Woensdag 28/09/2022

NieuwsOnderwijs

Gebuisd en toch naar volgend leerjaar? Lerarentekort heeft invloed op deliberaties

Een leerkracht ruimte zijn klas op. De gemiddelde achttienjarige die na de zomer naar het hoger onderwijs trekt, heeft er drie schooljaren op zitten die getekend werden door problemen. Beeld ANP
Een leerkracht ruimte zijn klas op. De gemiddelde achttienjarige die na de zomer naar het hoger onderwijs trekt, heeft er drie schooljaren op zitten die getekend werden door problemen.Beeld ANP

Het lerarentekort dwingt klassenraden moeilijke keuzes te maken. In een bevraging geeft ruim één op de vier docenten aan dat leerlingen gedelibereerd worden omdat ze lange tijd geen les kregen. ‘Mogelijk zijn scholen bang voor beroepsprocedures’, zegt pedagoog Pedro De Bruyckere.

Paul Notelteirs

De bijeenkomst van de klassenraad is traditiegetrouw de laatste horde die leerkrachten voor de zomervakantie nemen, en de rust zal ook dit jaar van pas komen. De impact van de pandemie was tijdens het afgelopen schooljaar iets minder groot dan het jaar voordien, maar een tekort van zo’n 10.000 voltijdse leerkrachten maakte het nog moeilijker om de vooropgestelde leerdoelen te halen.

Een bevraging van TeacherTapp, een app waarmee de Arteveldehogeschool dagelijks stellingen aan leraren en directeurs voorlegt, toont dat deze situatie een grote impact heeft op de beslissingen van klassenraden. Achtentwintig procent van de 752 respondenten geeft aan dat leerlingen dit jaar gedelibereerd worden omdat ze lange tijd geen les kregen in een of meerdere vakken. Dat betekent dat ze ondanks tekorten toch naar een volgend leerjaar kunnen overgaan. Vijfenveertig procent van de bevraagden antwoordt negatief, de overigen hebben geen zicht op de situatie in hun school.

De cijfers hoeven niet te verbazen. In de geüpdatete richtlijnen vroeg het katholiek onderwijs eerder aan klassenraden om rekening te houden met het lerarentekort en met coronagerelateerde issues.

Brussel

Heel wat ouders vragen zich af hoe hun kinderen dezer dagen beoordeeld worden, al mag duidelijk zijn dat het probleem niet overal even groot is. In Brussel, dat het zwaarst getroffen is, heeft amper één op de drie basisscholen een volledig team. De helft van de scholen in de hoofdstad kampt met een tekort van vijf of meer leerkrachten. Daardoor kunnen examens niet altijd plaatsvinden, waardoor het nog lastiger wordt een gefundeerd oordeel over leerlingen te vallen.

Dirk Van Geertruyen, adjunct-directeur van het Atheneum Unesco Koekelberg, vertelt dat er sinds februari geen leerkrachten voor de vakken scheikunde en fysica waren in de tweede graad. Leerlingen uit de wetenschapsrichtingen kregen een uur per week les van een docent die doorgaans een ander vak gaf, de anderen konden niet geëvalueerd worden. “Iemand die in het eerste semester een onvoldoende scoorde, kreeg zo geen kans om dat cijfer op te halen. We konden ze daarvoor niet tegenhouden”, zegt Van Geertruyen.

Volgend jaar maakt de school extra uren vrij voor remediëring, al wordt de hete aardappel op die manier wat verder vooruitgeschoven. Tijdens het eerste coronajaar daalde het aantal zittenblijvers met de helft en vorig jaar lag het weer op het gebruikelijke niveau. Onderwijsexperts voorspelden dat er dit jaar een inhaalbeweging zou volgen, maar de kans is dus klein dat die er daadwerkelijk komt.

Onderwijsteams geven aan dat ze rekening houden met het bredere studieparcours van hun leerlingen. Beeld BELGAIMAGE
Onderwijsteams geven aan dat ze rekening houden met het bredere studieparcours van hun leerlingen.Beeld BELGAIMAGE

Pedro De Bruyckere, pedagoog aan de Arteveldehogeschool, vindt het logisch dat jongeren niet afgerekend worden op zaken waarvoor ze zelf niet verantwoordelijk zijn. “Het is wel belangrijk dat scholen goed bijhouden wat er volgend jaar moet gebeuren. En dan is het hopen dat de leerkrachten die de hiaten moeten opvullen niet uitvallen.”

Interim-docenten

Sowieso is de beslissing van een klassenraad doorgaans niet afhankelijk van de resultaten van één vak. Onderwijsteams geven aan dat ze rekening houden met het bredere studieparcours van hun leerlingen en bovendien kunnen interim-docenten voorkomen dat hoofdvakken maandenlang niet gegeven worden.

Aan het Koninklijk Atheneum in Antwerpen stonden de afgelopen maanden vier gepensioneerde leerkrachten voor de klas om er wiskunde en geschiedenis te onderwijzen. Daardoor kon directeur Karin Heremans grote en langdurige tekorten vermijden, al werd het vak islam sinds de krokusvakantie niet meer gedoceerd.

Leerlingen scoorden dit jaar opvallend zwak voor wiskunde, maar de directeur wijt die resultaten aan de versoepelingen van de coronamaatregelen en niet aan het lerarentekort. “Leerlingen waren hun routines kwijt. Het puberbrein is sowieso gevoelig aan externe prikkels en plots kon alles weer. Het was voor velen moeilijk om daarmee om te gaan en tegelijkertijd leerstof te memoriseren”, zegt ze.

Middelbare scholen beloven graag dat ze de kennisachterstand van hun leerlingen in een volgend leerjaar zullen wegwerken, maar dat is niet voor iedereen mogelijk. De gemiddelde achttienjarige die na de zomer naar het hoger onderwijs trekt, heeft er drie schooljaren op zitten die getekend werden door problemen. Het blijft afwachten in welke mate dat hun slaagkansen aan de universiteiten en hogescholen zal beïnvloeden, maar de vraag naar private bijlessen groeit. Dat kan dan weer de ongelijkheid in het onderwijs vergroten, want niet iedereen beschikt over de middelen om dergelijke cursussen te betalen.

De kans is echter klein dat scholen straks veel meer C-attesten uitreiken omdat ze bezorgd zijn over de slaagkansen van hun leerlingen in het hoger onderwijs. “Onderwijsinstellingen kunnen bang zijn voor de beroepsprocedures van ouders”, zegt De Bruyckere. Om een leerling tegen te houden is namelijk een gefundeerd oordeel nodig. Als de lessen vaak geannuleerd werden en de kennisopbouw in de voorbije leerjaren de wensen overliet, wordt het lastig zo’n beslissing met sterke argumenten te onderbouwen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234