Vrijdag 30/09/2022

Gesloten en stressgevoelige karakters verhogen kans op tweede hartaanval

Stressgevoelige hartpatiënten die bovendien gesloten en terughoudend zijn, hebben acht keer meer kans op een nieuwe hartaanval. Dat blijkt uit een langetermijnonderzoek, verricht binnen het centrum hartrevalidatie van het UZ Antwerpen, onder leiding van professor Johan Denollet. Het onderzoek, waarvan de resultaten gepubliceerd werden in het leidinggevende medisch tijdschrift Circulation, levert het definitieve bewijs dat de medische wereld er fout aan doet de impact van stress op hartproblemen systematisch af te schilderen als een verzinsel.

Tilburg

Eigen berichtgeving

Tom Cochez

De zorg voor hartpatiënten ging er de laatste tien jaar sterk op vooruit. Dankzij de verbeterde medicatie, de conditionele begeleiding en het nauwlettend opvolgen van de eet- en drinkgewoonten schoot de levensverwachting voor hartpatiënten pijlsnel de hoogte in. "Gedurende zes jaar hebben we onderzocht of ook de persoonlijkheid van een hartpatiënt bepalend is voor de kans op een tweede hartaanval", zegt Johan Denollet, tot voor kort werkzaam aan het Antwerpse UZ maar intussen hoogleraar psychologie aan de Tilburgse universiteit. "We waren vooral geïnteresseerd in mensen met het zogenaamde persoonlijkheidstype D. Het gaat om mensen die aan twee kenmerken voldoen. Enerzijds piekeren ze vaak, maken ze zich snel druk en zijn ze geneigd altijd het negatieve te zoeken. Anderzijds zijn ze gesloten en terughoudend. In het verleden werd vergelijkbaar onderzoek toegespitst op zogenaamde Type A-persoonlijkheden: mensen die een gejaagd en druk stressvol leven leiden."

In tegenstelling tot bij de type A-persoonlijkheden, waarbij nooit een duidelijk verband werd teruggevonden, vonden de Antwerpse onderzoekers bij mensen met een Type D-persoonlijkheid een opmerkelijk verhoogd risico op een tweede hartaanval. "We legden de 319 hartpatiënten die we gedurende vijf jaar volgden, een vragenlijst voor met daarin acht vragen over stressgevoeligheid en acht vragen die peilden naar hun gesloten- en terughoudendheid", zegt Johan Denollet. "Wie op beide terreinen hoog scoorde, kreeg de classificatie type D-persoonlijkheid."

In vijf jaar tijd kregen 22 patiënten uit de onderzoeksgroep een tweede hartaanval. "Opmerkelijk was dat niet minder dan 16 van deze 22 patiënten (bijna 73 procent) een type D-profiel had", zegt Johan Denollet. "Binnen de hele groep hartpatiënten voldeed slechts 25 tot 30 procent aan het type D-profiel. Daaruit kunnen we afleiden dat deze mensen acht keer meer kans hebben op een tweede hartaanval."

De onderzoekers vergeleken deze resultaten met de impact van de ernst van de hartaanval. "De ernst van de hartziekte verhoogt de kans op een tweede hartaanval drie tot vier keer. Ons onderzoek leert dus dat de impact van de persoonlijkheid zwaarder doorweegt dan de ernst van de hartkwaal. Een bevinding die regelrecht indruist tegen de klassieke visie van de medische wereld waarbij lichaam en geest van elkaar losgekoppeld worden."

De hoofdonderzoeker hoopt dat de publicatie in het prestigieuze tijdschrift Circulation de openheid binnen de conservatieve medische wereld zal vergroten.

Wat ons betreft toont dit aan dat er dringend werk moet worden gemaakt van de psychologische begeleiding na een hartaanval, in het bijzonder bij mensen met het type D-profiel."

Op dit moment zijn er al revalidatiecentra met psychologische begeleiding, maar volgens Johan Denollet blijft begeleiding een probleem. "Psychologen zouden bijzonder nuttig preventief werk kunnen verrichten, maar daar komt wellicht niets van in huis zolang de prestaties van een psycholoog niet door de ziekteverzekering terugbetaald worden en zolang de drempel om naar de psycholoog te stappen, niet kleiner wordt."

Johan Denollet: 'Psychologen zouden bijzonder nuttig preventief werk kunnen verrichten'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234