Zaterdag 01/10/2022

expo u parkexpo in tielt is aan negende editie toe

Gert en Gert, Verhoeven en Robijns. Allebei passen ze de verdwijntruc toe. Verhoeven laat zijn kunst opgaan in het groen, Robijns snijdt met zijn witte objecten vlakken uit dat groen

'Beelden Buiten' nu ook binnen

De Tielste openluchtexpo Beelden Buiten is aan de negende editie toe. Onder het motto 'Less is more' koos curator Luk Lambrecht, in tegenstelling tot de voorbije biënnales, voor slechts twee kunstenaars, Gert Robijns en Gert Verhoeven. Een light versie die de kwaliteit ten goede komt, maar de bezoeker enigszins op zijn honger laat zitten.

Tielt

Van onze verslaggevers

Nica Broucke / Ward Daenen

Beelden Buiten - 'BB' - wordt dit jaar met twee Gerten - 'GG' - gemaakt. Voor Gert Verhoeven (°1964, Leuven) is het de eerste keer dat hij in open lucht tentoonstelt; Gert Robijns (°1974, Sint-Truiden) nam in 2001 al deel aan Locus-Focus in Sonsbeek. Verhoeven beweert helemaal niet van zomertentoonstellingen te houden. "Dat komt omdat ik weinig binding heb met de natuur", zegt hij. Een weerzin die hij evenwel mooi weet te camoufleren met Vitrine/serre 2-3 (Ext.) Camouflage. In een koppel met tl-lampen verlichte vitrinekasten, serres eigenlijk, sluit hij zich af van het park. Tegelijk cultiveert hij er zijn kunst. Letterlijk, want de kasten zijn gevuld met pleisteren bollen die zoals vaak in zijn werk op een tafeltje liggen. De bollen zijn ingesmeerd met meststof en zijn na een maand tentoonstellen groen uitgeslagen. De bollen, en de planten onder de tafel, worden voortdurend besproeid. Mettertijd zullen de klimplanten de tafel en de bollen overwoekeren. Zo bezien heeft Verhoeven eigenhandig een proces in gang gezet dat zijn kunst doet verdwijnen: Vitrine/serre 2-3 (Ext.) Camouflage is een ontsnappingspoging uit Beelden Buiten.

Gert Verhoeven schermt zich af van het park. Hij toont trouwens maar dat ene werk in de tuin, en dan nog goed verborgen, opgesteld onder de bomen in de schaduw. In een naburige in onbruik geraakt clubhuis/frietkraam op de Markt heeft de kunstenaar nog twee oudere kunstwerken geïnstalleerd. Behalve het hoorspel Peace of an Old Ceiling with a Deconstructed Joke brengt Verhoeven in de videoreportage The Blob (2001) een pompoenwedstrijd in beeld. Enorme pompoenen vullen de laadruimtes van af- en aanrijdende pick-uptrucks. Volgens Verhoeven is de zoektocht naar de grootste of mooiste groente precies dezelfde als die naar het beste kunstwerk. Of in het geval van de pompoenenwedstrijd: de slimste kunstenaar. Want pompoenen lijken volgens de kunstenaar op hersenkwabben. Stemmen, oorspronkelijk in het Engels maar voor de gelegenheid gedubd in het Tielts, leveren commentaar bij de beelden: "Tstoat doar en kamjonitte te wachtn / mee een vrjé groat brein ip / vanachtern. / Dadde zin ier min érsens / Jatndoet tzin de minne! / Moaralleegouw doe nie simple ne pompoen is toch ne pompoen."

Terug naar het park, en naar die andere Gert. Aan de ingang hangt een bordje: 'Bij slecht weer zich wenden tot de Europahal, eerste verdieping'. Het zou de titel van een werk van de jonge Limburger, en inmiddels wereldburger, Gert Robijns kunnen zijn. Maar het is geen Robijns. De vuilbakken even verderop zijn dat wel. Robijns verfde ze klinisch wit en sloot de opening ervan af. Zonder functie en Zonder titel lichten ze op in het groene landschap. De monumentale bloemenkiosk aan de achterkant van de tuin heet De laatste doet de deur dicht en het licht uit. Het is een witte, compleet afgesloten monoliet die functioneert als een prachtige, 'zonevreemde' sculptuur tegen een achtergrond van nieuwerwetse fermetteachtige huizen. "Mensen hebben de neiging om bij openluchttentoonstellingen als deze overal in te kruipen", zegt Robijns. "Ze willen geanimeerd worden. Ik heb bewust gewerkt omtrent de begrippen 'stilte' en 'afsluiting'."

Dat is ook duidelijk bij Beelden Buiten, deel 2, waarvoor Robijns een witte bank, met de rug naar de toeschouwer, achter een hoge Bekaert-omheining plaatste. "Een park staat voor vrijheid en vertier", legt de kunstenaar uit. "Door een deel ervan af te sluiten, wordt heel dat idee afgevoerd." Ook de toeschouwer zelf wordt buitengesloten, maar het een en ander wordt door de kunstenaar zelf gerelativeerd. In Eye Catcher knipoogt een jongetje op een lichtbak 's avonds, wanneer de de tuin dicht is en de meeste bezoekers allang naar huis zijn, naar het bijgelegen plein en de stad. Het jongetje zou de kunstenaar zelf kunnen zijn, de man die ook een voetbal - een witte, of wat had u gedacht? - in de vijver legde en het werkje kortweg Shit noemde, naar de kreet die kinderen roepen wanneer hun bal in de vijver of het slijk belandt, en ze er niet meer bij kunnen. In Hoge Bomen sluit Robijns twee buxusboompjes op in gaten in de grond. Enkel de kruin is zichtbaar. Een mooie, visuele oplossing voor het probleem van hoge bomen die veel wind vangen.

Gert en Gert, Verhoeven en Robijns. Allebei passen ze de verdwijntruc toe. Verhoeven laat zijn kunst opgaan in het groen - zo kan hij tegelijk deelnemen én verdwijnen uit Beelden Buiten. Robijns snijdt met zijn witte objecten vlakken uit dat groen. Zijn kunstwerken verdwijnen zoals blinde vlekken. Wat beide kunstenaars overlaten, is een tentoonstelling waar leegte en stilte de boventoon voeren. Ter illustratie: normaliter had Robijns uit die kiosk achtergrondmuziek willen laten klinken, maar uiteindelijk heeft hij zelfs dat laten vallen. De enige beweging die we registreerden, is die van vallende druppels in Verhoevens serre. Beelden Buiten, vaut le détour? Als rustpunt op weg naar of terug van de zee, ja. Maar verwacht geen entertainment, je krijgt enkel een reeks 'magere beelden' te zien. Gert Robijns sluit telkens een ruimte af, Gert Verhoeven borduurt verder op de thema's van de surrealisten (een pompoen is geen pompoen, bijvoorbeeld). De sterkte van de tentoonstelling is de keuze voor twee jonge kunstenaars. En dat is meteen ook haar zwakte: in Beelden Buiten variëren zowel Robijns als Verhoeven op enkele van hun thema's, maar ze hebben moeite om een parkexpo met z'n tweeën te dragen en hun werk een nieuwe wending te geven.

De keuze voor complete verstilling spoort nochtans prima met de eigenheid van het nogal verwilderde Tuin De Brabandere, dat behalve voor de expo nooit gebruikt wordt. (Er staat niet eens een zitbank.) Ze spoort jammer genoeg ook met de lage bezoekerscijfers. Dat wordt verklaard door het slechte weer van begin juli, maar heeft zeker ook te maken met het feit dat er maar twee kunstenaars deelnemen in plaats van de gebruikelijke tien.

Het is overigens niet ondenkbaar dat de stad Tielt de grote verdwijntruc van Verhoeven en Robijns straks zelf toepast op Beelden Buiten. De stad noch het cultureel centrum getuigen immers van veel enthousiasme voor de parktentoonstelling. Doodjammer, want Beelden Buiten heeft inmiddels al een aardige traditie. 25.000 euro, want met dat beperkte budget is de biënnale gemaakt, in ruil voor alleen maar stiltes en blinde vlekken: "Waarom dan nog een tentoonstelling maken?", hoor je het bestuur haast hardop vragen. Nochtans kan Tielt over twee jaar de tiende Beelden Buiten vieren.

BBGG, nog tot 12 september (van 14 tot 17 uur), Tuin De Brabandere, Generaal Maczekplein en de nabijgelegen Bijenkorf in Tielt. Maandag en dinsdag gesloten. De tentoonstelling is gratis.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234