Dinsdag 04/10/2022

Geen architectuur

De architectuurserie van De Morgen: vijftien modernistische toparchitecten, vijftien

prachtige boeken, vijftien zaterdagen lang. Op deze plek schrijft Didier Wijnants telkens een column over de architect of architectuurstroming van de week.

Eames & Prouvé (boek 15)

Op het einde twee zijsporen. Met het echtpaar Eames zijn we helemaal in de designwereld terechtgekomen. Met Jean Prouvé belanden we in het schemergebied van architectuur en industriële productie.

Design heeft alvast duidelijke voordelen op architectuur. Eén: architectuur moet meestal een mensenleven meegaan, design wordt gemaakt voor de snelle consumptiemarkt. Twee: met architectuur val je ongewild de buren lastig, design is een privé-aangelegenheid. Architectuur is lastiger, vaak vervelender, zeker duurder maar zelden hipper dan design. Architectuur is kopzorg, design is fun. Bijna ging ik schrijven dat het leven van Charles Eames fun was. Dat klopt niet helemaal. De man heeft zwarte sneeuw gezien tijdens de depressie in de jaren dertig en liet toen vrouw en kinderen in de steek om in het goedkope Mexico naar adem te happen. Hij is nadien als herboren teruggekeerd, maar die vrouw heeft hij uiteindelijk toch gedropt om met zijn muse Bernice (Ray) Kaiser te trouwen. Ach, dat zijn privézaken, daar hoeven we niet van wakker te liggen. Maar is die Eames wel zo'n interessante meneer? In zekere zin wel. Misschien zit je momenteel wel op een stoel, mogelijk gekocht in een beroemde meubelketen. Bekijk hem goed: de kans is groot dat het ontwerp en de technische realisatie heel schatplichtig zijn aan Eames. Stoelen met een zitting van glasvezel, multiplex, aluminium of staaldraad: Eames heeft het allemaal bedacht en laten uitvoeren. Hij heeft bovendien juweeltjes van schijnbaar nutteloze dingen ontworpen zoals een beeldig olifantje van multiplex of een filmische reis van de galaxis naar de bouwstenen van het menselijke lichaam.

Het echtpaar Eames wilde kunst maken en kunst zijn, maar als bouwmeester zijn ze nogal oninteressant. Goed, ze hebben wat huisjes ontworpen in de reeks Case Study Houses, maar dat waren toch vooral omhulsels voor meubelen, vormstudies zonder kopzorg, gelukzalig starend naar de eigen navel.

Het werk van Jean Prouvé straalt eenzelfde gelukzaligheid uit. Prouvé was meer een verlichte industrieel dan een visionaire architect. Hij vond dat de bouwsector in de negentiende eeuw bleef steken en bedacht ter compensatie daarvan allerlei concepten bedoeld voor de massaproductie, meestal in staal of aluminium. Die concepten konden net zo goed in de tropen belanden als in Parijse voorsteden. Ze waren vernuftig en vindingrijk, maar ook hopeloos abstract. Pasklare oplossingen die in het echte leven nooit echt passen. Fijn bedacht met creatieve gloed, maar geen ontwerp van leefomgeving, dus geen architectuur.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234