Woensdag 25/05/2022

PortretAlexandre Benalla

Geweld, verboden wapendracht en nu ook corruptie: wie is Alexandre Benalla, de voormalige bodyguard van Emmanuel Macron?

Alexandre Benalla. Beeld AFP
Alexandre Benalla.Beeld AFP

De Franse president Emmanuel Macron blikte gisteren op TF1 twee uur lang terug op zijn (bijna) afgelopen vijfjarige ambtstermijn. Waar hij het niet over had, is de onverkwikkelijke episode Benalla, vernoemd naar zijn voormalige bodyguard. Na een veroordeling een maand geleden is de ex-veiligheidsadviseur begin deze week opnieuw opgepakt in een corruptiedossier. Een portret.

EV

1 mei 2018, Place de la Contrescarpe in Parijs. In de marge van een betoging treedt een duo bijzonder hardhandig op tegen een koppel manifestanten. Eén van hen draagt een politiehelm, heeft een politie-armband om en een politieradio in de hand. De twee lijken agenten in burger. Maar dat zijn ze niet. Het gaat om Alexandre Benalla (dan 26) en Vincent Crasse. De eerste is “bijzonder adviseur” van president Macron, de tweede de goede vriend en mentor van de eerste.

Place de la Contrescarpe, 1 mei 2018. Benalla en Crasse aan het werk. Beeld AFP
Place de la Contrescarpe, 1 mei 2018. Benalla en Crasse aan het werk.Beeld AFP

De scène is gefilmd en wordt twee dagen later anoniem gedeeld op een platform van de politie-inspectie. Het Elysée is ook meteen op de hoogte. Benalla wordt 15 dagen “geschorst”, maar behoudt zijn bureau en werkt en vergadert gewoon verder, alsof er niks gebeurd is. Er lijkt ook niks gebeurd, want vervolgens blijft het bijna drie maanden windstil. Tot iemand de krant Le Monde op de hoogte brengt. In volle roes om de Franse overwinning op de Wereldbeker voetbal 2018 barst de bom Benalla.

Bodyguard Benalla en Macron op het Salon de l'Agriculture, begin 2018. Beeld REUTERS
Bodyguard Benalla en Macron op het Salon de l'Agriculture, begin 2018.Beeld REUTERS

Alle media brengen het verhaal van de uitverkoren bodyguard van de Franse president. Een jongen met Marokkaanse roots, opgegroeid in een “moeilijke” wijk van Evreux, in Normandië. Mama actief binnen de Parti Socialiste, hijzelf lid van de jongerenafdeling. Op zijn 20ste begint hij occasioneel te werken als veiligheidsmedewerker voor de partij. Enkele weken na de kandidatuur van Macron voor het Elysée duikt hij op bij En Marche, het campagnevehikel van de toekomstige president. Na de verkiezing van Macron verkast Benalla wegens bewezen diensten naar het Elysée. Daar wordt hij één van de dichtste medewerkers van Macron.

Macron en zijn entourage zien het gevaar van de affaire rond Benalla te laat in. Ze communiceren eerst niet. Nadien nogal onhandig en niet altijd even geloofwaardig. De Assemblée en de Senaat organiseren bijna dagelijks hoorzittingen waar de hoofdrolspelers uit de regering, de politie en het Elysée onder eed ondervraagd worden.

Minister van Binnenlandse Zaken Gerard Collomb, vlak voor zijn verhoor in de commissie van de Assemblée.
Minister van Binnenlandse Zaken Gerard Collomb, vlak voor zijn verhoor in de commissie van de Assemblée. "Ik heb die man ooit wel eens gezien."Beeld epa

Vraag aan minister van Binnenlandse Zaken Collomb: “Kent u Alexandre Benalla?”

Antwoord: “Ik heb hem ooit weleens gezien, maar wist niet precies wat hij deed.”

Benalla enkele dagen later in de krant Le Monde: “We zagen elkaar twee, drie, vier keer per week. On se tutoie.”

Eigenlijk een beschuldiging van meineed.

Dag na dag, week na week, wordt het verhaal sterker en sterker. De Fransen vernemen dat — de ondertussen ontslagen — Benalla voor een huiszoeking bij hem thuis vrienden de opdracht gaf zijn smartphone te zuiveren en een brandkast liet weghalen. Waarom? “Uit angst dat ze gestolen werd.” Ze werd nooit gevonden. De bodyguard van Macron beschikte ook over diplomatieke paspoorten. Die werden ingetrokken, maar hem nadien weer teruggegeven. Na zijn ontslag reisde hij er nog vrolijk de wereld mee rond, hengelend naar lucratieve contracten als veiligheidsadviseur. “Ik zag het probleem niet.” Over het pistool waarmee tijdens de campagne in een restaurant gefotografeerd werd op een moment dat hij nog geen wapenvergunning had: “Dat was een waterpistool.” Tussendoor beschuldigt hij het Elysée van “leugens”.

Benalla legt de eed af voor zijn verhoor in de Senaatscommissie, 19 september 2019. Die dag beschuldigt hij het Elysée van ‘leugens’. Beeld AFP
Benalla legt de eed af voor zijn verhoor in de Senaatscommissie, 19 september 2019. Die dag beschuldigt hij het Elysée van ‘leugens’.Beeld AFP

Franse komieken lezen gewoon voor uit zijn verklaringen en brengen zo hun publiek aan het schuddebuiken. Op het Elysée is het lachen al lang vergaan. Men probeert de hele affaire af te doen met de mededeling dat het om “een disfunctioneren” ging. Waar Macron verveeld mee zit, zijn de insinuaties dat op de achtergrond speelt dat hij en Benalla een relatie hadden. Gevraagd naar de oorsprong van zijn roeping laat die laatste zich ontvallen: “Na het zien van de film The Bodyguard.” Iedereen weet hoe die ging. Een anonieme bron uit Macrons omgeving laat in de ernstige Franse krant L’Opinion letterlijk optekenen: “J’espère que Benalla ne le tient pas par les couilles.” (“Ik hoop dat Benalla de president niet bij zijn ballen in de greep houdt”, red.)

Zomer 2017. Macron op de fiets in Le Touquet. Links zijn bodyguard. “Nee, ik had geen sleutel van hun buitenverblijf. En ook niet de code van de atoombom.” Beeld AFP
Zomer 2017. Macron op de fiets in Le Touquet. Links zijn bodyguard. “Nee, ik had geen sleutel van hun buitenverblijf. En ook niet de code van de atoombom.”Beeld AFP

Op een zeker moment duikt ook een opname op waarin hij tegen zijn kompaan zegt: “De ‘patron’ (lees Macron, red.) heeft me gisteren een sms-je gestuurd. ‘Tu vas les bouffer. (Je gaat ze opvreten, red.) Jij bent de sterkste. Het is daarom dat ik je dicht bij mij wilde’.” Verstuurd de dag voor een ondervraging door een onderzoekscommissie in de Senaat. Het Elysée ontkent eerst elk contact, maar geeft later toe dat de president wel eens “geïnformeerd heeft” hoe het met Benalla ging. “Nee, ik had geen sleutel van hun buitenverblijf. En ook niet de code van de atoombom”, zegt die laatste aan Le Monde.

Uiteindelijk wordt Benalla vervolgd voor drie dingen. De feiten van 1 mei, verboden wapendracht en gebruik van valse stukken voor het aanmaken van een dienstpaspoort. Vorige maand is hij daarvoor veroordeeld tot drie jaar, waarvan één effectief. Dinsdag is hij echter opnieuw verhoord, nu in een onderzoek naar corruptie rond het afsluiten van een veiligheidscontract met de omstreden Russische oligarch Iskander Makhmudov. Dat contract werd gesloten tijdens de periode dat Benalla nog aan de slag was bij Macron.

Het onderzoek gebeurt door het Nationaal Financieel Parket, een instelling opgericht door de vorige Franse president Hollande. Tijdens de campagne voor het presidentschap in 2017 duwde datzelfde Parket de favoriet van rechts — François Fillon — uit koers door een onderzoek naar diens gebruik van een toelage als parlementslid.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234