Donderdag 30/06/2022

NieuwsDieren

Geen dokter nodig: deze dolfijnen lossen zelf hun huidproblemen op

Onderzoekers ontdekten dat dolfijnen tegen bepaalde koralen aanschuren als ze uitslag hebben. Beeld ANP
Onderzoekers ontdekten dat dolfijnen tegen bepaalde koralen aanschuren als ze uitslag hebben.Beeld ANP

Langbektuimelaars kunnen ook uitslag op de huid krijgen. Terwijl mensen dan naar de huisarts gaan, wrijven de zeezoogdieren tegen koraalriffen, waarbij medicinale stofjes vrijkomen. Dat blijkt uit nieuw onderzoek, waarvoor Duitse en Zwitserse wetenschappers sinds 2009 met tuimelaars meezwommen.

Frank Rensen

Het is de eerste keer dat dit gedrag is gespot bij walvisachtigen. De onderzoekers werkten samen met experts van de non-profitorganisatie Dolphin Watch Alliance, die al sinds 2009 in de Rode Zee duiken om vertrouwen op te bouwen met scholen dolfijnen. “Het heeft tijd nodig om de sociale structuur en het gedrag van een populatie dolfijnen te begrijpen”, zegt Gertrud Morlock, hoofdauteur van het onderzoek.

Dat gedrag bleek complex: de dolfijnen kozen maar een paar koralen uit om tegenaan te wrijven, en deden dat met specifieke, vermoedelijke geïnfecteerde, lichaamsdelen. Als een koraal al druk bezet was, wachtten de dieren geduldig op hun beurt. De onderzoekers zagen bovendien dat jonge dolfijnen vanop een afstand toekijken voordat ze zelf ook eens voorzichtig langs het koraal zwemmen – een aanwijzing dat het gedrag niet aangeboren, maar aangeleerd is.

Om na te gaan of het schuren wel echt voor ‘zelfmedicatie’ was, namen de wetenschappers kleine monsters van de koralen mee naar een laboratorium om de chemische samenstelling te analyseren. De onderzoekers troffen maar liefst zeventien bestanddelen met medicinale werking aan, van antibacteriële stofjes tot antioxidanten. Daarmee werd zelfmedicatie een ‘vrij aannemelijke’ uitleg, volgens Morlock.

De stofjes zijn niet afkomstig van de koralen zelf, maar van kleine poliepen die in de koralen leven. Op het moment dat een dolfijn tegen een koraal schuurt, scheiden de poliepen slijm uit dat in contact komt met de aangetaste huid van de dolfijn. In enkele gevallen zagen de onderzoekers zelfs hoe sommige dolfijnen delen van koraal uit de bodem trokken en door elkaar schudden om zo het slijm uit het koraal te krijgen.

Het is op verschillende manieren een opmerkelijk onderzoek, vindt Fleur Visser, walvisecoloog bij de Universiteit van Amsterdam (niet bij het onderzoek betrokken). Onderzoeken waarbij dolfijnen lange tijd gevolgd worden zijn niet ongebruikelijk, wat het volgens Visser extra bijzonder maakt dat dit gedrag nu pas ontdekt is. Dat chemische expertise is binnengehaald om de koralen te analyseren noemt Visser ook uitzonderlijk.

Hoewel Visser die chemische duiding waardevol vindt, merkt ze ook op dat die nog niet compleet is: “Ik had graag gezien dat de onderzoekers de omliggende koralen, waar de dolfijnen niet tegenop schuurden, hadden bekeken”, zegt ze. Het is mogelijk dat de ongebruikte koralen óók medicinale stofjes bevatten. In dat geval is zelfmedicatie niet de enige mogelijke verklaring voor de kieskeurigheid van de dolfijnen, wat betreft koralen. “Ik verwacht dat ze dat nog gaan onderzoeken.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234