Donderdag 29/09/2022

AchtergrondBosbranden

Europese bosbranden leggen in slechts zeven maanden al meer bos in de as dan in heel 2021

Een brandweerman aan het werk in Burgos, in Spanje. Beeld ANP / EPA
Een brandweerman aan het werk in Burgos, in Spanje.Beeld ANP / EPA

Door klimaatverandering krijgen we steeds droger en warmer weer, en neemt de kans op bosbranden toe. De bosbranden in Europa hebben dit jaar al een groter gebied in de as gelegd dan in het hele jaar 2021.

Maarten Albers

Dat blijkt uit cijfers van het European Forest Fire Information System (EFFIS), de organisatie die namens de Europese Unie bosbranden in Europa en het Middellandse Zeegebied in de gaten houdt. In 2022 was tot en met afgelopen vrijdag ongeveer 515.000 hectare verbrand, bijna vierenhalf keer zoveel als normaal op dat moment in het jaar. Volgens voorlopige metingen is dat in de afgelopen dagen opgelopen tot boven de 600.000 hectare. Ter vergelijking, gedurende heel vorig jaar ging ‘slechts’ 500.000 hectare verloren, en dat was geen mild jaar. Volgens de metingen die EFFIS sinds begin deze eeuw uitvoert, ging alleen in 2017 meer bos verloren – toen maar liefst 1,2 miljoen hectare.

Ongeveer halverwege het Europese bosbrandseizoen is dus ook ongeveer half zoveel bosoppervlakte verloren gegaan aan branden als in dat recordjaar. In Portugal, Spanje en Frankrijk is de situatie na de vuurzee van vorige week grotendeels onder controle, maar momenteel heeft met name de Griekse brandweer het moeilijk. Op het toeristische eiland Lesbos moesten vakantiegangers en bewoners geëvacueerd worden, en ook op het Griekse vasteland staan al dagenlang grote stukken bos in brand. Op het Canarische eiland Tenerife moesten zeshonderd mensen geëvacueerd worden vanwege een grote bosbrand.

Met name in Frankrijk, Roemenië, Slovenië en Spanje is dit jaar aanzienlijk meer bos verloren gegaan dan normaal gesproken. Die eerste drie landen hadden voorheen nauwelijks met het probleem te maken, maar de bosbranden van dit jaar zijn waarschijnlijk een voorbode van meer onheil.

Een grote bosbrand op het Canarische eiland Tenerife wordt geblust. Zeshonderd mensen moesten geëvacueerd worden. Beeld ANP / EPA
Een grote bosbrand op het Canarische eiland Tenerife wordt geblust. Zeshonderd mensen moesten geëvacueerd worden.Beeld ANP / EPA

Weersextremen

De enorme schaal van de verwoesting door bosbranden en de uitbreiding naar gebieden die er voorheen weinig last van hadden, is onderdeel van een trend, stelt klimaatwetenschapper Sander Veraverbeke van de Vrije Universiteit Amsterdam. Hij deed onlangs met een internationaal team onderzoek naar de invloed van klimaatverandering op natuurbranden en concludeerde dat de droge, warme weersomstandigheden die het risico op bosbranden vergroten nagenoeg overal ter wereld vaker zullen voorkomen.

“Droog en heet weer is geen garantie voor natuurbranden, maar het verhoogt het risico wel aanzienlijk”, legt Veraverbeke uit. Klimaatverandering schroeft niet alleen de gemiddelde temperatuur omhoog, maar verergert ook de weersextremen. En juist die weersextremen zijn een voedingsbodem voor natuurbranden.

Europa, en vooral Zuid-Europa, warmt daarbij ook nog eens sneller op dan andere werelddelen. Dat komt waarschijnlijk door veranderingen in de straalstromen boven Eurazië, concludeerden collega’s van Veraverbeke eerder deze maand. Daardoor blijven weersystemen die warme lucht vanuit Noord-Afrika naar Europa brengen langer actief. De uiteindelijke oorzaak van die veranderende luchtstromen? Hoogstwaarschijnlijk de snellere opwarming van de polen, als gevolg van klimaatverandering.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234