991 anders interpreteren. De belangrijkste van hen is Bernard Adam, directeur van de Groupe de recherche et d'information sur la paix et la sécurité (Grip). "Het geval van Nepal is delicaat. Sommigen wijzen erop dat de Nepalese staat zich de afgelopen tien jaar geleidelijk openstelt voor democratiseringsprocessen en evolueert naar een parlementaire monarchie. Nepal is het slachtoffer van een weinig populaire maoïstische minderheidsguerrilla die de macht wil grijpen met wapens. Heeft de centrale overheid van Nepal dan niet het recht haar instellingen te beschermen?"

'Dit kun je niet zomaar herleiden tot kleinschalig intern geweld'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234