Zaterdag 22/01/2022

Ex-kindsoldaat wint 'groene' Nobelprijs

Mede dankzij hem trok een Brits oliebedrijf zich terug uit het Nationaal Park Virunga. Vandaag krijgt parkdirecteur Rodrigue Katembo de Goldman Prize, de 'groene Nobelprijs'.

Vandaag krijgt Katembo daarvoor in San Francisco de Goldman Environmental Prize, ook wel groene Nobelprijs genoemd, sinds 1989 een jaarlijks eerbetoon voor zes activisten uit alle werelddelen die zich uitzonderlijk verdienstelijk hebben gemaakt voor het beschermen van de natuur. Naast Katembo worden dit jaar activisten uit Australië, Guatemala, India, Slovenië en de VS geeerd.

Katembo werd in 1975 geboren in de Congolese provincie Zuid-Kivu. Als 14-jarige werd hij geronseld als kindsoldaat in een van de vele rebellenlegertjes die in de jaren 90 in Oost-Congo actief waren. Een paar jaar later kon hij ontsnappen. Hij vervolgde zijn schoolloopbaan en studeerde uiteindelijk af als bioloog.

In 2003 werd Katembo parkwachter in Virunga. Zijn deel van het park viel ook binnen de concessie voor olie- en gasexploratie die het Britse oliebedrijf SOCO International in 2010 bij de regering in Kinshasa lospeuterde, ook al is oliewinning in een werelderfgoedsite verboden. Katembo besloot de illegale en corrupte activiteiten van SOCO en zijn lokale handlangers te documenteren.

Een deel van zijn filmmateriaal werd opgenomen in de documentaire Virunga (2014), die dankzij Netflix wereldwijde verspreiding kreeg. De maatschappelijke druk op SOCO nam sterk toe. Grote beleggers trokken zich terug. In november 2015 maakte SOCO bekend dat het zijn activiteiten in Virunga staakte, hoewel het de licentie behield.

De strijd tegen SOCO kwam Katembo persoonlijk duur te staan. Hij werd in 2013 opgepakt door de geheime dienst nadat hij de illegale bouw door SOCO van een telecomantenne had gestopt. Hij werd zeventien dagen vastgehouden en gemarteld, ook publiekelijk, om andere rangers duidelijk te maken dat ze SOCO niet in de weg moeten lopen.

Levensgevaarlijk

Onveiligheid is een van de grootste problemen van de natuurbescherming in Afrika en daarbuiten, zegt Tina Lain van natuurbeschermingskoepel IUCN-NL, die Katembo goed kent. Vele parkwachters komen in de strijd tegen stropers en rebellen om. In Virunga zijn in vijftien jaar tijd meer dan 160 rangers gedood, vooral in de tijd dat SOCO actief was in het park.

Katembo werkt niet meer in Virunga. Hij werd in oktober 2015 benoemd tot directeur van Upemba Nationaal Park in Katanga en bindt nu daar de strijd aan met stropers en andere bedreigingen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234