Zondag 03/07/2022

Fout van bouwers onthult leeftijd piramiden

De oude Egyptenaren oriënteerden hun piramiden exact volgens de stand van de sterren. Een nieuwe theorie die daar van uitgaat, maakt het mogelijk de ouderdom van de bouwwerken te bepalen tot op vijf jaar nauwkeurig. De bouw van de grote piramide van Gizeh zou gestart zijn tussen 2485 en 2475 voor onze tijdrekening. Dat beweert Kate Spence van de Universiteit van Cambridge althans.

Eerdere schattingen waren nooit verder geraakt dan een datering met een foutenmarge van een honderdtal jaar. De precieze becijfering van Spence zou egyptologen nu in staat stellen de chronologie van al de dynastieën in het Oude Koninkrijk verder te verfijnen. "Spence heeft een ingenieuze oplossing bedacht voor een mysterie dat al tijden aansleept", zegt Owen Gingerich, verbonden aan het Harvard-Smithsonian Centrum voor Astrofysica in Massachussetts.

De nieuwe theorie is gebaseerd op de subtiele afwijkingen in de oriëntatie van de piramiden ten opzichte van het ware noorden. Het grondplan van de oudste van de bouwwerken wijkt lichtjes af naar het oosten, terwijl de later gebouwde exemplaren juist een beetje te veel naar het westen staan. De piramide die het volmaaktst is 'uitgelijnd' is die van Cheops, ook wel de Grote Piramide genoemd. Spence meent daaruit af te leiden dat de bouwers hun oriëntatie op een paar bijzonder heldere sterren baseerden. De ene is Kochab, die zich in de 'pan' van de Kleine Beer bevindt, en de andere Mizar, in de 'steel' van de Grote Beer. In 2467 voor onze tijd zouden die twee precies aan weerszijden van een rechte lijn door de astronomische pool gelegen hebben. Elke ster was er een tiental graden van verwijderd. Een astronoom kon in die tijd met een schietlood zitten wachten tot het touw beide sterren sneed. Het punt waar datzelfde touw dan denkbeeldig de horizon raakte, was het noorden. Omdat de aarde zich echter niet zo regelmatig gedraagt was die astronomische noordpool alleen in het jaar 2467 voor onze tijd precies tussen beide sterren af te lezen. Maar de oriëntatiefouten die onvermijdelijk ontstonden, volgen dan weer nauwkeurig de verplaatsing van de twee sterren ten opzichte van de aarde. De positie van die twee is voor elke datum exact te berekenen, zodat de 'fout' in de piramides hun leeftijd onthult.

Dinah Ashman

© Nature

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234