Dinsdag 09/08/2022

Expert Raymond Detrez vreest voor nieuwe Balkanoorlog

Als er één land is waar de jongste ontwikkelingen rond Kosovo op de voet gevolgd worden, is het wel de voormalige Joegoslavische republiek Macedonië. Macedonië is het gastland voor twaalfduizend Navo-soldaten die daar paraat staan om via dat land de klus in Kosovo te klaren. Uitgerekend om die gastvrijheid brengen ze de dwergstaat aan de Vardar-rivier ook in gevaar. Belgrado zint nu al op wraak tegen Skopje en het wordt wellicht een permanente bijkomende taak voor de Navo om Macedonië tegen Servische aanvallen te beschermen.

De zuidelijke buur van Servië heeft in 1991 zijn onafhankelijkheid van Joegoslavië uitgeroepen en er hing altijd een wolk van politieke onstabiliteit boven het landje van twee miljoen inwoners. Toch is de armste van de voormalige Joegoslavische republieken er wonderwel in geslaagd buiten elk gewelddadig conflict te blijven en heeft het door Serviërs beheerste Joegoslavische leger zich destijds zonder schieten uit Macedonië teruggetrokken.

Wel werd het land economisch leeggeplunderd. Bedrijven vertrokken naar Servië en zetten het Macedonische personeel op straat, banken gingen met de spaargeldrekeningen van Macedoniërs aan de haal, miljoenen werden naar Belgrado overgeheveld en Servische soldaten sloegen hun kazernes aan diggelen voor ze ze ontruimden. Er vloeide echter geen bloed en velen schrijven dat toe aan het politieke manoeuvreerinstinct van president Kiro Gligorov.

Hij was als partizaan een vriend van Tito en hij wordt zelfs door de etnische Albanezen in Macedonië gerespecteerd. Het is die toch wel grote minderheid (de schattingen lopen uiteen van 23 tot 29 procent van de Macedonische bevolking) die het land voor ernstige problemen kan plaatsen. De duizenden etnisch-Albanese vluchtelingen uit Kosovo die al Macedonië zijn binnengestroomd, kunnen de destabiliserende werking vergroten in een land waar de twee gemeenschappen, de Macedonische Albanezen en de Slavische Macedoniërs, toch al niet in een sereen klimaat met elkaar samenleven.

In de grensstreek hebben talloze Macedonische Albanezen familie en vrienden in Kosovo wonen en kent het Kosovaarse Bevrijdingsleger UCK zeer veel sympathie. Het gerucht dat het UCK vanuit Macedonië wapens zou krijgen en zelfs opleidingskampen zou hebben, is nooit echt bewezen, maar het valt ook niet helemaal uit te sluiten. In elk geval zou dit een goed voorwendsel kunnen zijn voor Milosevic om een militaire slag tegen de kleine zuiderbuur te wagen. Talrijke Serviërs spreken trouwens toch alleen maar over 'Zuid-Servië' als ze Macedonië bedoelen.

De vluchtelingenstroom uit Kosovo kan een kentering teweegbrengen in de etnische samenstelling van Macedonië en dus de Albanese minderheid sterk vergroten. Dat is niet ongevaarlijk in een land waar stromingen van groot-Albanese gedachten bestaan. Er zijn in Macedonië genoeg Albanezen te vinden die een deel van het land willen afscheuren om met Albanië en Kosovo tot een nieuw geheel te fusioneren, wat de regering in Skopje op haar beurt met geweld zal beletten.

Volgens Balkan-kenner Raymond Detrez, auteur van verschillende boeken en docent Oost-Europese geschiedenis aan de universiteit van Gent, kan het zelfs tot "een nieuwe en grensoverschrijdende Balkan-oorlog" komen.

"Albanië is wel geen militaire grootmacht en wordt onder internationale druk gezet om zich afzijdig te houden, maar het is evident dat Tirana bij een escalatie rond Kosovo betrokken kan worden. Bulgarije heeft geen al te beste relaties met Servië noch met Macedonië, maar het zal niet zomaar toekijken als Milosevic militair te keer zou gaan tegen Macedonië. Voor veel Bulgaren bestaat Macedonië trouwens niet en zijn die mensen gewoon West-Bulgaren die een Bulgaars dialect spreken. Voor Griekenland zijn brandhaarden in Albanië, Macedonië en Bulgarije veel te dichtbij zijn voordeur opdat Athene zou kunnen doen alsof er niets aan de hand is. Turkije en Griekenland leven al een eeuwigheid op gespannen voet en ook dat verhoogt de sereniteit in de woelige Balkan-regio niet."

(FS)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234