Donderdag 29/09/2022

Geluk valt niet uit de lucht

We hebben alles om gelukkig te worden, maar toch zijn we het niet

"Voelde je je gisteren gelukkig?' en 'voel je je gelukkig met je leven in zijn geheel?'. Dat zijn de twee grote vragen in geluksonderzoek. De eerste peilt naar een individuele emotie, de tweede naar een zekere levenstevredenheid. The World Happiness Report dat deze week verscheen, bundelt op een wetenschappelijke manier alle beschikbare gegevens van 156 landen. Het rapport biedt beleidsmakers handvaten en houdt ons allemaal een spiegel voor over wat werkelijk belangrijk is in ons leven.

Goed nieuws? De wereld is er qua geluk de voorbije jaren lichtjes op vooruit gegaan. Dat mag ons blij maken. Vooral sommige Zuid-Amerikaanse landen maken een grote sprong voorwaarts. Een vijftal van die landen drummen België zelfs net uit de top 20. Wij dalen op een schaal van 10 precies 0,274 punten en halen daarmee net geen 7 op 10. Een schitterend resultaat. Beter dan onze grote buurlanden, met uitzondering van Nederland dat zowaar met 7,5 op de vierde plaats belandt. In de top: Denemarken, Noorwegen, Zwitserland, Zweden. Dat zijn allemaal relatief kleine landen. De economische crisis heeft bij ons niet zo huis gehouden als in Portugal, Griekenland, Italië, Spanje. Daar is het geluksgevoel dan ook drastisch gedaald. De bepalende factor is werkgelegenheid. Het rapport stelt duidelijk dat een slechte job nog altijd beter is dan geen job. Geen werk of onzekerheid over je job, maken een mens ongelukkig. Het gaat daarbij niet alleen om inkomen maar ook over eigenwaarde, mogelijkheden, sociale contacten, structuur en zin in je leven.

Palmbomen

De sterkst bepalende factor voor je geluk is het land waarin je geboren bent. In Togo (2,9), Senegal (3,9), Bulgarije (3,9) of Hongarije (4,7) start je al met een pak achterstand. Daar hebben we als individu verder weinig verdienste aan. Geluk valt trouwens niet uit de lucht en wordt niet bepaald door het aantal uren zonneschijn. In de gelukkigste landen staan weinig palmbomen. IJsland heeft het bijvoorbeeld economisch ook niet gemakkelijk gehad maar staat op plaats 9 met 7,3.

Het rapport gaat in detail na waarop het geluksgevoel van de inwoners gestoeld is. Waarop scoort België goed? De basisvoorwaarden zijn ruimschoots aanwezig: goed en toegankelijk onderwijs en gezondheidszorg, relatief hoog inkomen, lange levensduur, geen oorlog, laag gevoel van corruptie, voldoende voedsel... Waar wringt dan het schoentje? Ons sociaal gedrag. We vertrouwen elkaar en de instellingen veel minder dan in Nederland en de Scandinavische landen. We antwoorden negatief op vragen als 'Zijn andere mensen te vertrouwen?' en 'Kan je op iemand rekenen?'. Hulpvaardigheid, vrijgevigheid, sociale contacten, sociale steun. Het centrale probleem in onze samenleving is niet 'onveiligheid' maar 'eenzaamheid' We zitten op ons eentje naar Komen eten te kijken maar er komt niemand meer eten.

Stress en competitie

Dramatisch wordt het als we de cijfers zien voor psychische gezondheid. We staan aan de wereldtop wat betreft depressies, slikken van pillen, burn-out, zelfmoord... Aan het ontbreken van de basisvoorwaarden voor een gelukkig leven kan het niet liggen. Toch zijn velen het niet. Het rapport haalt competitie aan (mislukken op school, stress op het werk, consumentisme), familiale conflicten, gebrek aan eigenwaarde, gemis aan vertrouwen... Vele jongeren voelen zich al niet goed in hun vel. Het rapport bevestigt nog maar eens hoe belangrijk een goede basis voor kinderen is.

Gelukkig zijn bevat ook vaardigheden die je kunt aanleren: thuis, op school en in de samenleving. Voor de beleidsmakers luidt het advies krachtig inzetten op veel meer preventie en een warme samenleving in plaats van dure branden te blussen als het te laat is. Het rapport biedt ons zowel een spiegel voor reflectie als een venster voor ons handelen. We weten wat ons gelukkig maakt. Het gaat er niet om dat we niet weten wat me moeten doen. We doen niet wat we weten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234