Zondag 26/06/2022

Faustin Linyekula

Faustin Linyekula:

Wie? Congolees theatermaker-choreograaf en één van de belangrijkste internationale jonge kunstenaars van het moment

In het nieuws? Hij krijgt een week carte blanche in de KVS

@0 KOP 2 vet:'Er bestaat hier een denkbeeldig Congo'

BRUSSEL l Nadat hij al twee coproducties maakte met de KVS, krijgt de jonge theatermaker Faustin Linyekula deze week de hele KVS voor zich alleen. Hij presenteert er dansvoorstellingen, performances en rap van andere Afrikaanse kunstenaars. 'De zoektocht naar een eigen plek is de belangrijkste queeste van deze eeuw', zegt hij.

DOOR Wilfried Eetezonne

Voor vaste KVS-gangers is Faustin Linyekula geen onbekende meer. In 2006 bracht het Brusselse huis al de dansvoorstellingen Dinozord en Festival des Mensonges in coproductie met Studios Kabako, het gezelschap van Linyekula. Hij wordt al een tijdje beschouwd als een van de opmerkelijkste Congolese theatermakers. Zo was hij vorig jaar te zien op Avignon en won hij de niet onbelangrijke Prins Clausprijs voor cultuur en ontwikkeling. Bovendien mag de vierendertigjarige volgend jaar in de prestigieuze Comédie Française aan de slag met Bérénice van Jean Racine.

Nochtans heeft hij nog niet de drukke manier van doen die internationale theatermakers doorgaans uitstralen. Hij vertelt haast verlegen maar beslist als hij het heeft over zijn Carte Blancheweek in Brussel, een stad waar hij met verwondering naar kijkt. "Er bestaat hier een denkbeeldig Congo", zegt hij. "Voor het Congolese volk is België en Brussel zo'n groot deel van ons leven. We noemen jullie nog steeds ooms. Als je dan naar hier komt, denk je dat Congo ook een deel is van jullie leven, maar dat is niet het geval. Je ziet hier een standbeeld van Leopold II, daar één van Boudewijn... het is allemaal fragmentarisch. Ik zou eens aan de Belgen willen vragen wat Congo voor hen betekent? Nog zoiets: de concertzaal Ancienne Belgique? Wat betekent dat voor jullie: l'ancienne Belgique? Vanuit onze kant is ook het hele Vlaams-Waalse probleem onbegrijpelijk. Het begrip van een 'staat' is voor ons nog nieuw en redelijk abstract. Zelfs als er etnische conflicten zijn, is het voor ons ondenkbaar dat Congo zou ophouden te bestaan. Mobutu heeft ons midden de ruïnes geleerd om trots te zijn op Zaïre. Hier had je de voorbije maanden die angst dat België zou instorten. Allemaal zeer boeiend."

Hoe we naar mekaar kijken, komt aan bod in een aantal voorstellingen die hij naar de KVS haalt. De Zuid-Afrikaanse choreograaf Gregory Maqoma brengt het drieluik Beautiful Me over hoe andere choreografen, waaronder Linyekula, hem zien. Het performanceduo Mlu Zoni & N'tando Cele werkt eveneens rond kijken en bekeken worden. Afstand nemen, kijken, perceptie vanop de zijlijn... Het zijn woorden die altijd komen opborrelen. "Ik heb niet gekozen voor een thema. Maar vragen over wie en waar ik ben en wat mijn plaats is, zijn zeer belangrijk. De zoektocht naar een eigen plaats is de belangrijkste queeste van deze eeuw", vindt hij. "Het maakt je bewust van het groter geheel en het bepaalt je relatie met anderen. Ik dacht dat ik wist wat mijn plaats was. Er werd mij verteld dat ik Zaïrees was. Maar ik moet die vraag altijd blijven stellen om alert te blijven."

"Ook je zelfbewustzijn speelt daarin een rol, hoe je je verhoudt tot die plaats. Ik ben me ervan bewust dat ik met mijn werk veel geld kan verdienen. Ik zou dat kunnen misbruiken en neerkijken op andere mensen. Ik zou evengoed een monster als Mobutu kunnen worden. En ik heb momenten van twijfel, dat ik zwak ben en zeer kwetsbaar, maar langs de andere kant is er die energie die me drijft."

In Dinozor stond hij letterlijk op een zijpodium, terwijl de andere dansers op het hoofdpodium stonden. Of zijn plaats aan de zijlijn is, als observator? "Dat kan ik me niet permitteren. Ik moet tussen de tranen en de hoop staan om van daaruit verslag uit te brengen. Maar dan niet objectief zoals een journalist."

Nochtans begon hij juist met schrijven om dan via teksttheater naar dans te evolueren, maar van het acteren is hij teruggekomen. "Ik heb teveel acteurs gezien die maar gewoon een tekst opzeggen. Tijdens een voorstelling reproduceren ze alleen maar. Dansers smijten zich in de strijd. Maar uiteindelijk zoek ik altijd naar poëzie."

De Carte Blancheweek gaat vanavond van start. Het volledige programma en tickets: www.kvs.be.

Ik zou evengoed een monster als Mobutu kunnen worden

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234