Dinsdag 27/09/2022

NieuwsLokale besturen

Gents begrotingstekort stijgt van 60 naar 85 miljoen op amper enkele maanden - ook in andere steden slaat de crisis toe

Lokale besturen zullen bijvoorbeeld de aanleg van fietspaden of investeringen in duurzame gebouwen moeten schrappen.  Beeld emz
Lokale besturen zullen bijvoorbeeld de aanleg van fietspaden of investeringen in duurzame gebouwen moeten schrappen.Beeld emz

De financiële crisis slaat toe in de steden en gemeenten. De kosten swingen de pan uit, terwijl de inkomsten via het Gemeentefonds niet mee stijgen. In een brief aan de andere Vlaamse partijvoorzitters trekt Vooruit-voorzitter Conner Rousseau aan de alarmbel.

Stavros Kelepouris

Twee dagen lang zit het Gentse stadsbestuur in conclaaf bijeen. De reden: een begroting die diep in het rood zit. In enkele maanden tijd is het tekort – het verschil tussen inkomsten en uitgaven dus – gestegen van 60 miljoen euro naar 85 miljoen euro. Op een budget van 1 miljard euro is dat een flinke kloof.

“In veertig jaar tijd hebben we nooit zo’n situatie meegemaakt. De kaasschaaf bovenhalen zal niet werken. Er moeten zware keuzes gemaakt worden”, zegt de Gentse schepen van ­Financiën Rudy Coddens (Vooruit).

De belangrijkste redenen voor de malaise zijn dezelfde die in de rest van de samenleving tot financiële kopzorgen leiden. Door de gestegen energieprijzen kost het verwarmen en koelen van de stadsgebouwen dit jaar al 6 miljoen euro meer dan verwacht.

De in­dexaties hebben de loonkosten dan weer met tientallen miljoenen per jaar omhooggeduwd. En door de duurdere grondstoffen zijn investeringen vandaag 30 procent duurder geworden dan een jaar geleden, klinkt het in Gent. Met hetzelfde budget kan dus veel minder gedaan worden.

Het probleem is dat de inkomsten niet meegestegen zijn met de uitgaven. De financiering van de steden en gemeenten via het Vlaamse Gemeentefonds heeft de opeenvolgende indexaties niet gevolgd. Daardoor groeit de afstand tussen uitgaven en inkomsten in sneltempo. Voor een stad als Gent gaat het dit jaar al om een verschil van 20 miljoen euro. De indexaties leiden wel tot hogere belastinginkomsten, maar die vloeien met vertraging naar de stadskas.

Het Gentse probleem is allesbehalve uniek. Ook elders in Vlaanderen zitten steden en gemeenten met de handen in het haar over de snel stijgende uitgaven. Die situatie is niet houdbaar, zegt Vooruit-voorzitter Conner Rousseau. In een brief aan de voorzitters van de partijen in de Vlaamse regering – cd&v, Open Vld en N-VA – vraagt hij om samen snel een oplossing te zoeken. Door meer geld naar de lokale besturen te laten stromen, of door flexibeler om te springen met de begrotingseisen van de Vlaamse overheid.

Voor alle lokale besturen samen is de kloof tussen inkomsten en uitgaven de voorbije maanden met meer dan 640 miljoen gegroeid, geeft Rousseau aan. Zonder ingrepen dreigen overal besparingen die hard nodig zijn om Vlaanderen te moderniseren. “Deze investeringen uitstellen of afblazen zou nefaste gevolgen hebben en de broze relance in gevaar brengen,” aldus Rousseau.

Domper voor toekomst

Besturen zullen bijvoorbeeld de aanleg van fietspaden of investeringen in duurzame gebouwen moeten schrappen. Dat betekent dat onveilige verkeerssituaties niet opgelost raken of dat Vlaanderen onnodig energie blijft verslinden.

“Er zal wellicht ook geknipt moeten worden in de dienstverlening,” zegt Coddens. Steden en gemeenten zullen dus minder beschikbaar zijn voor de burger.

“De financiële druk op alle gemeenten is inderdaad zeer hoog”, zegt ook Nathalie Debast, woordvoerder van de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten. Zij verwijst naar een recente studie van Belfius. Daaruit bleek dat voor sommige besturen de werkingskosten – zoals de energiekost – verdubbeld of zelfs verdrievoudigd zijn. Ook Belfius waarschuwde dat niet alle investeringen zullen kunnen gebeuren, terwijl de steden wel een erg belangrijke rol spelen in de energietransitie.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234