Zondag 03/07/2022

'Geen graten in mijn blad'

Vergeet verslankende fotoshop. Meer en meer vrouwenbladen geven aan dat ze magere modellen net digitaal dikker maken. Uitstekende ribben worden met de computer weggegomd, extra vetrolletjes toegevoegd. Maar is dat niet even absurd als het tegenovergestelde?

"Ik wil geen graten in mijn blad", zei Franska Stuy, hoofdredactrice van de Nederlandse Libelle, zaterdag in een interview met het Algemeen Dagblad. "Als modellen te mager zijn, laat ik er wat 'spek' bij shoppen. Bij de armen, benen, sleutelbeenderen. Het gebeurt elke week."

Stuys 'bekentenis' lokte afgelopen weekend verwonderde reacties uit. Werd er de afgelopen decennia niet vooral geklaagd dat tijdschriften en reclamemakers modellen met behulp van Photoshop nog dunner maakten dan ze in werkelijkheid zijn? Voor-en-na-beelden van meisjes die plots geen heupen of ribbenkast meer hebben zijn legio.

Voorbeelden van retouches waar Kate Moss of Cara Delevigne wat extra vet hebben bijgekregen zijn minder snel voor de geest te halen. Nochtans is het een steeds courantere praktijk bij vrouwenbladen. Cosmopolitan-chef Leah Hardy verklapte vorig jaar al dat ze "angstaanjagend dunne" modellen en sterren achteraf vaak gezonder deed lijken. Zo kreeg actrice Cameron Diaz wat vollere wangen, minder getrainde armen en minder uitgelijnde buikspieren. Het tijdschift Numéro gaf model Karlie Kloss dan weer een minder prominent uitstekende ribbenkast op de cover. Of zoals Robin Derrick van Vogue het verwoordt: "De eerste tien jaar van mijn carrière heb ik meisjes magerder doen lijken, de laatste tien jaar ben ik vooral bezig om ze te voller te maken."

Té skinny = niet mooi

Ook bij Vlaamse magazines zoals Goed gevoel, Elle en Libelle voegen ze geregeld digitaal wat meer vlees toe. "Als onze modeteams modellen selecteren voor Goed gevoel, weren ze meteen de te jonge of graatmagere meisjes", zegt hoofdredactrice Famke Robberechts. "Maar soms gebeurt het dat we toch nog foto's van hen krijgen met stekkebeentjes en superdunne armpjes." Omdat de modellen inmiddels zijn afgevallen om internationaal te kunnen defileren en niet meer lijken op de foto's in hun portfolio. "Dan corrigeren we digitaal zodat ze gezonder ogen."

Bij Libelle zijn het meestal de bikinishoots die minder knokig worden gemaakt, bij Weekend Knack dikt men te dunne modellen aan met wat extra lagen of wijdere kleren. "Ik vind te skinny zelf gewoon niet meer mooi", zegt Lene Kemps, hoofdredactrice van Weekend Knack. "Mijn blik is met de jaren veranderd."

Andere tijdgeest

Maar vaker is de uitleg: we willen vrouwen in ons blad in wie onze lezeressen zich kunnen herkennen. En de gemiddelde Vlaamse vrouw heeft naar verluidt maatje 40-42. "Je maakt een magazine voor de grote middenmassa met een 'gewoon' postuur", zegt Robberechts. "Dan heeft het toch geen zin om een zogezegd ideaalbeeld naarvoor te schuiven waar de meeste vrouwen nooit op zullen lijken? We proberen gewoon ons steentje bij te dragen aan een realistisch vrouwbeeld. Als vrouw word je in reclame al genoeg gebombardeerd met beelden van magere meisjes. Ik hoop dat dit aangeeft dat de tijdgeest toch wat aan het veranderen is. We hebben allemaal onze rol te spelen, ook tijdschriften."

Klinkt mooi. Maar is het digitaal bijwerken van magere meisjes niet betuttelend en even absurd als de omgekeerde variant? Bovendien lijkt het ook tamelijk hypocriet om modellen aan te dikken terwijl je twee pagina's verder uitpakt met een dieetspecial. Kersvers Flair-hoofdredacteur Frederik De Swaef (ex-Story) had nog nooit van 'omgekeerd fotoshoppen' gehoord, maar is alvast niet van plan om de strategie ook in 'zijn' blad toe te passen. "En als het nu wordt gedaan, ga ik het zeker niet verderzetten. Dit is te gek voor woorden. Op deze manier krijgt je lezer nog altijd een vals beeld te zien, terwijl de media net zouden moeten evolueren naar meer echtheid. Zodat we allemaal leren om tevreden te zijn met hoe we eruit zien." Ook al omdat de kans bestaat dat de bewerkte modellen gewoon van nature mager en daarom niet ongezond zijn, zichzelf aan crashdiëten onderwerpen of aan een of andere eetstoornis lijden.

De Swaef haalt zichzelf als voorbeeld aan: "Toen ik jong was stuurde het PMS briefjes naar mijn ouders: of ze hun zoon wat meer te eten konden geven? Terwijl ik gemakkelijk drie keer zoveel at als sommige van mijn leeftijdsgenoten."

Veel vrouwenbladen verwijzen naar marktonderzoek dat aantoont dat hun lezeressen normale vrouwen en modellen met een maatje meer in hun favoriete tijdschrift willen, maar is dat echt zo?

De Spaanse fotoshopartiest David Lopera (20) haalde recent de wereldpers met zijn bewerkte beelden van sterren als Mila Kunis en Jennifer Lawrence met een paar maatjes meer, maar zijn werk zou naar verluidt toch vooral door mannen gekocht worden. Toeval of niet: de 2012-editie van de Britse Vogue met de succesvolle, volslanke zangeres Adele op de cover bleek één van de slechtst verkochte nummers ooit. Ook het Duitse blad Brigitte kwam inmiddels terug van het idee om enkel 'echte' vrouwen op te voeren.

Geen crashdiëten

"Bij modebladen zoals Vogue liggen de zaken mogelijk iets anders, maar als er al eens een extreem mager beeld in een badpakkenspecial sluipt, krijgen wij toch reacties van lezers", vertelt Robberechts van Goed gevoel.

Mie Van Der Auwera, hoofdredactrice van de Belgische Libelle, retoucheert naar eigen zeggen niet omdat lezeressen expliciet om vollere modellen vragen, maar omdat ze een vrouwbeeld naarvoor wil schuiven waar Libelle achter staat als blad. En dat is volgens haar best te rijmen met dieettips. "Geen crashdiëten, wel gezonde tips. Vrouwen zijn nu eenmaal tegenstrijdig. Ze willen andere vrouwen in tijdschriften zien aan wie ze zich kunnen spiegelen, maar dat wil niet zeggen dat ze zelf geen twee kilo willen afvallen als de zomer eraan komt."

Sterk in je schoenen

De hoofdredactrices geven grif toe dat de modellen die ze aandikken niet per definitie ongezond zijn. Robberechts: "Het gaat erom of het er voldoende gezond uitziet. En we proberen in onze artikels aandacht te besteden aan vrouwen met alle soorten vormen. Inclusief getuigenissen als 'Ik ben te mager. Wat nu?' Want natuurlijk heb je vrouwen die 48 kilo wegen en met de beste wil van de wereld niet aankomen."

Volgens Robberechts gebeurt het helaas ook nog altijd dat modellenbureaus een al mager meisje van zeventien meegeven dat ze best drie kilo afvalt, wil ze het maken in het wereldje. "Als tiener moet je dan echt al sterk in je schoenen staan om daartegen in te gaan. Maar misschien als ze minder door vrouwenbladen gevraagd worden en minder werk vinden, dat ze die diëten dan toch zullen laten?" Maar Stuy van de Nederlandse Libelle zegt in AD zelf dat ze regelmatig digitaal aandikt omdat "werken met minder dunne modellen niet gaat". "Omdat de 'monsters' van kledingcollecties altijd in maat 36 zijn. Daar kunnen alleen maar levende kleerhangers in."

Storende knoken

Vraag is of stilzwijgend dikker fotoshoppen dan de juiste aanpak is om een kentering teweeg te brengen? Volgens de Amerikaanse sociologe Lisa Wade heeft het mogelijk eerder een averechts effect. Omdat je zo de "lelijke kanten" van een te laag BMI zoals uitstekende ribben en uitgedund haar aan het oog onttrekt. "Zelfs met al die retouches ziet de lezer nog altijd dat deze vrouwen dun zijn, want de tailles worden zelden verbreed. Maar, hey, ze zien er geweldig uit", schrijft ze in een open brief op The Huffington Post.

Maar Nica Broucke, hoofdredactrice van Elle, ziet ook niet meteen de noodzaak om heel de modewerld te hervormen. "Modellen fungeren daar meer als canvassen. Ik kom vaak backstage en dan zie je dat de meeste meisjes wel eten. De meeste mensen weten ook wel dat dat een andere wereld is en niet de norm. Bovendien klopt het volgens mij ook niet dat vrouwenbladen aanzetten tot eetstoornissen. Obesitas is net het grote probleem van deze tijd."

Waarom ze dan toch soms catwalkbeelden met te magere modellen digitaal laat verdikken aan de knieën en sleutelbeenderen? "Gewoon omdat dat zo'n knokige knieën storend werken en die digitale correcties mooiere foto's opleveren", zegt Broucke. "Iedereen fotoshopt toch om beelden mooier te maken?"

Alle internationale edities van Elle hebben een code om gezonde en dynamische meisjes en vrouwen naarvoor te brengen. "De heroin chic look die je in Vogue wel ziet, komt bij ons niet aan bod." De volgende editie van de Belgische Elle brengt voor het eerst zelfs een vrouw met overgewicht op de cover: Rebel Wilson. "We hebben daar veel gesprekken over gevoerd. Want is dat nog een gezond beeld? Maar het is gewoon een mooie coverfoto en uit het grote interview binnenin blijkt Rebel een interessante, positieve vrouw. En dat is ook waar Elle voor staat. Een groter statement hoef je daar niet achter te zoeken."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234