Woensdag 10/08/2022

FIT EN GEZOND MET WATER EN WIJN

Ze ademt een en al zachtmoedigheid uit, de in wit schort gestoken fysiotherapeute die zich opmaakt om me in te balsemen met fango, de tot poeder vermalen lava die met rechtstreeks uit de aardbodem opborrelend thermaal water vermengd wordt. "Je merkt het wel, eerst voelt de brei een tikje heet aan, daarna kom je er helemaal van tot rust."

Het modderachtige brouwsel dat de witte dame zonet geprepareerd heeft, wordt laag per laag op mijn huid aangebracht. Als ik ten slotte helemaal onder de fango zit, word ik in linnen doeken gewikkeld en als een mummie te ruste gelegd. De lucht is zwanger van arnica, een rustgevend en geneeskrachtig kruid dat mijn verzorgster met de modder vermengd heeft en onder meer aan de kruidenleer van mystica Hildegard von Bingen ontleend is. "Over twintig minuten", lacht ze minzaam, "voelt u zich een herboren mens."

Fango, echoot het in mijn gedachten terwijl ik de afmetingen van de kuurkamer monster. Nu ik van top tot teen onder de hete zwachtels zit en me nauwelijks nog kan bewegen, is er tijd zat voor beschouwing. Terwijl mijn lichaam ontspant, krijgt de geest een hedendaags kunstwerk gepresenteerd. In deze kamer is dat een aan het plafond bevestigde installatie die de speelse titel Morgens Fango, Abends Tango meekreeg.

Te zien is het volgende: een spoor dat een paar rode damesschoenen heeft nagelaten; een naar beneden hangende stoel waarop de bewuste vrouw haar kleren heeft afgelegd; de schoenen die ze heeft uitgegooid; en ten slotte, voorbij de stoel, het vervolg van haar spoor, dat nu niet langer rood maar zachtroze is. De fijne hakken hebben plaats gemaakt voor blote voeten. De stappen houden op ter hoogte van de plaats op het plafond waar ik net onder ben komen te liggen. Het voetspoor dat de kunstenaar getrokken heeft, weerspiegelt dus het mijne: ook ik ben even eerder met schoenen aan binnengestapt, heb me uitgekleed en ben blootsvoets tot bij het rustbed gestapt. In een uithoek van het plafond wordt uiteindelijk het tweede deel van de titel van het werk verklaard: een stel pikzwarte herenschoenen dat zin heeft in tango - en de dame, geheel tot ontspanning gekomen door het fangoritueel, na haar kuur opwacht.

In het neoklassieke kuurhuis van Bad Neuenahr, een plaatsje in de Duitse Vulkan-Eifel, minder dan drie uur rijden van Brussel en op een boogscheut van de voormalige hoofdstad Bonn, hangt een bijna religieuze stilte. De spierwitte wandelgangen van het gebouw, ritmisch onderbroken door abstracte kunstwerken en de pasteltinten van deuren die naar kuurkamertjes leiden, nodigen tot gefluister. Op gezette plaatsen staan in terracotta amforen verwarmde kruiden te walmen, reuzenvarens zorgen voor het obligate groen.

"Onze filosofie is eenvoudig", legt kuurdirecteur Rainer Mertel uit. "Esthetiek is de basis voor een gezond leven. Het kuren, tot ver in de negentiende eeuw het beste wat de geneeskunst te bieden had, was er in de eerste plaats op gericht mensen tot rust te laten komen. Rust is bijgevolg een principe dat je in de architectuur van de kuurhuizen terugvindt. Akoestiek, kleur en lichtinval zijn er helemaal op berekend, de etherische kruiden die we verdampen doen de rest."

"Het belang van de zinnelijke waarneming voor de gezondheid", zegt Mertel, "hadden ook de Romeinen, zowat de grondleggers van de thermale kuur, al ingezien. Trier bijvoorbeeld, hier in de buurt, was in de oudheid een kuuroord met wereldfaam. Als zo'n traditie tot vandaag weerklank blijft vinden, dan is ze gewoon heilzaam."

Mertel is trots op Bad Neuenahr. En met reden: na jaren van crisis - kort na de peperdure hereniging van Duitsland besloot het ministerie van Volksgezondheid de kosten van een kuur niet langer op zich te nemen en de (Duitse) gasten zélf voor hun behandeling te laten betalen, met een massale leegloop tot gevolg - klimt ook zijn kuuroord snel uit het dal. "We hebben het accent verlegd. In plaats van het klinisch-medicinale aspect beklemtonen we nu het Wohlgefühl, wellness en fitness dus."

In Bad Neuenahr maken de bejaarden, die hier traditioneel wekenlang kwamen aansterken, meer en meer plaats voor jongere gasten - vooral de onder professionele jachtigheid gebukt gaande stadsbewoners van Keulen, Düsseldorf of het Roergebied. Aan de principes van het kuren, het bevorderen van de gezondheid door het zo harmonisch mogelijk aanspreken van de zintuigen, wordt niet getornd. Zo komt het dat Bad Neuenahr zijn kuuraanbod met de naam 'Symfonie der Sinne' bedacht - een ietwat kneuterig motto dat in gouden letters ook het fronton van het historische kuurhuis siert - alwaar de gast de mogelijkheid krijgt zelf zijn kuurpakket samen te stellen, al dan niet onder begeleiding van een arts.

Weerstand opbouwen? Last van migraine, zware benen of rugpijn? Ontstressen? Gewoon aan wat koninklijke verwenning toe (zoals destijds koningin Victoria)? Te hoge of te lage bloeddruk? Winterdepressie, overgewicht of allergie? In Bad Neuenahr krijgt de gast die kuur aangemeten die het best bij hem of haar past. "Nil nocere", zegt directeur Mertel in het Latijn. "Niemand schade berokkenen, alweer een oude wijsheid. Als mensen met specifieke klachten naar ons komen, dan gaan ze eerst bij de kuurdokter langs. Hij bekijkt wat het beste voor ze is, welke kruiden aangewezen zijn en welke niet. Alleen met de hoogste standaard nemen we vrede. Kuren betekent niet dat je even hokus pokus pats zegt, maar wel een aanpak op maat van de specifieke behoeften van de gast."

Het aanbod is dan ook overweldigend: fango-, azijn-, koolzuur- en thermale baden (in Bad Neuenahr ligt onder meer ook de wereldvermaarde Apolinaris-bron); kruidenbehandelingen; massages; toepassingen uit de traditionele Chinese geneeskunst; lichttherapie, inhalatiesessies; en drinkkuren. Tussen de verschillende sessies door kan de gast onder de eeuwenoude bomen van het (door de Pruisische tuinarchitect Lenné aangelegde) kuurpark bekomen; verpozen in de met moderne sculpturen, windpijpen, klokken en een kolkende beek ingerichte tuin der zinnen; lezen in de leeszaal; water drinken in de Trinkhalle; zwemmen, ten slotte, in de Ahr-termen, een pal op een warmwaterbron gebouwd bad met binnen- en buitenafdeling. Bij vriestemperaturen onder de blote hemel zwemmen, het zicht belemmerd door de dampen van het hete water, ik zou er wel elke dag voor kunnen gaan.

In de regel wordt er voor de middag gekuurd, na de middag aan lichaamsbeweging gedaan. In Bad Neuenahr turnen ze bijvoorbeeld flink wat af. Toch is het, gegeven de prachtige Ahr-vallei waarin het stadje is gelegen, voor korte verblijvers stukken prettiger de natuur in te trekken. Bernhardt 'Hardy' Hoss, een ex-gymnastiekleraar die stadsgids is geworden, raadt me een stuk van de 35 kilometer lange Rotweinwanderweg aan, een pad dat de bezoeker door de op terrassen aangelegde wijngaarden in het Ahr-dal loodst en hem of haar de mogelijkheid biedt met de kunst van de wijnbouw kennis te maken.

"Ook de druiventeelt is hier door de Romeinen op poten gezet", legt Hoss uit, terwijl hij me vanaf een hooggelegen wijngaard de Römervilla aanwijst, de tot archeologisch museum omgebouwde fundamenten van een Romeinse villa uit de tweede eeuw. "Die lui wisten verdomd goed wat ze nodig hadden. Het is niet voor niets dat de Deutsche Weinakademie, waarvan het wetenschappelijk team zowel uit enologen, cardiologen als farmacologen bestaat, hier onderzoek doet naar de heilzame effecten van rode wijn." Een spreuk die in gotische letters op een middeleeuwse gevel in de buurt is aangebracht, laat aan duidelijkheid niets te wensen over: 'Gegen alle Kränk und Pest ist der Rote Wein das Best'.

Niet dat we het niet wisten, maar het glas halbtrockener dat we in het Winzerverein Walporzheim - een coöperatieve van wijnbouwers vlakbij het idyllische stadsdeel Ahrweiler - aangeboden krijgen, smaakt naar oergezond, en dus naar meer. In Walporzheim en enkele andere plaatsen in de buurt kun je behalve de wijnkelder ook een didactisch museum bezoeken en bestaat ruimschoots gelegenheid tot proeven (en kopen). "De azijnbaden die in het kuurhuis voorhanden zijn", verneem ik van mijn gids, "worden trouwens aangemaakt op basis van Ahr-wijn, alweer een eeuwenoude traditie die in Bad Neuenahr geherwaardeerd wordt."

Het hotel dat me te beurt gevallen is, heet Steigenberger, een literair aanvoelend paleis uit de Kaiserzeit dat via een binnenplein met het kuurhuis is verbonden. Hier komen de hoge genodigden, de oudere gasten ook, de dames en heren betere burgers die 's avonds naar het casino trekken - een perfecte kopie van dat van Monte Carlo - of in Bad Neuenahrs Wiener Café de koffie nuttigen. Jongere kuurders zullen hier na het invallen van de duisternis vooralsnog weinig vertier aantreffen, al had ik na een dag kuren, wandelen, slaatjes eten, water drinken en wijn proeven gewoon zin om gezond te blijven doen. Rokerige kroegen of lawaaiige discotheken staan Bad Neuenahr als een tang op een varken. Wat zou ik ook, als ik tot elf uur 's avonds in het warmwaterbad terechtkon?

Lode Delputte

BAD NEUENAHR PRAKTISCH

inlichtingen over het programma

Inlichtingen over het programma SInfonie der Sinne (2, 3, 4... dagen, reservatie noodzakelijk): Kurverwaltung Bad Neuenahr, Thermal-Badehaus, Kurgartenstrasse 1, D-53474 Bad Neuenahr-Ahrweiler. 0049/2641/80.11.00 (www.bad-neuenahr-online.de)

toeristische inlichtingen

Tourismus & Service-Center, Felix-Rüttenstrasse 2, D-53474 Bad Neuenahr-Ahrweiler. 0049/2641/9773-0 (e-mail: TOUR@tour-i-center.de).

inlichtingen over de rode wijn

Inlichtingen over de rode wijnen van het Ahr-dal: Winzergenossenschaft Walporzheim, Walporzheimerstrasse 173, D-53474 Bad Neuenahr-Ahrweiler. 0049/2641/3141-0.

route

Bad Neuenahr ligt vlak bij Bonn, zo'n drie uur rijden van Brussel. Vanuit Bonn is het stadje vlot met de trein bereikbaar. Er zijn ruime overnachtingsmogelijkheden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234