Zondag 25/09/2022

Genoom-pionier ontrafelt als eerste eigen DNA-code

Plaats l Ons DNA bestaat uit zo'n zes miljard letters, en de Amerikaanse bioloog en zakenman Craig Venter wordt de eerste man die ze allemaal kent. Dankzij een analyse van zijn DNA-code ontdekte Venter dat hij een verhoogd risico loopt op hartaanvallen, huidkanker en slapeloosheid. Venter veranderde daarom zijn leven en begint voortaan de dag met een ontbijt van havermout en magere melk.

Door Katrijn Serneels

Craig Venter werd in 2000 bekend als de man achter de ontrafeling van het menselijk genoom. Zijn vorig bedrijf, Celera Genomics, bracht toen als eerste het menselijk genoom in kaart. Nu wordt hij de eerste mens die al zijn genen kent. Die kennis is nuttig omdat je aan je genen kan aflezen of je meer of minder kans hebt op bepaalde ziektes. Venter ontdekte dat er in zijn DNA-code een paar gebreken zitten: zo is hij de niet erg trotse bezitter van het gemuteerde gen p16, dat je kans op huidkanker verhoogt. Ook ApoE, dat het risico op hartziekten en Alzheimer vergroot, en PnRP, dat tot slapeloosheid kan leiden, zitten in zijn lichaam. Venter heeft zijn levensstijl aan deze nieuwe kennis van zijn lichaam aangepast. Voortaan start hij de dag met een ontbijt vol vezels en arm aan vet: met een kommetje havermout met magere melk en bruine suiker hoopt hij zijn kans op hartaanvallen te verkleinen. De schrik zit er bij Craig Venter (60) in, want het gemuteerde ApoE-gen werd zijn vader al fataal: die stierf op zijn negenenvijftigste aan een hartstilstand.

"Van de meeste ziekten weten we spijtig genoeg niet door welk gen ze worden veroorzaakt," zegt dr. Frances Flinter, docente klinische genetica aan King's College London in The Sunday Times. "We kunnen het DNA van iemand analyseren, maar we kunnen het alleen lezen als we de genen én levensloop van veel andere mensen kennen." Craig Venter staat bijvoorbeeld bekend als een agressieve zakenman met weinig scrupules, maar hij heeft niet de dopamine D4-receptor die volgens onderzoek typisch is voor mensen graag risico's nemen. Mogelijk kunnen andere, nog onbekende genen dit risicogedrag veroorzaken.

Venter is de eerste, maar niet de enige wiens DNA-code in kaart wordt gebracht. Ook fysicus Stephen Hawking werkt mee aan eenproject om de DNA-code van individuen te kennen: Harvard University is ook druk bezig het DNA van zeven mensen volledig te ontcijferen. "Misschien zijn we dan over 20, 30 of 40 jaar in staat om de bevolking in te delen in genetische groepen met specifieke ziekterisico's," zegt dr. Ron Zimmern van de Public Health Genetics Unit. "De analyse van DNA-codes is de heilige graal voor al wie met volksgezondheid bezig is."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234